Chi tiết cách tính lương hưu và trợ cấp hằng tháng của từng nhóm đối tượng theo quy định mới từ 1/7

Từ ngày 1/7, chính sách về lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng sẽ có nhiều thay đổi đáng chú ý theo quy định mới, trong đó nổi bật là cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH).

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu hằng tháng của người lao động được xác định theo công thức:

Mức lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu × Mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH

Về tỷ lệ hưởng lương hưu, lao động nữ được tính mức hưởng bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa không vượt quá 75%.

Đối với lao động nam, mức hưởng 45% được áp dụng khi có đủ 20 năm đóng BHXH; từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm được cộng thêm 2%, tối đa 75%.

Đáng chú ý, Luật BHXH 2024 bổ sung quy định mới dành cho lao động nam có thời gian tham gia BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm. Theo đó, nhóm này vẫn đủ điều kiện tính hưởng lương hưu với mức 40% tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.

Quy định mới mở rộng cơ hội tiếp cận chế độ hưu trí cho lao động nam, thay vì trước đây chỉ lao động nữ có thể hưởng lương hưu khi đủ từ 15 năm đóng BHXH theo Luật BHXH 2014.

Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu cũng được xác định theo từng giai đoạn tham gia BHXH:

- Tham gia trước ngày 1/1/1995: tính bình quân tiền lương của 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu.

- Tham gia từ 1/1/1995 đến 31/12/2000: tính bình quân 6 năm cuối.

- Tham gia từ 1/1/2001 đến 31/12/2006: tính bình quân 8 năm cuối.

- Tham gia từ 1/1/2007 đến 31/12/2015: tính bình quân 10 năm cuối.

- Tham gia từ 1/1/2016 đến 31/12/2019: tính bình quân 15 năm cuối.

- Tham gia từ 1/1/2020 đến 31/12/2024: tính bình quân 20 năm cuối.

- Tham gia từ ngày 1/1/2025 trở đi: tính bình quân trên toàn bộ thời gian đóng BHXH.

Theo cách tính mới, lao động nữ nghỉ hưu trong năm 2026 nếu có đủ 26 năm đóng BHXH sẽ được hưởng lương hưu bằng 67% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Trong khi đó, lao động nam đóng đủ 26 năm BHXH sẽ được hưởng mức lương hưu tương đương 57% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Ngoài thay đổi về công thức tính, từ ngày 1/7/2026, lương hưu của nhiều nhóm đối tượng cũng được điều chỉnh tăng.

Cụ thể, người thuộc diện áp dụng theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 14/2026/TT-BNV sẽ được tăng thêm 8% so với mức lương hưu đang hưởng của tháng 6/2026.

Công thức áp dụng: Mức lương hưu từ tháng 7/2026 = Mức lương hưu tháng 6/2026 × 1,08

Đối với nhóm đối tượng thuộc khoản 2 Điều 2 Thông tư 14/2026/TT-BNV, mức điều chỉnh được thực hiện theo hướng hỗ trợ người hưởng lương hưu thấp:

- Nếu mức lương hưu sau khi tăng 8% vẫn bằng hoặc thấp hơn 3,5 triệu đồng/tháng, người hưởng sẽ được cộng thêm 300.000 đồng/tháng.

Công thức: Mức lương hưu từ tháng 7/2026 = Mức lương hưu sau điều chỉnh + 300.000 đồng/tháng

- Trường hợp mức lương hưu sau điều chỉnh cao hơn 3,5 triệu đồng nhưng chưa đạt 3,8 triệu đồng/tháng thì được nâng lên mức cố định 3,8 triệu đồng/tháng.

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ mở rộng diện tiếp cận lương hưu, đồng thời cải thiện thu nhập cho người nghỉ hưu và nhóm đang hưởng trợ cấp hằng tháng.