CEO DNSE: Margin tăng không hẳn vì nhà đầu tư lướt sóng, nhiều doanh nghiệp đang phải vay qua công ty chứng khoán
Không chỉ nhà đầu tư, nhiều doanh nghiệp cũng đang góp phần đẩy dư nợ margin tăng cao. CEO DNSE cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy thị trường vốn vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu vốn thực của nền kinh tế.
Margin tăng không chỉ vì nhà đầu tư
Phát biểu tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn" ngày 23/7, bà Nguyễn Ngọc Linh, Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán DNSE cho rằng thị trường vốn Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý: nhu cầu đầu tư và nhu cầu huy động vốn đều lớn, nhưng dòng vốn chưa được kết nối hiệu quả.
Theo bà Linh, sau giai đoạn đóng băng kéo dài, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang đối mặt với tình trạng thiếu nguồn cung hơn là thiếu cầu.
"Nhiều nhà đầu tư tổ chức và cá nhân vẫn muốn phân bổ vốn vào trái phiếu doanh nghiệp nhưng không có đủ sản phẩm phù hợp để giải ngân. Thị trường hiện không thiếu nhu cầu mà đang thiếu nguồn cung", bà nói.
CEO DNSE kỳ vọng các thay đổi trong khung pháp lý sẽ sớm khơi thông hoạt động phát hành, tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn cung và giúp dòng vốn vận hành hiệu quả hơn.
Ở chiều ngược lại, bà cho biết nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn chính thức. Trong khi doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện có thể vay ngân hàng, không ít doanh nghiệp khác phải tìm đến các kênh huy động thay thế.
Theo bà Linh, đây cũng là một nguyên nhân đáng chú ý phía sau diễn biến của thị trường chứng khoán.
"Dù VN-Index đã trở lại vùng điểm tương đương năm trước và vẫn ở vùng thấp của hai năm gần đây, dư nợ cho vay ký quỹ vẫn duy trì ở mức cao, thậm chí tiếp tục tăng", bà cho biết.
Theo CEO DNSE, hiện tượng này không chỉ phản ánh việc nhà đầu tư cá nhân đang sử dụng hoặc mắc kẹt với các khoản vay margin, mà còn cho thấy cấu trúc nhu cầu vốn trên thị trường đã thay đổi.
"Nhiều doanh nghiệp đang tìm đến công ty chứng khoán như một kênh bổ sung vốn. Khi tài sản chứng khoán chưa đủ điều kiện hoặc chưa được ngân hàng chấp nhận làm tài sản bảo đảm, doanh nghiệp có xu hướng sử dụng các giải pháp tài chính từ công ty chứng khoán", bà phân tích.
Theo bà, đây có thể là một trong những nguyên nhân khiến dư nợ margin tiếp tục tăng ngay cả khi diễn biến thị trường chưa thực sự thuận lợi.

Tiền trong dân còn rất lớn nhưng vẫn chảy ra ngoài hệ thống
CEO DNSE cho rằng thị trường hiện vẫn tồn tại khoảng trống lớn trong việc kết nối người có vốn với người cần vốn.
Theo bà, trong dân vẫn còn lượng vốn nhàn rỗi rất lớn, trong khi tín dụng phi chính thức tiếp tục phát triển. Điều này cho thấy nhu cầu vay vốn và nhu cầu đầu tư là có thật, nhưng chưa được đáp ứng bằng các sản phẩm tài chính chính thức, minh bạch và được giám sát.
Để giải quyết vấn đề này, bà đề xuất nghiên cứu các mô hình sandbox có khả năng kết nối giữa thị trường tín dụng và thị trường vốn thay vì phát triển hai khu vực một cách tách biệt.
Một hướng đi có thể xem xét là kết hợp nền tảng cho vay ngang hàng (P2P Lending) với các dự án đầu tư hoặc dự án công dưới sự giám sát của cơ quan quản lý, đồng thời xây dựng cơ chế lãi suất đủ hấp dẫn để thu hút dòng vốn trong dân.
"Điều quan trọng là phải có cơ chế điều phối để nơi nào có nhu cầu vốn thực sự thì có sản phẩm phù hợp, qua đó kết nối hiệu quả giữa bên có vốn và bên cần vốn", bà nhấn mạnh.
Cần minh bạch hóa các kênh vốn thay vì để vận hành ngoài khuôn khổ
Theo bà Nguyễn Ngọc Linh, nếu Việt Nam hướng tới xây dựng nền kinh tế quy mô lớn với các trụ cột phát triển bền vững thì hệ thống phân bổ nguồn lực cũng cần được phát triển đồng bộ.
Hiện nay vẫn tồn tại sự mất cân đối giữa tiềm năng của thị trường vốn và nhu cầu vốn thực tế của nền kinh tế. Trong khi một số lĩnh vực được ưu tiên tiếp cận nguồn lực, nhiều doanh nghiệp khác vẫn chật vật tìm vốn. Đồng thời, không ít nhà đầu tư thiếu các sản phẩm đầu tư minh bạch nên buộc phải tìm đến các kênh phi chính thức.
"Thay vì để các nhu cầu này vận hành ngoài khuôn khổ, cần từng bước hợp pháp hóa, chuẩn hóa và minh bạch hóa dưới sự quản lý của Nhà nước", CEO DNSE đề xuất.