Đảng Dân chủ giành Quốc hội Mỹ, thị trường toàn cầu chao đảo: Cổ phiếu công nghệ lao dốc, giá vàng vượt 4.000 USD

Ngày 4/11, thị trường tài chính toàn cầu trải qua những biến động đáng chú ý sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội.

Kết quả này được dự báo sẽ tạo thêm nhiều trở ngại cho chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Donald Trump trong 2 năm cuối nhiệm kỳ, đặc biệt là các chính sách cắt giảm thuế, nới lỏng quy định và thúc đẩy đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Phản ứng ban đầu là làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ tại châu Á, đồng USD giảm giá và dòng tiền tìm đến trái phiếu chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, đà giảm tại nhiều thị trường nhanh chóng thu hẹp khi nhà đầu tư đánh giá lại khả năng thay đổi chính sách tại Washington.

Việc đảng Dân chủ kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện có thể khiến chính quyền Trump đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính và chi tiêu công.

Dù vậy, phe Dân chủ không thể đơn phương đảo ngược toàn bộ chương trình nghị sự của ông Trump. Tổng thống Mỹ vẫn có quyền phủ quyết những dự luật được Quốc hội thông qua, trong khi việc vượt qua quyền phủ quyết đòi hỏi sự ủng hộ của ít nhất 2/3 thành viên tại mỗi viện.

Sự giằng co giữa triển vọng thay đổi chính sách và giới hạn quyền lực của Quốc hội đã tạo ra những biến động trái chiều trên thị trường chứng khoán, tiền tệ, hàng hóa và tài sản kỹ thuật số.

Cổ phiếu công nghệ châu Á có lúc lao dốc gần 5%

Nhóm cổ phiếu công nghệ và bán dẫn chịu áp lực lớn nhất trong giai đoạn đầu phiên giao dịch ngày 4/11, khi nhà đầu tư lo ngại Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát sẽ tăng cường giám sát hoạt động đầu tư AI tại Mỹ.

Đặc biệt, việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang trở thành vấn đề được cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa quan tâm, trong bối cảnh chi phí năng lượng, quy mô đầu tư và khả năng sinh lời của các dự án AI ngày càng gây tranh cãi.

Nhật Bản là một trong những thị trường chịu tác động mạnh nhất. Chỉ số Nikkei 225, tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn, có thời điểm giảm gần 5% trước khi thu hẹp mức giảm.

Chỉ số Kospi của Hàn Quốc cũng từng mất tới 4% nhưng sau đó phục hồi và xóa hết mức giảm. Cổ phiếu của 2 tập đoàn bán dẫn lớn là Samsung Electronics và SK Hynix giảm khoảng 1% mỗi mã.

Thị trường Đài Loan cũng diễn biến tương tự khi chỉ số Taiex thu hẹp mức giảm còn 0,8%.

Ông Tomo Kinoshita, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại Invesco Asset Management, cho rằng khả năng đảng Dân chủ tăng cường quản lý lĩnh vực AI đang khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với các doanh nghiệp công nghệ châu Á.

Tuy nhiên, chuyên gia này nhận định phản ứng của thị trường có phần thái quá.

Theo ông, ngay cả khi Quốc hội mới thông qua các dự luật siết chặt quản lý AI, Tổng thống Trump vẫn có thể sử dụng quyền phủ quyết để ngăn chúng có hiệu lực. Điều đó đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp AI chưa chắc phải đối mặt với những thay đổi chính sách lớn ngay lập tức, dù môi trường giám sát có thể trở nên khắt khe hơn.

Cổ phiếu năng lượng sạch bất ngờ tăng tới 22%

Trái ngược với nhóm công nghệ, cổ phiếu năng lượng sạch lại tăng mạnh khi nhà đầu tư kỳ vọng Quốc hội mới có thể cản trở hoặc làm chậm những chính sách của ông Trump vốn gây bất lợi cho các dự án năng lượng tái tạo.

Diễn biến này đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp châu Á có hoạt động kinh doanh hoặc chuỗi cung ứng liên quan đến thị trường Mỹ.

Tại Hàn Quốc, cổ phiếu Hanwha Solutions có thời điểm tăng tới 22%, trong khi HD Hyundai Energy Solutions và OCI Holdings đều ghi nhận mức tăng ít nhất 12%.

Các doanh nghiệp điện Mặt Trời của Mỹ cũng hưởng lợi. Trên hệ thống giao dịch thay thế Blue Ocean, cổ phiếu Enphase Energy và SolarEdge Technologies cùng tăng tới 12%. Trong khi đó, First Solar tăng 11% và Sunrun tăng 8,7%.

Những biến động này phản ánh kỳ vọng rằng chính sách năng lượng của Mỹ có thể trở nên khó dự đoán hơn khi Nhà Trắng và Quốc hội nằm dưới sự kiểm soát của 2 đảng đối lập. Đối với các doanh nghiệp năng lượng sạch, việc Quốc hội có khả năng ngăn chặn hoặc làm chậm những thay đổi bất lợi đã đủ để tạo ra lực mua đáng kể.

Tuy nhiên, khả năng khôi phục các chính sách hỗ trợ năng lượng tái tạo vẫn phụ thuộc vào quá trình lập pháp và mức độ đồng thuận giữa Quốc hội với chính quyền Trump.

Đồng USD suy yếu, vàng vượt 4.000 USD/ounce

Không chỉ thị trường chứng khoán, kết quả bầu cử Mỹ còn gây biến động đáng kể trên thị trường ngoại hối và trái phiếu.

Đồng USD giảm so với toàn bộ 10 đồng tiền chủ chốt thuộc nhóm G10, khi nhà đầu tư lo ngại triển vọng tăng trưởng vượt trội của kinh tế Mỹ có thể bị ảnh hưởng nếu hoạt động đầu tư AI và chương trình kích thích kinh tế của ông Trump gặp trở ngại.

Chỉ số đo sức mạnh đồng USD của Bloomberg có thời điểm giảm 0,4%, mức giảm mạnh nhất trong một tháng. Trong khi đó, đồng franc Thụy Sĩ và yen Nhật tăng giá nhờ nhu cầu tìm kiếm những tài sản được xem là an toàn hơn trong giai đoạn bất ổn.

Trái phiếu chính phủ Mỹ cũng tăng giá, kéo lợi suất giảm trên nhiều kỳ hạn.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 5 năm có lúc giảm 9 điểm cơ bản, xuống 4,68%, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm giảm 7 điểm cơ bản, còn 4,89%, trước khi thu hẹp đà giảm.

Giới đầu tư nhận định Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể hạn chế khả năng thực hiện những chương trình cắt giảm thuế và gia tăng chi tiêu của Tổng thống Trump. Điều này có thể làm giảm triển vọng kích thích tài khóa, đồng thời hạn chế nhu cầu vay nợ bổ sung của chính phủ liên bang.

Trên thị trường kim loại quý, giá vàng tăng mạnh khi nhà đầu tư đánh giá tác động của kết quả bầu cử đối với chính sách tài khóa Mỹ và triển vọng kinh tế.

Giá vàng có thời điểm tăng 2,1%, vượt 4.000 USD/ounce, qua đó xóa sạch mức giảm nhẹ ghi nhận trong phiên trước.

Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản phòng thủ trong lúc thị trường chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn về chính sách của Washington.

Bitcoin thủng 76.000 USD, giá đồng tiếp tục đi xuống

Thị trường tiền điện tử cũng chịu sức ép bán trong giai đoạn đầu khi kết quả bầu cử Mỹ làm gia tăng lo ngại về triển vọng xây dựng khung pháp lý thuận lợi cho ngành.

Bitcoin có thời điểm giảm 2,8%, xuống dưới 76.000 USD, trước khi phục hồi phần lớn mức giảm. Đồng Solana cũng đi xuống cùng xu hướng với các tài sản rủi ro khác.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã nhiều lần thể hiện lập trường ủng hộ tiền điện tử, cam kết đưa Mỹ trở thành trung tâm tài sản số hàng đầu thế giới. Chính quyền của ông cũng thúc đẩy kế hoạch xây dựng kho dự trữ Bitcoin chiến lược và nới lỏng một số quy định đối với lĩnh vực này.

Tuy nhiên, việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội có thể khiến những dự luật được ngành tiền điện tử ủng hộ gặp thêm trở ngại.

Áp lực đối với Bitcoin còn xuất hiện trong bối cảnh các quỹ ETF Bitcoin giao ngay ghi nhận dòng vốn rút ra, trong khi thị trường vẫn chịu tác động từ vụ tấn công mạng quy mô kỷ lục nhằm vào Binance trong tuần trước.

Ở thị trường kim loại công nghiệp, giá đồng tiếp tục giảm do những lo ngại liên quan đến triển vọng đầu tư AI và chính sách thương mại của Mỹ.

Trong phiên 4/11, giá đồng có thời điểm giảm 1,5%.

Đồng là vật liệu quan trọng trong hoạt động sản xuất thiết bị điện, lưới truyền tải và xây dựng trung tâm dữ liệu. Vì vậy, triển vọng đầu tư vào hạ tầng AI có ảnh hưởng đáng kể đến kỳ vọng nhu cầu đối với kim loại này.

Nhà đầu tư cũng đang xem xét lại tác động từ kế hoạch áp thuế đối với đồng tinh luyện của Tổng thống Trump.

Trước đó, triển vọng Mỹ tăng thuế đã thúc đẩy lượng lớn đồng được chuyển vào thị trường nước này, góp phần đẩy giá kim loại lên các mức cao kỷ lục trong năm.

Khi cán cân quyền lực tại Washington thay đổi, những giả định đứng sau đợt tăng giá trước đó cũng bắt đầu được thị trường đánh giá lại.

Giá dầu quanh 104 USD/thùng, thị trường theo dõi căng thẳng Mỹ và Iran

Trong khi các thị trường tài chính biến động mạnh, giá dầu tiếp tục duy trì đà giảm gần đây khi nhà đầu tư theo dõi những nỗ lực ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran.

Giá dầu Brent giao dịch quanh mức 104 USD/thùng, sau nhiều tuần duy trì ở vùng giá cao do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Việc Washington và Tehran xem xét các đề xuất hòa giải mới đã góp phần kéo giá dầu đi xuống, mang lại phần nào sự hỗ trợ cho những nền kinh tế châu Á phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng.

Tuy nhiên, nguy cơ Mỹ nối lại các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vẫn là yếu tố khiến thị trường thận trọng.

Việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội có thể gia tăng sức ép giám sát đối với chính quyền Trump về cuộc xung đột, nhưng không đồng nghĩa Quốc hội có thể trực tiếp quyết định toàn bộ chính sách quân sự và đối ngoại của Mỹ.

Vì vậy, giá dầu vẫn là một trong những biến số khó lường đối với thị trường tài chính, đặc biệt là các quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn như Ấn Độ.

Nhìn chung, chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang khiến giới đầu tư phải điều chỉnh lại kỳ vọng đối với nhiều chính sách quan trọng của Mỹ.

Tuy nhiên, phản ứng trái chiều giữa cổ phiếu công nghệ, năng lượng sạch, tiền điện tử, trái phiếu và vàng cũng cho thấy thị trường chưa thống nhất về tác động dài hạn của kết quả bầu cử.

Trong bối cảnh Quốc hội và Nhà Trắng do 2 đảng đối lập kiểm soát, khả năng triển khai những chính sách kinh tế lớn của ông Trump sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào quá trình đàm phán chính trị, trong khi các thị trường tiếp tục theo dõi những thay đổi về đầu tư AI, thuế quan, tài khóa và địa chính trị.