Báo động 67 triệu thanh niên thất nghiệp, 257 triệu người rơi vào bẫy ‘không việc, không học’
Thị trường lao động toàn cầu đang phát đi tín hiệu đáng lo khi 67 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, trong khi hơn 257 triệu người trẻ rơi vào nhóm không việc làm, không học tập hoặc đào tạo (NEET).
67 triệu người trẻ không có việc làm
Theo Báo cáo Xu hướng Việc làm Thanh niên Toàn cầu 2026: Nhìn lại để hướng tới tương lai, thị trường lao động đang ngày càng trở nên khó khăn với người trẻ. Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên toàn cầu đã tăng lên 12,4% năm 2025, tương đương khoảng 67 triệu người trong độ tuổi 15-24 không có việc làm.
Cùng thời điểm, tỷ lệ thanh niên thuộc nhóm NEET tăng nhẹ lên 20%, tương đương hơn 257 triệu người không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo.
Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), trong giai đoạn 2023-2025, thất nghiệp thanh niên tăng tại 8/11 khu vực trên thế giới. Tăng trưởng kinh tế chậm lại, khả năng tạo việc làm suy yếu, căng thẳng địa chính trị và tốc độ thay đổi công nghệ nhanh chóng đang làm gia tăng nguy cơ xuất hiện một cuộc khủng hoảng việc làm mới đối với người trẻ.
Đáng chú ý, áp lực không chỉ xuất hiện ở các nền kinh tế đang phát triển. Tại Bắc Mỹ, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng từ 8,3% năm 2023 lên 9,8% năm 2025.
Tại Bắc Âu, Nam Âu và Tây Âu, tỷ lệ này vẫn ở mức cao 15%. Có tới 20/29 quốc gia trong khu vực ghi nhận cơ hội việc làm dành cho thanh niên suy giảm.
“Bước đệm” vào thị trường lao động đang thu hẹp
Một trong những nguyên nhân được ILO chỉ ra là sự thu hẹp của nhóm công việc yêu cầu kỹ năng trung bình - những vị trí vốn được xem là bước đệm để người trẻ gia nhập thị trường lao động.
Các công việc văn phòng, hành chính, dịch vụ, bán hàng, sản xuất và một số nghề kỹ thuật đang giảm về số lượng. Khi những vị trí này thu hẹp, người trẻ không chỉ khó tìm việc đầu tiên mà còn khó xây dựng một lộ trình nghề nghiệp ổn định.
Tổng Giám đốc ILO Gilbert F. Houngbo cảnh báo, việc người trẻ không tiếp cận được việc làm chất lượng khiến các quốc gia vừa bỏ lỡ tiềm năng của lực lượng lao động trẻ, vừa đối mặt với tổn thất về năng suất và sự gắn kết xã hội.
Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp thấp tại các quốc gia này không phản ánh đầy đủ mức độ bất ổn. Nhiều người trẻ không đủ khả năng kéo dài thời gian tìm việc nên buộc phải chấp nhận công việc phi chính thức hoặc thiếu ổn định.
Gần 9/10 lao động trẻ từ 15-29 tuổi tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình thấp đang làm việc trong khu vực phi chính thức, hạn chế khả năng tiếp cận thu nhập ổn định và an sinh xã hội.
Một biến số khác đang nhanh chóng thay đổi thị trường lao động là trí tuệ nhân tạo (AI). ILO ước tính khoảng 6,1% việc làm do thanh niên 15-29 tuổi đảm nhiệm nằm trong các ngành nghề chịu tác động lớn từ những thay đổi liên quan đến AI.
Đáng chú ý, nhiều công việc trong nhóm này cũng chính là những vị trí kỹ năng trung bình đang suy giảm, đặc biệt là công việc văn phòng và hành chính. Tuy nhiên, AI không chỉ tạo ra rủi ro. Nhu cầu tuyển dụng vẫn tăng tại một số lĩnh vực chuyên môn và kỹ thuật đòi hỏi trình độ tri thức cao như khoa học, y tế và kỹ thuật.
ILO cho rằng các quốc gia cần tăng đầu tư vào phát triển kỹ năng, học tập suốt đời, giáo dục, đào tạo nghề và an sinh xã hội, đồng thời nâng cao dịch vụ việc làm để giúp người trẻ thích ứng với thị trường lao động mới.
