Chuyên gia ngạc nhiên vì Hòa Phát gánh nợ hơn 92.000 tỷ đồng, chi phí lãi vay lại rất thấp

Báo cáo phân tích ngày 15/6 từ TCBS chỉ ra một bức tranh tài chính vô cùng đặc biệt tại Tập đoàn Hòa Phát. Tính đến cuối năm 2025, tổng dư nợ vay tài chính của tập đoàn đã đạt mốc 92.174 tỷ đồng, chủ yếu nhằm tài trợ cho giai đoạn nước rút của dự án Khu liên hợp gang thép Dung Quất 2. Mặc dù nợ ngắn hạn chiếm tới khoảng 70% tổng nợ vay (tương đương 64.695 tỷ đồng), rủi ro thanh khoản lại được ban lãnh đạo kiểm soát chặt chẽ thông qua chiến lược điều chuyển vốn tập trung.

Thay vì dùng toàn bộ nguồn lực để trả nợ gốc, Hòa Phát luôn duy trì một lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng ở mức rất cao, đạt khoảng 27.800 tỷ đồng vào cuối năm 2025 và tăng lên xấp xỉ 35.700 tỷ đồng ngay trong quý I/2026. Lượng tiền này sinh lời đều đặn, thu về hàng trăm tỷ đồng tiền lãi mỗi quý, điển hình như riêng quý II/2025 đã thu 302 tỷ đồng tiền lãi tiền gửi, qua đó bù trừ trực tiếp vào chi phí lãi vay phải trả.

Nhờ vậy, chi phí lãi vay thực tế của Hòa Phát được kiểm soát ở mức thấp đáng ngạc nhiên, chỉ 3.115 tỷ đồng trong cả năm 2025, giúp hệ số khả năng thanh toán lãi vay (EBIT/Lãi vay) phục hồi mạnh mẽ và đạt mức rất lành mạnh là 6,6 lần. Đồng thời, tỷ lệ đòn bẩy tài chính D/E (Nợ/Vốn chủ sở hữu) vẫn được duy trì ổn định ở ngưỡng an toàn 0,7 lần xuyên suốt nhiều năm, không vượt quá giới hạn ngay cả tại thời điểm đỉnh chu kỳ đầu tư.

Bên cạnh bài toán lãi suất, rủi ro tỷ giá luôn là một vấn đề đe dọa các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn. Với đặc thù của công nghệ lò cao, Hòa Phát buộc phải nhập khẩu quặng sắt và than luyện cốc (coking coal) bằng đồng USD với quy mô lên đến hàng tỷ USD mỗi năm. Điều này đồng nghĩa với việc rủi ro tỷ giá luôn thường trực mỗi khi tiền đồng (VND) mất giá.

Tuy nhiên, TCBS cho rằng, Hòa Phát đã thiết lập một hàng rào bảo vệ vững chắc thông qua cơ chế "phòng vệ rủi ro tự nhiên". Doanh nghiệp sử dụng chính nguồn thu ngoại tệ từ việc xuất khẩu thép cuộn cán nóng (HRC) làm nguồn tiền đối ứng trực tiếp để chi trả cho các khoản nhập khẩu nguyên liệu đầu vào. Cơ chế luân chuyển khép kín này giúp tập đoàn hạn chế tối đa việc phải mua USD với giá cao trên thị trường tự do.

Hiệu quả che chắn của hệ thống này đã được chứng minh bằng các con số thực tế. Bất chấp những biến động của tỷ giá trên thị trường quốc tế, mức lỗ tỷ giá ròng thực tế ảnh hưởng đến bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp là không đáng kể so với quy mô doanh thu, điển hình như quý I/2026, khoản lỗ này chỉ rơi vào khoảng 465,5 tỷ đồng. Các chuyên gia TCBS đánh giá, đây là điểm nhấn tạo ra sự khác biệt so với giai đoạn trước 2023, khi cấu trúc doanh thu của HPG gần như thuần nội địa.