Chính thức di dời công trình biểu tượng có tuổi đời hơn 60 năm tại Đại học Bách Khoa Hà Nội

Sáng ngày 4/11, đội ngũ kỹ thuật chính thức triển khai các công việc phục vụ di dời công trình này. Theo phương án được thống nhất giữa UBND TP. Hà Nội và Đại học Bách khoa Hà Nội, công trình sẽ được dịch chuyển nguyên trạng vào phía trong khuôn viên trường gần 20m so với vị trí hiện tại.

Việc di dời cổng Parabol nằm trong kế hoạch giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Trục không gian Quốc lộ 1A, đoạn qua đường Giải Phóng, thuộc địa bàn phường Bạch Mai, TP. Hà Nội. Đơn vị thi công dự án trực tiếp làm đầu mối tổ chức di dời, trong đó Tập đoàn Vingroup đóng vai trò nhà tài trợ kiêm đảm nhiệm khâu thi công. Đại diện Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết nhà trường không phải chủ đầu tư dự án. Trong quá trình giải phóng mặt bằng, đối với những vị trí bị ảnh hưởng, có công trình phải giải tỏa nhưng cũng có những công trình được lựa chọn phương án di dời để bảo tồn.

Nhà trường mong muốn quá trình di dời bảo đảm an toàn, giữ nguyên vẹn công trình, không làm thay đổi giá trị kiến trúc vốn có. Sau khi di dời, chức năng của cổng Parabol sẽ trở lại như cũ: Người đi bộ được phép qua lại bất kỳ thời điểm nào trong ngày, xe máy được qua lại vào đầu giờ và cuối giờ hành chính, ô tô không được phép đi qua cổng này. Bên cạnh đó, để phục vụ dự án, Đại học Bách khoa Hà Nội cũng phải tự thực hiện việc dỡ bỏ một phần tòa giảng đường gần giáp ranh đường Giải Phóng, bao gồm cả cầu thang ngoài trời.

Quá trình di dời dự kiến kéo dài vài tuần bởi đây là công trình có kết cấu đặc thù, đòi hỏi tính toán và xử lý nhiều vấn đề kỹ thuật khắt khe. Công tác chuẩn bị đã được triển khai từ trước, khu vực cổng được dựng rào chắn kín và đội ngũ thợ sắt tiến hành dựng khung sắt, làm cổng phụ tạm thời tạo lối ra vào cho đơn vị thi công.

Cổng Parabol và toàn bộ khuôn viên góc đường Đại Cồ Việt - Giải Phóng thuộc dự án trang bị của Chính phủ Liên Xô dành cho Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Công trình được khởi công xây dựng vào ngày 7/11/1960 và được khánh thành vào ngày 7/11/1965, nhân dịp kỷ niệm Cách mạng tháng Mười Nga. Quá trình xây dựng có sự tham gia của các chuyên gia Liên Xô, công nhân Việt Nam cùng một phần đóng góp sức lực của giảng viên và sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội.

Công trình có chiều cao khoảng 12,5m tính từ mặt đất đến đỉnh mái vòm, trong khi khoảng cách giữa hai chân cổng rộng 8m. Khác với những cổng trường truyền thống thường sử dụng trụ đứng và dầm ngang, công trình nổi bật với đường cong vươn cao, tạo nên hình dáng mềm mại nhưng vững chắc. Thân cổng có màu sáng, dọc đường cong xuất hiện những chi tiết hình tròn được bố trí đều đặn.

Tên gọi cổng Parabol thực chất không phải tên hành chính ban đầu mà vốn mang tên Cổng Giải Phóng. Tuy nhiên, sinh viên đã gọi là cổng Parabol bởi hình dáng thiết kế gợi liên tưởng đến đồ thị hàm số parabol trong toán học, cũng là lĩnh vực gắn bó mật thiết với môi trường đào tạo kỹ thuật của nhà trường.

Trải qua hơn 6 thập kỷ, cổng Parabol dần trở thành một phần không thể tách rời với các thế hệ sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội. Dù hiện tại nhà trường còn hai cổng khác nằm trên đường Đại Cồ Việt và đường Trần Đại Nghĩa, trong đó, cổng Trần Đại Nghĩa là lối ra vào chính được đông đảo sinh viên sử dụng, cổng Parabol trên đường Giải Phóng vẫn giữ vị trí đặc biệt trong tâm trí các thế hệ sinh viên.