Bác sĩ cảnh báo hiểm họa từ những bữa nhậu, ‘cuộc vui’ cuối năm
Tình trạng rượu giả, rượu pha cồn công nghiệp vẫn âm thầm tồn tại, khiến nguy cơ ngộ độc rượu trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Thời điểm cuối năm và cận Tết Nguyên đán là lúc các buổi liên hoan, tất niên, gặp gỡ bạn bè, gia đình diễn ra dày đặc. Cùng với đó, việc sử dụng rượu bia tăng cao, trong khi tình trạng rượu giả, rượu pha cồn công nghiệp vẫn âm thầm tồn tại, khiến nguy cơ ngộ độc rượu trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Ngộ độc rượu gia tăng dịp cuối năm
Cuối tháng 12/2025, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận nhiều ca ngộ độc rượu nặng liên quan đến methanol - một loại cồn công nghiệp cực độc. Theo thông tin từ bệnh viện, có 6 bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rối loạn hô hấp, toan chuyển hóa nặng, trong đó 2 trường hợp bị tổn thương thần kinh thị giác, nguy cơ mù vĩnh viễn. Trước đó, vụ việc đã khiến một người tử vong.
Theo điều tra ban đầu, các nạn nhân đều tham gia một bữa tiệc gia đình tại Hải Phòng với tổng cộng 11 người. Trong số này, 7 người đã uống khoảng 5 lít rượu tự ngâm thảo dược, do người quen cung cấp và được giới thiệu là rượu “có nguồn gốc”. Tuy nhiên, chỉ sau một đêm, nhiều người xuất hiện triệu chứng bất thường như nhìn mờ, hoa mắt, chóng mặt, khó thở; một nạn nhân đã tử vong trước khi được đưa đi cấp cứu.
Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai khẳng định đây là rượu giả pha từ cồn công nghiệp methanol, không phải rượu gạo hay rượu nấu truyền thống. Theo ông, rượu tự nấu nếu có methanol cũng chỉ tồn tại ở dạng vết, không đủ gây ngộ độc nặng như các ca bệnh vừa ghi nhận.
Methanol là chất không màu, mùi vị khó phân biệt với ethanol - loại cồn có trong rượu thông thường. Khi uống phải, ban đầu người bệnh có thể say giống như uống rượu bia bình thường. Tuy nhiên, sau khoảng 8-48 giờ, methanol được chuyển hóa trong cơ thể thành axit formic, gây toan chuyển hóa nặng, tổn thương não, thần kinh thị giác, dẫn đến thở nhanh sâu, hôn mê và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Theo Trung tâm Chống độc, tỉ lệ tử vong do ngộ độc methanol tại Việt Nam hiện ở mức rất cao, khoảng 30% ngay cả khi được điều trị tại các cơ sở y tế chuyên sâu. Tại vùng sâu, vùng xa, con số này có thể lên tới 50%. Đáng lo ngại hơn, nhiều trường hợp ngộ độc methanol có biểu hiện mờ mắt, nói khó, rối loạn ý thức - dễ bị nhầm lẫn với đột quỵ, dẫn đến chậm trễ trong chẩn đoán và xử trí.
Các chuyên gia y tế cũng cảnh báo, tình trạng cồn sát trùng giả, rượu giả chứa methanol vẫn đang len lỏi trong cộng đồng. Methanol là hóa chất công nghiệp được nhập khẩu, sản xuất với số lượng lớn phục vụ các ngành công nghiệp, song công tác quản lý còn nhiều kẽ hở. Điều này tạo điều kiện để các đối tượng xấu pha trộn methanol vào rượu, gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe người dân và tạo gánh nặng cho hệ thống y tế.
Tác hại của việc uống rượu bia
Chuyên gia cho biết rượu bia đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư. Bên cạnh nguy cơ ngộ độc cấp tính, các chuyên gia y tế cũng nhấn mạnh tác hại lâu dài của việc uống rượu bia.
Uống rượu thường xuyên làm tăng nguy cơ ung thư miệng, họng, thực quản, thanh quản, gan, đại tràng - trực tràng và ung thư vú. Đáng chú ý, không có ngưỡng uống nào được xem là an toàn. Quan niệm cho rằng rượu “xịn”, rượu ngoại hay bia không gây hại gan là hoàn toàn sai lầm. Dù ở bất kỳ dạng nào, rượu bia đều là gánh nặng cho cơ thể và có liên quan đến khoảng 200 loại bệnh khác nhau.
Bộ Y tế khuyến cáo nam giới không nên uống quá 2 đơn vị rượu/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị. Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh rằng việc hạn chế tối đa hoặc không uống rượu bia vẫn là lựa chọn an toàn nhất cho sức khỏe.
Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu nguy hiểm sau khi uống rượu như khó thở, tím tái, nôn ói liên tục, lơ mơ, nói khó, co giật hoặc nhìn mờ. Đây có thể là biểu hiện của ngộ độc rượu, viêm tụy cấp, xuất huyết tiêu hóa hoặc đột quỵ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Ngay sau khi tiếp nhận các ca ngộ độc nặng, Trung tâm Chống độc và Bệnh viện Bạch Mai đã báo cáo Bộ Y tế, đồng thời phối hợp với Sở Y tế và cơ quan công an để truy tìm nguồn gốc rượu độc, ngăn chặn nguy cơ lan rộng trong cộng đồng.
Trong cuộc sống hiện đại, với thói quen sử dụng rượu bia phổ biến trong các dịp lễ, Tết, mỗi người cần nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe. Việc nói “không” với rượu không rõ nguồn gốc và hạn chế tối đa rượu bia chính là cách thiết thực nhất để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
