Xử tử hình, tịch thu toàn bộ tài sản của nguyên Chủ tịch Tập đoàn sân bay lớn SN 1950 của Trung Quốc

Một người từ vùng quê nghèo bước lên vị trí cao nhất trong bộ máy quản lý sân bay lớn nhất Trung Quốc đã mất gần 40 năm phấn đấu. Thế nhưng, điều khiến ông đánh mất tất cả không phải một sai lầm nghiệp vụ hay một quyết định quản lý thiếu thận trọng, mà bắt nguồn từ những lần sa chân trên bàn cờ bạc và tâm lý muốn gỡ gạc sau mỗi thất bại.

Ngày 7/8/2009, Li Peiying, nguyên Tổng Giám đốc Tập đoàn Sân bay Thủ đô Bắc Kinh và nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Sân bay Quốc tế Thủ đô Bắc Kinh, bị thi hành án tử hình sau khi bị kết án về các tội tham ô và nhận hối lộ với số tiền đặc biệt lớn.

Ông trở thành lãnh đạo doanh nghiệp đầu tiên trong hệ thống hàng không dân dụng Trung Quốc bị tuyên và thi hành án tử hình vì các hành vi phạm tội về tham nhũng.

Từ con đường lập nghiệp đầy nỗ lực đến vòng xoáy cờ bạc

Li Peiying sinh năm 1950 tại huyện Guangping, tỉnh Hebei, Trung Quốc trong một gia đình nông dân bình thường. Sau thời gian phục vụ trong quân đội, ông theo học tại một học viện hàng không rồi được phân công công tác tại Sân bay Thủ đô Bắc Kinh.

Từ vị trí cơ sở, Li Peiying từng bước thăng tiến lên các cương vị quản lý quan trọng. Trong mắt nhiều người quen biết, ông là hình mẫu của một người thay đổi số phận bằng năng lực và sự nỗ lực không ngừng. Tuy nhiên, bước ngoặt tiêu cực xuất hiện khi ông bắt đầu “dính” vào cờ bạc.

Theo hồ sơ vụ án được công bố, lần đầu tiên Li Peiying thua bạc với số tiền lớn là tại Las Vegas (Mỹ), nơi ông mất khoảng 1 triệu nhân dân tệ (3,8 tỷ đồng). Đáng chú ý, khoản tiền này được vay từ một doanh nhân.

Khi không còn khả năng hoàn trả, vị doanh nhân trên đã đưa ra điều kiện đổi lại bằng việc sử dụng danh nghĩa của Sân bay Thủ đô để hỗ trợ bảo lãnh vay vốn. Đây được xem là bước đầu tiên khiến quyền lực công vụ bắt đầu bị sử dụng cho mục đích cá nhân.

Sau đó, Li Peiying tiếp tục sang Macau đánh bạc. Thua tiền, ông lại vay thêm, vay được tiền lại tiếp tục đánh bạc và tiếp tục thua.

Tài liệu công khai cho thấy, từ tháng 7/1998 đến tháng 6/2001, ông đã 14 lần đến Macau đánh bạc và thua tổng cộng 33 triệu đô la Hồng Kông (110,8 tỷ đồng). Phần lớn các khoản nợ cờ bạc này do các doanh nhân ứng trước hoặc đứng ra thanh toán.

Biến tài sản nhà nước thành công cụ trả nợ cá nhân

Khi các khoản nợ ngày càng phình to vượt quá khả năng chi trả, Li Peiying bắt đầu sử dụng quyền lực trong tay để xử lý khó khăn tài chính cá nhân.

Năm 2000, ông chỉ đạo cấp dưới chuyển trái phép 15 triệu nhân dân tệ (58,2 tỷ đồng) tiền công quỹ của Tập đoàn Sân bay Thủ đô nhằm thanh toán nợ cờ bạc.

Một năm sau, ông tiếp tục lợi dụng chức vụ để rút 35 triệu nhân dân tệ (135 tỷ đồng) từ các quỹ đầu tư tài chính được ủy thác quản lý.

Theo kết luận của tòa án, trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2003, Li Peiying đã ba lần tự ý chuyển tổng cộng 82,5 triệu nhân dân tệ (320,3 tỷ đồng) từ nguồn vốn ủy thác đầu tư sang sự kiểm soát cá nhân.

Điều khiến vụ việc gây chấn động không chỉ nằm ở quy mô tài sản bị chiếm dụng, mà còn ở việc các nguồn vốn nhà nước đã bị sử dụng như một quỹ dự phòng cá nhân.

Những khoản tiền này không bị lấy đi một cách công khai mà được dịch chuyển thông qua các quy trình tài chính vốn phải chịu sự giám sát, phê duyệt và kiểm tra nội bộ.

Các chứng từ kế toán, lãi suất và báo cáo tài chính được điều chỉnh để che giấu sai phạm trong thời gian dài. Nếu không có các cuộc kiểm toán chuyên sâu sau đó, những khoản thất thoát này có thể tiếp tục bị che giấu.

Hành vi nhận hối lộ kéo dài nhiều năm

Ngoài hành vi tham ô, cơ quan tố tụng còn xác định Li Peiying nhận hối lộ với tổng giá trị tương đương hơn 26,61 triệu nhân dân tệ (103,3 tỷ đồng) trong khoảng thời gian từ năm 1995 đến năm 2003. Lợi dụng vị trí lãnh đạo tại các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực hàng không, ông đã giúp đỡ nhiều đơn vị và cá nhân trong các hoạt động vay vốn, bảo lãnh tín dụng và thu xếp nguồn tài chính. Đổi lại, ông nhận các khoản tiền và lợi ích bất hợp pháp.

Theo đánh giá của giới quan sát, cờ bạc chỉ là yếu tố khiến những sai phạm tài chính ngày càng nghiêm trọng hơn. Trên thực tế, mối liên hệ lợi ích giữa quyền lực và tiền bạc đã hình thành từ trước đó.

Nhiều vụ án tham nhũng lớn thường không bắt đầu bằng một hành vi phạm tội nghiêm trọng ngay từ đầu, mà xuất phát từ những vi phạm nhỏ liên tiếp được bỏ qua. Một lần bảo lãnh trái quy định, một lần sử dụng sai nguồn vốn hay một lần nhận lợi ích bất chính có thể dần tạo nên tâm lý chủ quan rằng mọi việc vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

Từ cuộc kiểm toán đến bản án tử hình

Vụ việc bị phanh phui sau khi cơ quan kiểm toán phát hiện khoảng 600 triệu nhân dân tệ vốn ủy thác đầu tư của Sân bay Thủ đô được sử dụng cho hoạt động đầu tư chứng khoán và phát sinh thua lỗ nghiêm trọng.

Quá trình điều tra tiếp theo đã làm rõ việc 82,5 triệu nhân dân tệ trong số đó bị Li Peiying tự ý chuyển ra ngoài để phục vụ mục đích cá nhân. Các chứng cứ, lời khai và kết quả kiểm toán đã từng bước dựng lại toàn bộ chuỗi sai phạm.

Ngày 21/1/2009, Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Jinan đã tổ chức phiên tòa công khai xét xử vụ án của Li Peiying, bị Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Jinan cáo buộc tội tham ô và nhận hối lộ.

Ngày 6/2/2009, tòa án đã tuyên án, kết luận Li Peiying phạm tội tham ô và tuyên án tử hình với thời gian hoãn thi hành án hai năm, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân; phạm tội nhận hối lộ và tuyên án tử hình, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Tòa án quyết định áp dụng mức án chung là tử hình, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.

Sau phán quyết, Li Peiying đã kháng cáo, tuy nhiên Tòa án Nhân dân Cấp cao tỉnh Shandong giữ nguyên phán quyết sơ thẩm.