Đánh chìm 21 khối bê tông cao bằng tòa nhà 10 tầng xuống độ sâu 33m để xây đê chắn sóng dài 1,2km giữa biển, bảo vệ siêu dự án khí đốt
Cách bờ biển Tây Phi khoảng 10km, một "bức tường" khổng lồ bằng bê tông và đá đang âm thầm bảo vệ một trong những trung tâm sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ngoài khơi lớn nhất khu vực.
Công trình dài 1,2 km này được xây dựng tại khu vực ranh giới trên biển giữa Mauritania và Senegal, thuộc dự án khí đốt Greater Tortue Ahmeyim (GTA). Đây là lá chắn giúp bảo vệ nhà máy LNG nổi, đồng thời tạo vùng nước đủ yên để các tàu chuyên dụng cập cảng và vận chuyển LNG đi khắp thế giới.

21 khối bê tông nặng 16.500 tấn tạo nên "bức tường" giữa biển
Đê chắn sóng gồm 21 khối bê tông rỗng (caisson), mỗi khối nặng khoảng 16.500 tấn.
Các khối này được đặt trên nền móng nhân tạo dưới đáy biển, hình thành từ khoảng 2,5 triệu tấn đá khai thác tại một mỏ ở Mauritania được mở riêng để phục vụ dự án.
Toàn bộ hệ thống hoạt động như một cảng nhân tạo giữa đại dương. Phía sau đê chắn sóng là nhà máy LNG nổi Gimi, khu vực neo đậu tàu chở LNG cùng hệ thống tiếp nhận, xử lý, lưu trữ và bơm khí hóa lỏng lên tàu.
Quá trình lắp đặt được thực hiện theo trình tự nghiêm ngặt gồm vận chuyển, thả nổi, định vị và bơm vật liệu dằn để hạ các khối bê tông xuống đúng vị trí thiết kế.
Mỗi khối không được thả trực tiếp xuống biển mà phải được đưa đến đúng tọa độ, sau đó từ từ hạ xuống nền móng đã chuẩn bị sẵn ở độ sâu khoảng 33m.
Chế tạo tại Senegal, lắp đặt ngoài khơi Mauritania
21 khối bê tông được chế tạo tại khu công nghiệp xây dựng ở cảng Dakar, thủ đô Senegal.
Mỗi khối dài khoảng 55 m, rộng 28m và cao hơn 31m, tương đương một tòa nhà khoảng 10 tầng.
Tổng lượng bê tông sử dụng vượt 340.000 tấn.
Đơn vị thi công Eiffage Génie Civil Marine đã xây dựng dây chuyền sản xuất chuyên biệt để chế tạo các cấu kiện vừa đủ bền chịu sóng biển, vừa có khả năng nổi trong quá trình vận chuyển.
Sau khi hoàn thành, các khối được đặt lên sà lan bán chìm. Loại phương tiện này có thể hạ một phần boong xuống dưới mặt nước, giúp đưa những cấu kiện siêu trọng xuống biển một cách chính xác.
Quá trình vận chuyển còn cần sự phối hợp của tàu kéo, hệ thống định vị cùng việc theo dõi liên tục điều kiện sóng, gió và dòng chảy.
Khi đến vị trí lắp đặt, từng khối được bơm đầy vật liệu dằn để tăng trọng lượng và từ từ chìm xuống, nằm chính xác trên nền đá dưới đáy biển.
Nền móng sử dụng 2,5 triệu tấn đá
Trước khi các khối bê tông được đưa đến, đội ngũ kỹ sư phải cải tạo địa hình đáy biển.
Nền móng của đê chắn sóng được tạo thành từ nhiều lớp đá với tổng khối lượng khoảng 2,5 triệu tấn.
Theo Eiffage, toàn bộ số đá này được khai thác tại Mauritania, sau đó vận chuyển ra biển và đổ xuống những vị trí đã được tính toán chính xác.
Việc thi công đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt kích thước từng khối đá cũng như cách sắp xếp từng lớp để nền móng đủ khả năng chịu tải của các khối bê tông và chống lại tác động của sóng biển.
Trong kết cấu này, phần đá đóng vai trò hấp thụ và phân tán năng lượng sóng, còn các khối caisson bằng bê tông tạo nên bức tường chắn có khối lượng lớn, giúp giảm đáng kể độ cao sóng trong khu vực được bảo vệ.
Bảo vệ nhà máy LNG nổi giữa đại dương
Đê chắn sóng là một phần của giai đoạn đầu dự án Greater Tortue Ahmeyim do BP vận hành, phối hợp cùng Kosmos Energy và các công ty dầu khí quốc gia của Mauritania và Senegal.
Mỏ khí trải dài qua vùng biển của cả hai quốc gia.
Khí được khai thác từ các giếng ở độ sâu khoảng 2.850m dưới mặt nước, sau đó vận chuyển qua đường ống ngầm đến tàu FPSO để tách nước, condensate và các tạp chất.
Khí đã xử lý tiếp tục được chuyển đến nhà máy LNG nổi Gimi nằm phía sau đê chắn sóng.
Tại đây, khí được làm lạnh xuống khoảng âm 162°C để hóa lỏng, giúp giảm thể tích khoảng 600 lần, tạo điều kiện lưu trữ và vận chuyển bằng tàu chuyên dụng.
Các tàu chở LNG cập bến trong vùng nước được đê chắn sóng bảo vệ và nhận nhiên liệu trực tiếp từ nhà máy nổi.
Nếu không có công trình này, sóng lớn ngoài Đại Tây Dương sẽ khiến hoạt động bơm LNG giữa nhà máy và tàu chở khí không thể diễn ra an toàn.
Chính thức vận hành từ năm 2025
Dòng khí đầu tiên từ mỏ được đưa lên tàu FPSO vào ngày 31/12/2024.
Tháng 2/2025, dự án sản xuất lô LNG đầu tiên và đến ngày 17/4/2025 hoàn tất chuyến hàng xuất khẩu đầu tiên.
Tháng 6/2025, nhà máy nổi Gimi chính thức đi vào vận hành thương mại theo hợp đồng thuê và khai thác kéo dài 20 năm giữa Golar LNG và BP.
Đến cuối năm 2025, dự án đã xuất khẩu khoảng 18,5 chuyến hàng LNG cùng một chuyến condensate, đạt công suất thiết kế khoảng 2,7 triệu tấn LNG/năm.
Trong quý I/2026, sản lượng thực tế đã đạt tốc độ tương đương khoảng 2,85 triệu tấn/năm, vượt công suất danh nghĩa.
Theo Kosmos Energy, chỉ riêng quý II/2026, dự án đã xuất khẩu thêm 9 chuyến LNG và một chuyến condensate.
Các chuyên gia nhận định đê chắn sóng này không đơn thuần là công trình chống sóng mà là mắt xích quan trọng giúp toàn bộ chuỗi sản xuất LNG ngoài khơi vận hành liên tục, từ khai thác khí dưới đáy biển, hóa lỏng trên nhà máy nổi cho đến bốc dỡ lên các tàu xuất khẩu.