Người dân bị thu hồi đất làm đại lộ sông Hồng sẽ tái định cư ở đâu, 4 mức ưu tiên được bố trí ra sao?

4 mức ưu tiên tái định cư cho người dân bị thu hồi đất làm đại lộ sông Hồng

Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 265ha quỹ đất tái định cư tại các xã, phường có dự án đi qua, ưu tiên giữ nơi ở, sinh kế và gắn kết cộng đồng.

Đây cũng là nội dung được đưa ra tại Hội nghị trực tuyến tiếp nhận, tổng hợp ý kiến và trả lời nhân dân về Đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và Phương án hướng tuyến Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500 do Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức.

Qua tổng hợp sơ bộ, hội nghị tiếp nhận hơn 100 ý kiến của hơn 30 đại diện cộng đồng dân cư. Các ý kiến tập trung vào 8 nhóm vấn đề, gồm an toàn phòng, chống lũ; đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư; công trình di sản, di tích; tiến độ các dự án thành phần; quy hoạch sử dụng đất, cảnh quan; giao thông và hạ tầng kỹ thuật; bảo đảm sinh kế, an sinh xã hội và duy trì cấu trúc cộng đồng trong quá trình di dời, tái thiết.

Trong đó, vấn đề tái định cư được người dân quan tâm, cùng với đề nghị làm rõ phạm vi khu dân cư chịu ảnh hưởng, sớm công khai chính sách bồi thường, tái định cư và lộ trình thực hiện.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị điều chỉnh hướng tuyến theo hướng hài hòa giữa phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị với bảo tồn các giá trị văn hóa, làng nghề; nghiên cứu bảo tồn, chỉnh trang tại chỗ những khu vực có giá trị văn hóa. Người dân đồng thời kiến nghị kết nối giao thông đồng bộ giữa khu vực trong đê và ngoài đê, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh, giao thương và phát triển du lịch địa phương.

Trả lời tại hội nghị, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết thành phố định hướng đa dạng hóa địa điểm, loại hình nhà ở, đất ở tái định cư, trong đó ưu tiên duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân.

Theo đó, việc bố trí tái định cư được xác định theo 4 mức ưu tiên, bao gồm:

- Trước hết, người dân được ưu tiên tái định cư ngay trên cùng địa bàn xã, phường nếu có quỹ đất phù hợp quy hoạch và đủ điều kiện triển khai dự án. Đối với người dân tại khu vực bãi sông, thành phố ưu tiên di chuyển vào phía trong đê hoặc khu vực an toàn hơn ngay trên địa bàn nếu đáp ứng các điều kiện nêu trên.

- Nếu quỹ đất tại địa bàn không đủ, thành phố sẽ nghiên cứu bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý. Mục tiêu là tạo điều kiện để người dân tiếp tục làm việc, sản xuất, đi lại, học tập, sinh hoạt văn hóa, tâm linh và duy trì các mối quan hệ cộng đồng.

- Mức ưu tiên tiếp theo là các khu định cư tập trung được đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Những khu này sẽ được bảo đảm kết nối giao thông, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng, thương mại, dịch vụ và các điều kiện tạo sinh kế.

- Cuối cùng, các khu đô thị đa mục tiêu được xác định là nguồn quỹ bổ sung khi nhu cầu tái định cư tại chỗ chưa được đáp ứng. Tại đây, người dân có thêm lựa chọn về đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư, nhà ở xã hội và các dịch vụ đô thị đồng bộ.

Dự kiến dành 265ha quỹ đất tái định cư tại chỗ

Theo phương án đang được lấy ý kiến, trong phạm vi quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng sẽ hình thành các khu định cư và khu đô thị đa mục tiêu quy mô lớn, qua đó tạo thêm quỹ phục vụ tái định cư.

Tại Lĩnh Nam, khu đô thị đa mục tiêu có quy mô khoảng 169ha, khu định cư khoảng 101ha. Hai khu liền kề có tổng quy mô khoảng 270ha, dự kiến đáp ứng nhu cầu tái định cư tại khu vực và bổ sung quỹ cho những địa bàn lân cận không đủ đất.

Tại khu vực Bồ Đề - Long Biên, khu đô thị đa mục tiêu có quy mô khoảng 270ha, khu định cư khoảng 201ha, tổng quy mô khoảng 471ha.

Ngoài phạm vi phân khu sông Hồng, một số khu đô thị đa mục tiêu khác cũng được nghiên cứu để bổ sung quỹ đất, nhà ở tái định cư. Trong đó, khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long dự kiến bố trí khoảng 5.000 lô đất thấp tầng và khoảng 5.000-10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh dự kiến bố trí khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và khoảng 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội, qua đó tạo thêm nguồn quỹ cho những địa bàn không đủ khả năng bố trí tại chỗ.

Cùng với các khu định cư tập trung và khu đô thị đa mục tiêu, trên cơ sở rà soát, đề xuất của các xã, phường liên quan, Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 265ha quỹ đất phục vụ nhu cầu tái định cư ngay tại địa bàn hoặc khu vực lân cận.

Trong đó, xã Mê Linh khoảng 72ha; xã Vĩnh Thanh và Đông Anh 30ha; xã Bát Tràng 35ha; xã Ô Diên 11ha; phường Thượng Cát và Đông Ngạc 12ha; phường Yên Sở 10ha; xã Nam Phù 72ha và xã Hồng Vân 23ha.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, các địa danh trên phù hợp với hệ thống 16 xã, phường nằm trong ranh giới quy hoạch và các địa bàn thuộc vùng ảnh hưởng đang được thành phố công bố lấy ý kiến.

Quỹ tái định cư được định hướng bố trí đa dạng cả đất và nhà ở. Số lượng, vị trí và loại hình cụ thể sẽ tiếp tục được xác định trong quá trình hoàn thiện quy hoạch, lập dự án và phương án tái định cư.

Đối với những địa bàn không có hoặc không đủ quỹ đất để tái định cư bằng đất ngay tại chỗ, người dân có thể được bố trí tại các khu định cư tập trung hoặc khu đô thị đa mục tiêu. Cách bố trí này nhằm vừa đáp ứng nhu cầu về chỗ ở, vừa tạo thêm lựa chọn phù hợp với điều kiện của từng hộ dân.

Người dân có thể được bố trí tạm cư hoặc hỗ trợ bằng tiền

Bên cạnh phương án tái định cư, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tạm cư cũng được cơ quan chức năng thông tin tại hội nghị.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Vũ Xuân Tùng cho biết cơ quan chuyên môn đã thông tin các chính sách đang triển khai, gồm bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất; hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ di chuyển vật nuôi; đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm việc làm đối với trường hợp sử dụng đất nông nghiệp, cùng một số khoản hỗ trợ khác.

Về tạm cư, người dân có thể được bố trí bằng quỹ nhà tạm cư của thành phố hoặc được chi trả bằng tiền để tự lo chỗ ở trong thời gian chờ nhận đất, nhà tái định cư.

Ông Vũ Xuân Tùng cho biết Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng thuộc nhóm dự án lớn, quan trọng, được triển khai theo cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội. Nội dung cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng sẽ tiếp tục được làm rõ, cung cấp thông tin để địa phương tuyên truyền, giải thích cho người dân trong khu vực dự án.

Trong khi đó, về quy hoạch và sử dụng đất, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đào Minh Tâm khẳng định an toàn phòng, chống lũ là nguyên tắc được đặt lên hàng đầu trong đề xuất giải pháp quy hoạch, sử dụng đất.

Các giải pháp kỹ thuật đang được đưa vào mô hình tính toán để đánh giá khả năng đáp ứng tiêu chuẩn. Cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục kiểm tra, đánh giá trước khi triển khai, bảo đảm ổn định dòng chảy, chỉnh trị dòng sông, không gây xói lở và không ảnh hưởng khu vực bãi sông.

Như vậy, phương án tái định cư đang được Hà Nội nghiên cứu theo nhiều lớp, từ bố trí ngay tại xã, phường, khu vực lân cận đến các khu định cư tập trung và khu đô thị đa mục tiêu. Xuyên suốt phương án là định hướng hạn chế xáo trộn đời sống, duy trì sinh kế, sự gắn kết cộng đồng và bảo đảm điều kiện sống tại nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.