15.000 đơn vị ngừng hoạt động, chủ bỏ trốn: Khoảng 2.000 tỉ đồng BHXH sẽ được xử lý ra sao?

Hơn 25.000 đơn vị chậm đóng, trên 1.800 tỉ đồng

Trao đổi với phóng viên VTV về tình trạng chậm đóng, nợ BHXH trên địa bàn Hà Nội, ông Vũ Đức Thuật, Phó Giám đốc BHXH thành phố Hà Nội cho biết, đây là vấn đề diễn biến khá phức tạp và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Theo số liệu được BHXH Hà Nội cập nhật đến hết tháng 8/2026, thành phố có trên 25.000 đơn vị chậm đóng BHXH, với tổng số tiền trên 1.800 tỉ đồng. Đây là số tiền còn phải tính lãi.

Đáng chú ý, ngoài nhóm đơn vị đang chậm đóng, BHXH Hà Nội còn theo dõi khoảng 15.000 đơn vị với số tiền khoảng 2.000 tỉ đồng. Đây là những đơn vị được xếp vào danh sách ngừng, dừng hoạt động hoặc chủ bỏ trốn.

Theo ông Thuật, tình trạng nợ, chậm đóng kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của trên 200.000 người lao động trên địa bàn Thủ đô.

“200.000 người này chúng tôi rất băn khoăn”, ông Thuật nói, đồng thời cho biết khi đơn vị để nợ BHXH với số tiền lớn thì hầu như quyền lợi về BHXH, BHYT của người lao động không được thực hiện.

Không chỉ đôn đốc, nhắc nhở

Trước tình trạng trên, Phó Giám đốc BHXH Hà Nội cho biết cơ quan BHXH triển khai các giải pháp theo hướng xuyên suốt, từ khi đơn vị mới có dấu hiệu chậm đóng.

Cụ thể, khi phát hiện đơn vị có dấu hiệu chậm đóng, BHXH Hà Nội thực hiện đôn đốc, nhắc nhở. Hàng tháng, cơ quan BHXH gửi thông báo, văn bản đến đơn vị, yêu cầu đóng đủ tiền BHXH để bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Khi tình trạng chậm đóng đã xảy ra, cơ quan BHXH tiếp tục rà soát, lập danh sách và phân loại các khoản nợ để có giải pháp phù hợp.

“Bản thân chúng tôi đã phải chủ động rà soát số liệu và tổ chức các cuộc đi kiểm tra cũng như đôn đốc”, ông Thuật cho biết.

Không dừng ở việc làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, BHXH Hà Nội còn báo cáo tình trạng nợ với các cấp chính quyền từ phường, xã đến thành phố, đồng thời báo cáo Thành ủy và HĐND thành phố để nhận được sự hỗ trợ của cả hệ thống chính trị.

Phối hợp Viện kiểm sát, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục

Một điểm đáng chú ý được ông Thuật đề cập là cơ chế phối hợp giữa cơ quan BHXH và Viện kiểm sát trong xử lý tình trạng chậm đóng BHXH.

Theo ông, sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 2005, BHXH Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội trong việc khởi kiện các đơn vị chậm đóng, nợ tiền BHXH.

Hai ngành đã quán triệt và tổ chức ký quy chế phối hợp liên ngành, trong đó quy định các biện pháp, giải pháp và hoạt động nhằm hạn chế tình trạng chậm đóng, nợ đọng tiền BHXH, BHYT của người lao động.

Ông Thuật cho biết, một trong những nhiệm vụ được triển khai là tuyên truyền đến cả người sử dụng lao động và người lao động để các bên hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình.

Đối với đơn vị sử dụng lao động, cơ quan BHXH nhấn mạnh nghĩa vụ phải đóng đầy đủ, kịp thời tiền BHXH, BHYT cho người lao động. Theo ông Thuật, đây là điều kiện để quyền lợi của người lao động được bảo đảm đầy đủ và kịp thời.

Sau tuyên truyền, BHXH Hà Nội phối hợp với Viện kiểm sát các khu vực tổ chức các buổi làm việc với đơn vị sử dụng lao động.

Theo đó, sau khi gửi thông báo, các cơ quan tổ chức làm việc trực tiếp với doanh nghiệp. Nội dung làm việc được lập biên bản và yêu cầu đơn vị khắc phục tình trạng chậm đóng, xử lý hậu quả đã xảy ra.

Từ góc độ bảo vệ quyền lợi người lao động, ông Thuật cho rằng người lao động trong các đơn vị nợ, chậm đóng BHXH là nhóm yếu thế cần được bảo vệ lợi ích.