Bắt đầu từ 29/6, Hòa Phát, Formosa, VICEM cùng 92 doanh nghiệp bắt đầu mua bán một loại "tài sản" chưa từng có ở Việt Nam
Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa hoàn tất việc đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính giai đoạn 2025-2026 trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch và tín chỉ carbon, đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng trước khi thị trường carbon Việt Nam chính thức đi vào vận hành.
Theo thông tin công bố ngày 22/6, tổng lượng hạn ngạch phát thải được phân bổ cho ba ngành phát thải lớn nhất gồm nhiệt điện, sắt thép và xi măng đạt hơn 511 triệu tấn CO2 tương đương trong giai đoạn 2025-2026.
Số hạn ngạch này sẽ được đưa vào giao dịch trên thị trường carbon trong nước từ ngày 29/6/2026 đến hết ngày 24/12/2027.
Có 92 doanh nghiệp thuộc các ngành phát thải trọng điểm được tham gia giao dịch, trong đó có nhiều doanh nghiệp lớn như Hòa Phát, Formosa, EVN, Tổng công ty Điện lực Dầu khí (PV Power), VICEM cùng nhiều doanh nghiệp công nghiệp quy mô lớn khác.
Trước đó, vào tháng 2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho ba ngành này, tương ứng khoảng 243 triệu tấn CO2e trong năm 2025 và khoảng 268 triệu tấn CO2e trong năm 2026.
Theo cơ chế vận hành thị trường carbon, doanh nghiệp phát thải vượt hạn ngạch được cấp sẽ phải mua thêm hạn ngạch từ các đơn vị phát thải thấp hơn hoặc sử dụng tín chỉ carbon để bù đắp phần phát thải vượt mức. Tỷ lệ sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ tối đa bằng 30% lượng hạn ngạch được phân bổ.
Tín chỉ carbon là loại tài sản có thể giao dịch trên thị trường, trong đó mỗi tín chỉ tương ứng với một tấn CO2 hoặc lượng khí nhà kính quy đổi tương đương được cắt giảm hoặc hấp thụ.
Theo lộ trình của Chính phủ, thị trường carbon Việt Nam sẽ được thí điểm đến hết năm 2028 trước khi chính thức vận hành từ năm 2029. Trong thời gian thí điểm, các doanh nghiệp tham gia sẽ chưa phải trả phí giao dịch trên sàn.
Đại diện Cục Biến đổi khí hậu cho biết hầu hết các cấu phần của thị trường carbon đã cơ bản hoàn thiện. Hệ thống đăng ký hạn ngạch phát thải, cơ sở dữ liệu và hạ tầng công nghệ phục vụ vận hành thị trường đã sẵn sàng, trong khi các quy chế cuối cùng và cơ chế cấp phép thành viên đang tiếp tục được hoàn thiện.
Cùng với đó, Cục Biến đổi khí hậu đã ký kết các biên bản phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) nhằm chuẩn bị cho công tác tổ chức và vận hành thị trường.
Theo quy định hiện hành, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và các tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch sẽ được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, lưu ký tại VSDC và thực hiện giao dịch trên hệ thống do HNX vận hành.
