Đại án lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ: Hơn 3.500 người sập bẫy, gần 1.000 tỷ mất trắng, những kẻ cầm đầu đối diện mức án cụ thể nào?

Theo hồ sơ của Cơ quan Công tố Hoàng gia Anh (CPS), đường dây lừa đảo do Mark Rowe điều hành hoạt động dưới thương hiệu Sell My Timeshare (SMT). Nhóm này nhắm đến những người đang sở hữu hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ (timeshare) nhưng muốn chấm dứt nghĩa vụ tài chính ngày càng tốn kém.

Timeshare là hình thức cho phép khách hàng mua quyền sử dụng một khu nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian cố định hằng năm. Mô hình từng phát triển mạnh tại châu Âu và Bắc Mỹ, song cũng gây tranh cãi bởi chi phí duy trì cao và việc chuyển nhượng hoặc chấm dứt hợp đồng thường không dễ dàng.

Lợi dụng tâm lý muốn thoát khỏi các khoản phí duy trì kéo dài, SMT quảng cáo rằng họ có thể giúp khách hàng bán lại hoặc chấm dứt hợp đồng timeshare. Tuy nhiên, khi khách hàng tham gia các buổi tư vấn, họ lại bị thuyết phục mua một sản phẩm khác mang tên “Monster Credits” - một loại tín dụng nghỉ dưỡng được giới thiệu như khoản đầu tư có tiềm năng sinh lời. Trên thực tế, cơ quan điều tra xác định sản phẩm này gần như không có giá trị thương mại.

Để tạo lòng tin, SMT tổ chức những chuyến nghỉ dưỡng miễn phí tại Tenerife (Tây Ban Nha), bố trí khách sạn sang trọng và các hoạt động tiếp đón chu đáo. Sau đó, khách hàng bị đưa vào các buổi bán hàng áp lực cao kéo dài từ 4 đến 6 giờ. Nhiều người cho biết họ liên tục bị thúc ép ký hợp đồng và thanh toán ngay trong ngày.

Theo kết quả điều tra, giá trị các gói “Monster Credits” dao động từ vài nghìn đến hàng chục nghìn bảng Anh. Không ít nạn nhân phải vay tiền hoặc sử dụng toàn bộ khoản tiết kiệm hưu trí để đầu tư. Kết cục, họ vừa không thoát được hợp đồng timeshare cũ, vừa sở hữu thêm một sản phẩm gần như vô giá trị.

Không chỉ dừng lại ở việc chiếm đoạt tài sản, cách các đối tượng sử dụng số tiền này cũng khiến dư luận phẫn nộ. Theo hồ sơ điều tra, hàng triệu bảng Anh đã được chuyển trực tiếp vào tài khoản cá nhân của Mark Rowe và vợ là Nicola Rowe, thay vì phục vụ bất kỳ hoạt động đầu tư hay hỗ trợ khách hàng nào như đã cam kết.

Từ nguồn tiền của các nạn nhân – phần lớn là tiền tiết kiệm hưu trí – cặp đôi này duy trì một lối sống xa hoa kéo dài nhiều năm. Họ mua một căn biệt thự trị giá khoảng 2,4 triệu bảng Anh, chi hàng chục nghìn bảng cho các chuyến bay riêng và bỏ ra hơn 31.000 bảng để sưu tầm các tác phẩm nghệ thuật. Ngoài ra, hàng trăm nghìn bảng khác được sử dụng cho học phí trường tư của con cái, mua sắm tại các cửa hàng cao cấp và các khoản chi tiêu cá nhân đắt đỏ.

Cơ quan chức năng cũng phát hiện một phần đáng kể số tiền được dùng để duy trì chính “cỗ máy lừa đảo”, bao gồm việc thuê văn phòng, xây dựng hình ảnh doanh nghiệp, trả lương cho nhân viên bán hàng và thậm chí tạo ra các vị trí, danh tính giả nhằm tăng độ tin cậy khi tiếp cận khách hàng.

Sau cuộc điều tra kéo dài nhiều năm với hơn 5,5 triệu cuộc gọi được phân tích và hàng trăm tài khoản ngân hàng bị rà soát, cơ quan chức năng xác định 3.583 người đã trở thành nạn nhân của đường dây này. Tổng thiệt hại lên tới hơn 28 triệu bảng Anh. Mark Rowe bị kết án 7 năm rưỡi tù giam về tội âm mưu lừa đảo, trong khi Nicola Rowe nhận án tù treo vì hành vi rửa tiền. Tổng cộng 14 bị cáo trong đường dây đã bị kết án. Cảnh sát Anh đang nỗ lực thu hồi tài sản cho các nạn nhân nhưng phần lớn số tiền đã bị các đối tượng tiêu xài hoặc chuyển ra nước ngoài, rất khó lấy lại.

Những lời khai tại tòa cho thấy hậu quả nặng nề mà vụ lừa đảo gây ra. Một nạn nhân tên Des, người mất khoảng 14.000 bảng Anh, mô tả cảm giác khi phát hiện mình bị lừa là “như một cú đấm vào bụng”. Một nạn nhân khác cho biết ông không còn khả năng chi trả tiền thuê nhà và cảm thấy mình đã phụ lòng gia đình.

Tại Việt Nam, những tranh cãi liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ đang trở nên nóng hơn sau loạt phim tài liệu điều tra do VTV thực hiện. Theo các ghi nhận trong phóng sự, nhiều nạn nhân là người cao tuổi đã chi từ vài trăm triệu đến hàng chục tỷ đồng để mua các gói sở hữu kỳ nghỉ được quảng bá bằng những lời hứa hấp dẫn như nghỉ dưỡng trọn đời tại các khu resort cao cấp, gia tăng giá trị theo thời gian, dễ dàng chuyển nhượng hoặc bán lại để sinh lời. Tuy nhiên, khi muốn thoát khỏi hợp đồng hoặc chuyển nhượng, nhiều người mới phát hiện những cam kết được nhân viên tư vấn đưa ra không được thể hiện rõ trong hợp đồng hoặc rất khó thực hiện trên thực tế.

Có trường hợp một phụ nữ 70 tuổi bỏ ra khoảng 1,7 tỷ đồng để mua bốn hợp đồng kỳ nghỉ. Một trường hợp khác, nạn nhân qua đời rồi gia đình mới phát hiện số tiền bà chi cho các hợp đồng lên tới hơn 15 tỷ đồng. Đáng chú ý, nhiều nạn nhân tiếp tục được mời gọi ký thêm hợp đồng mới nhằm nâng hạng quyền lợi hoặc giải quyết những vướng mắc phát sinh từ hợp đồng cũ, khiến số tiền bỏ ra ngày càng lớn.

Từ vụ án tại Anh và các trường hợp lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ tại Việt Nam, khách hàng cần đặc biệt thận trọng trước những lời hứa về lợi nhuận đầu tư, khả năng bán lại dễ dàng hoặc các chương trình ưu đãi chỉ có hiệu lực trong ngày. Những lời mời gọi nghỉ dưỡng miễn phí hay cơ hội đầu tư “không thể bỏ lỡ” đôi khi lại chính là điểm khởi đầu của một cái bẫy tài chính được giăng sẵn.