Chưa đầy 1 tháng nữa, người dân bỏ lỡ thủ tục về đất đai này có thể bị phạt 3 triệu đồng

Từ ngày 31/8/2026, Nghị định 281/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung và điều chỉnh một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Đáng chú ý, người không thực hiện đăng ký đất đai, đăng ký biến động theo quy định có thể bị xử phạt và buộc hoàn tất thủ tục.

Theo Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngày 27/7/2026, Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 281/2026/NĐ-CP. Quy định sửa đổi có hiệu lực từ ngày 31/8/2026.

Không đăng ký đất đai lần đầu có thể bị phạt đến 2 triệu đồng

Theo Điều 16 của Nghị định, hành vi không thực hiện đăng ký đất đai lần đầu theo các trường hợp được quy định tại Luật Đất đai có thể bị phạt tiền từ 1 triệu đến 2 triệu đồng. Đây là thủ tục nhằm ghi nhận thông tin về thửa đất và quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật. Khi thuộc trường hợp phải đăng ký nhưng không thực hiện, người sử dụng đất không chỉ đối mặt với tiền phạt mà còn phải hoàn tất thủ tục đăng ký theo quy định.

Không đăng ký biến động có thể bị phạt đến 3 triệu đồng

Mức phạt cao hơn được áp dụng đối với hành vi không đăng ký biến động đất đai. Cụ thể, cá nhân không thực hiện đăng ký biến động trong các trường hợp thuộc các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai có thể bị phạt từ 2 triệu đến 3 triệu đồng.

Các trường hợp này liên quan đến những thay đổi về quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và một số giao dịch, biến động khác thuộc diện phải đăng ký theo quy định.

Tuy nhiên, quy định mới cũng nêu rõ ngoại lệ: Trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai không thuộc trường hợp bị xử phạt theo khoản này. Điểm này khác với cách hiểu rằng mọi trường hợp không đăng ký biến động đất đai đều mặc nhiên bị phạt từ 2-3 triệu đồng.

Không chỉ phạt tiền, còn buộc phải đăng ký

Đáng chú ý, chế tài đối với hành vi vi phạm không dừng ở tiền phạt. Nghị định quy định biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thực hiện đăng ký đất đai theo quy định. Như vậy, người vi phạm vừa có thể bị xử phạt hành chính, vừa phải hoàn thành thủ tục đăng ký tương ứng.

Quy định này đặt việc cập nhật thông tin đất đai vào trọng tâm quản lý, qua đó bảo đảm dữ liệu về quyền sử dụng đất và những biến động liên quan được ghi nhận theo quy định.

Lưu ý về các trường hợp chuyển tiếp

Nghị định 281/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 31/8/2026. Vì vậy, việc xử lý những hành vi phát sinh trước thời điểm này phải được xem xét theo các quy định chuyển tiếp của Nghị định và pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Do đó, không nên hiểu rằng mọi trường hợp từng bị lập biên bản hoặc đã có quyết định xử phạt trước ngày 31/8 đều tự động được miễn hoặc hủy xử phạt. Việc áp dụng quy định chuyển tiếp phụ thuộc vào tình trạng xử lý cụ thể của từng vụ việc và quy định pháp luật tương ứng.

Với người sử dụng đất, điểm đáng lưu ý nhất là từ ngày 31/8 cần chủ động rà soát những thay đổi liên quan đến quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và thực hiện đăng ký biến động khi thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu. Đây không chỉ là vấn đề tránh bị xử phạt mà còn giúp thông tin pháp lý của thửa đất được cập nhật đầy đủ, hạn chế vướng mắc trong các giao dịch về sau.