Thứ trưởng Bộ Tài chính: Việt Nam muốn chuyển từ thu hút vốn sang kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược

Phát biểu tại Hội nghị Fortune Southeast Asia 500 Summit sáng 3/11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, thế giới đang trải qua những chuyển dịch sâu sắc khi chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt và yêu cầu phát triển xanh, bền vững trở thành tiêu chuẩn chung.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang chủ động chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cao, đồng thời phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Theo ông Cận, dù kinh tế và địa chính trị toàn cầu còn nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. GDP 9 tháng đầu năm 2026 tăng 9,01%, tạo nền tảng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát trong ngưỡng mục tiêu, thu ngân sách đạt và vượt dự toán, các cân đối lớn được bảo đảm, nợ công nằm trong giới hạn kiểm soát.

Việt Nam cũng tiếp tục thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, củng cố vị thế là điểm đến đầu tư an toàn và hấp dẫn. Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết, Việt Nam đang củng cố vị thế trong nhóm 4 nền kinh tế hàng đầu ASEAN.

Từ thu hút vốn đến kiến tạo hệ sinh thái đầu tư

Điểm đáng chú ý, theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, Việt Nam đang thực hiện một cuộc chuyển dịch tư duy mang tính lịch sử trong thu hút đầu tư.

Thay vì chỉ tập trung thu hút vốn, Việt Nam chuyển sang kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia; thay vì thu hút đầu tư theo địa giới hành chính, định hướng mới là phát triển theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết Việt Nam đang chuẩn bị hạ tầng và thể chế để trở thành địa điểm đặt các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn trong khu vực, đồng thời thu hút các tập đoàn đa quốc gia, quỹ đầu tư và định chế tài chính quốc tế.

Để hiện thực hóa định hướng này, ông Cận đề nghị các nhà đầu tư nước ngoài tập trung vào 5 hướng hợp tác.

Thứ nhất, tăng cường nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghệ thông minh. Việt Nam khuyến khích hình thành các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, thúc đẩy hợp tác từ nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm.

Thứ hai, đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, AI, hạ tầng dữ liệu, logistics hiện đại, năng lượng sạch, vật liệu tiên tiến và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Thứ ba, mở rộng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, cùng xây dựng các chuỗi giá trị có tính tự chủ, bền vững và sức chống chịu cao, qua đó giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ tư, hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái tri thức, tập trung vào công nghệ, tài chính, quản trị hiện đại, dữ liệu, logistics và các ngành công nghiệp tương lai.

Thứ năm, thu hút các nhà đầu tư tài chính, định chế tài chính toàn cầu, quỹ đầu tư đa quốc gia và tập đoàn công nghệ tài chính tham gia phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Thứ trưởng Lê Tấn Cận nhấn mạnh mong muốn các doanh nghiệp nước ngoài không chỉ xem Việt Nam là địa điểm đầu tư, sản xuất hay thị trường tiêu thụ, mà còn là đối tác cùng nghiên cứu, sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường khu vực, toàn cầu.

Những định hướng thu hút đầu tư mới được đưa ra trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam ngày càng gia tăng sự hiện diện trong nhóm doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.

Theo Fortune Southeast Asia 500 năm 2026, Việt Nam có 72 doanh nghiệp góp mặt, đạt tổng doanh thu gần 178 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm trước.

Đáng chú ý, doanh thu nhóm doanh nghiệp Việt tăng gấp 3 lần bình quân khu vực, đóng góp khoảng 1/4 mức tăng doanh thu của toàn bảng xếp hạng, dù chỉ chiếm chưa đến 10% tổng doanh thu.