Cảnh báo: Phát hiện loài cá chứa độc tố cao gấp 1.250 lần xyanua, không có thuốc giải, chỉ dính 0,5mg cũng gây tử vong

Trong quá trình lựa chọn và chế biến thực phẩm, người dân cần đặc biệt chú ý đến những loài động vật có chứa độc tố tự nhiên. Một số loài có hình thức khá bắt mắt hoặc thường bị nhầm lẫn với thực phẩm thông thường, nhưng chỉ cần ăn phải một lượng độc tố nhất định cũng có thể đe dọa đến tính mạng. Dưới đây là 3 loài cần đặc biệt cảnh giác.

Cá nóc

Cá nóc là loài cá có hình dáng đặc trưng, một số bộ phận trong cơ thể chứa độc tố thần kinh cực mạnh mang tên tetrodotoxin.

Tetrodotoxin độc tính cao gấp 1.250 lần xyanua, chỉ cần 0,5mg cũng có thể gây tử vong. Nghiên cứu cho thấy, chất này khi vào cơ thể sẽ tác động lên hệ thần kinh, cản trở quá trình dẫn truyền tín hiệu thần kinh và có thể gây liệt cơ.

Đáng chú ý, độc tố này bền với nhiệt, không bị phá hủy bởi các phương pháp chế biến thông thường như luộc, chiên, nướng, đông lạnh hay phơi khô. Vì vậy, việc nấu chín không thể bảo đảm loại bỏ nguy cơ ngộ độc cá nóc.

Các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi ăn phải cá có độc, ban đầu có thể là tê hoặc ngứa ran ở môi, lưỡi và các đầu ngón tay. Sau đó, người bệnh có thể buồn nôn, nôn, chóng mặt, đau bụng, khó nói, khó đi lại. Trường hợp nặng có thể tiến triển thành liệt cơ, suy hô hấp, rối loạn nhịp tim và tử vong.

Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu đối với tetrodotoxin. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn và theo dõi các biến chứng tại bệnh viện. Do nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, người dân không nên tự đánh bắt, mua bán hoặc chế biến cá nóc để làm thực phẩm.

Bạch tuộc vòng xanh

Bạch tuộc vòng xanh là loài động vật biển có kích thước nhỏ, thường chỉ tương đương một quả bóng golf. Khi bị đe dọa, các vòng màu xanh trên cơ thể chúng có thể phát sáng rõ rệt. Dù có vẻ ngoài bắt mắt, đây là một trong những loài sinh vật biển có nọc độc nguy hiểm đối với con người.

Nọc độc của bạch tuộc vòng xanh chứa tetrodotoxin, chất độc thần kinh có khả năng gây tê liệt cơ. Sau khi dính độc, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác tê quanh miệng, môi và lưỡi, sau đó là chóng mặt, khó nói, khó nuốt, yếu cơ. Trong trường hợp nghiêm trọng, độc tố có thể gây liệt các cơ hô hấp, khiến nạn nhân khó thở và có nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Người bị dính độc tố bạch tuộc vòng xanh cắn cần được đưa đến cơ sở y tế ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Người dân tuyệt đối không bắt, cầm nắm hoặc chế biến loài bạch tuộc này làm thực phẩm.

Cóc

Cóc là động vật lưỡng cư có nhiều tuyến tiết độc trên da, đặc biệt tập trung ở các tuyến lớn phía sau mắt. Ngoài ra, một số bộ phận của cóc, đặc biệt là gan và trứng, cũng có thể chứa độc tố.

Việc sơ chế không đúng cách hoặc ăn phải các bộ phận có độc có thể gây ngộ độc nghiêm trọng. Đáng chú ý, độc tố của cóc không dễ bị phá hủy bằng nhiệt, do đó nấu chín không đồng nghĩa với việc thực phẩm đã an toàn.

Người bị nhiễm độc từ cóc có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng, chóng mặt, rối loạn thị giác và rối loạn nhịp tim. Trường hợp nặng có thể dẫn đến co giật, hôn mê, suy tuần hoàn, ngừng tim và tử vong.

Một số bộ phận của cóc từng được sử dụng trong y học cổ truyền, nhưng việc sử dụng đòi hỏi quy trình kiểm soát và chuyên môn nghiêm ngặt. Người dân không nên tự bắt cóc, chế biến hoặc sử dụng các sản phẩm từ cóc làm thực phẩm, thuốc chữa bệnh tại nhà.

Nếu nghi ngờ bản thân hoặc người khác bị dính độc tố từ cóc, cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế để được cấp cứu. Trường hợp chất tiết của cóc dính vào da hoặc mắt, cần rửa ngay vùng tiếp xúc bằng nhiều nước sạch. Không tự ý gây nôn, rửa dạ dày hay áp dụng các biện pháp xử trí tại nhà khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Đối với cả 3 loài trên, nguyên tắc quan trọng nhất là không chủ quan trước nguy cơ độc tố tự nhiên. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngộ độc sau khi ăn hoặc tiếp xúc với các loài này, cần nhanh chóng tìm kiếm sự trợ giúp y tế, không chờ triệu chứng trở nặng mới đến bệnh viện.