19 ngân hàng đăng ký rót 407.000 tỉ đồng, doanh nghiệp nhỏ và vừa được vay thấp hơn tối thiểu 1%

407.000 tỉ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Phát biểu tại Hội nghị Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), cho biết DNNVV tiếp tục là một trong những nhóm được ưu tiên trong chính sách tín dụng.

Từ tháng 8/2026, chương trình tín dụng hướng tới các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được triển khai. Đến nay, 19 ngân hàng thương mại đã đăng ký tham gia với quy mô khoảng 407.000 tỉ đồng.

Theo chương trình, lãi suất cho vay thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay. Bên cạnh đó, DNNVV đáp ứng điều kiện về tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh được hưởng trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam ở mức 4%/năm.

NHNN cũng đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ, dữ liệu và chấm điểm tín dụng nhằm hỗ trợ những doanh nghiệp chưa có lịch sử tín dụng dài hoặc hồ sơ tài chính chưa chuyên nghiệp. Một số điều kiện đối với khoản vay nhỏ được giảm bớt, trong khi tín dụng điện tử được mở rộng.

Dư nợ tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt 4,1 triệu tỷ

Nguồn vốn dành cho khu vực DNNVV tiếp tục tăng. Giai đoạn 2021-2025, doanh số cho vay đạt trên 21,7 triệu tỉ đồng, bình quân hơn 4,3 triệu tỉ đồng mỗi năm.

Đến cuối tháng 8/2026, doanh số giải ngân lũy kế từ đầu năm đạt trên 3,8 triệu tỉ đồng. Dư nợ tín dụng đạt hơn 4,1 triệu tỉ đồng, tăng 12,37% so với cuối năm 2025, cao hơn mức tăng tín dụng chung của nền kinh tế là 10,24%.

Dư nợ DNNVV hiện chiếm khoảng 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Trong đó, thương mại và dịch vụ chiếm 70,48% tổng dư nợ khu vực này.

Riêng bốn ngân hàng thương mại Nhà nước có dư nợ khoảng 1,3 triệu tỉ đồng, chiếm 32,6% tổng dư nợ DNNVV.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, trên cơ sở các chuẩn mực Basel II và Basel III, hệ số rủi ro đối với khoản phải đòi của DNNVV được quy định ở mức 85-90%, thấp hơn mức từ 100% trở lên áp dụng đối với doanh nghiệp khác. Đây là một trong những yếu tố hỗ trợ các tổ chức tín dụng mở rộng cấp vốn cho khu vực này.

Giảm dần phụ thuộc vào tài sản bảo đảm

Dù nguồn vốn được mở rộng, khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV vẫn gặp nhiều điểm nghẽn. Biến động kinh tế thế giới, chi phí đầu vào tăng, thị trường tiêu thụ thu hẹp và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng ảnh hưởng đến doanh thu, dòng tiền và khả năng trả nợ. Khi đầu ra thiếu ổn định, doanh nghiệp có thể giảm nhu cầu vay hoặc không có phương án kinh doanh đủ khả thi để ngân hàng cấp vốn.

Ở phía ngân hàng, yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng cao khiến thông tin về khách hàng, dòng tiền, phương án sử dụng vốn và khả năng trả nợ phải đầy đủ, đáng tin cậy.

“Tăng khả năng tiếp cận tín dụng không thể đi cùng với hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng”, ông Nguyễn Xuân Bắc nhấn mạnh.

Đặc biệt, với khoản vay không có tài sản bảo đảm, ngân hàng cần dựa vào tình hình tài chính, dòng tiền và lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, dữ liệu về DNNVV còn phân tán, việc kết nối thông tin từ thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội và các nguồn chính thống khác chưa đầy đủ.

Bản thân nhiều DNNVV cũng có quy mô nhỏ, vốn chủ sở hữu hạn chế, năng lực quản trị chưa đồng đều. Một bộ phận chưa minh bạch báo cáo tài chính, trong khi doanh nghiệp mới thành lập thiếu lịch sử tín dụng để ngân hàng đánh giá.

Trong thời gian tới, NHNN định hướng tiếp tục cải tiến quy trình cho vay, xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng DNNVV và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Phương thức đánh giá tín dụng sẽ được định hướng dựa nhiều hơn vào phương án kinh doanh, dòng tiền, chuỗi giá trị, lịch sử tín dụng và năng lực quản trị, qua đó từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.

Các kênh như bảo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng và sản phẩm tài chính số cũng được định hướng phát triển để mở rộng lựa chọn vốn cho doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, mục tiêu là tạo điều kiện để những doanh nghiệp có phương án khả thi, minh bạch và có khả năng trả nợ tiếp cận vốn thuận lợi hơn, đồng thời vẫn bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.