Đất ao được giao khoán từ năm 1997 có được cấp sổ đỏ?
Một hộ dân ở Hưng Yên có biên bản giao khoán ao từ năm 1997, sử dụng ổn định, không tranh chấp nhưng chưa có sổ đỏ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm rõ trường hợp này.
Bà Vũ Thị Loan (Hưng Yên) hỏi, gia đình đang sử dụng một khu đất có nguồn gốc là ao được tập thể giao khoán từ năm 1997, thời hạn 50 năm. Đất được sử dụng ổn định, không xảy ra tranh chấp. Bà Loan muốn biết biên bản giao khoán này có được xem là giấy tờ hợp lệ để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu hay không; trường hợp được cấp thì đất có thể được công nhận là đất ruộng hoặc đất trồng cây lâu năm?
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Luật Đất đai năm 2024 có quy định riêng đối với trường hợp đất có nguồn gốc nhận khoán.
Cụ thể, tại điểm d khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024, người sử dụng đất không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với đất nhận khoán, trừ trường hợp được công nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 181 của luật này.
Như vậy, biên bản giao khoán không đương nhiên được xem là giấy tờ về quyền sử dụng đất để làm căn cứ cấp sổ đỏ theo cơ chế thông thường. Tuy nhiên, pháp luật vẫn mở ra trường hợp ngoại lệ đối với một số diện tích đất nông nghiệp có nguồn gốc giao, giao khoán, khoán trắng, thuê hoặc mượn của nông, lâm trường.
Theo điểm a khoản 2 Điều 181 Luật Đất đai năm 2024, Nhà nước có thể công nhận quyền sử dụng đất cho người đang sử dụng đất nông nghiệp, lâm nghiệp có nguồn gốc là đất được giao, giao khoán, khoán trắng, thuê hoặc mượn của nông, lâm trường trước ngày 1/2/2015 theo hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất.
Điều kiện đáng chú ý là diện tích đất đang sử dụng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp cho cá nhân theo quy định tại Điều 176 Luật Đất đai. Thời hạn sử dụng đất được tính từ thời điểm người sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Với phần diện tích vượt hạn mức, pháp luật quy định hướng xử lý theo các trường hợp tương ứng, trong đó có thể được ưu tiên giao cho đối tượng khác hoặc chuyển sang thuê đất.
Do đó, với trường hợp của bà Loan, việc có biên bản giao khoán ao năm 1997 và sử dụng đất ổn định, không tranh chấp chưa đủ để khẳng định chắc chắn được cấp sổ đỏ lần đầu. Cơ quan có thẩm quyền còn phải xác định rõ nguồn gốc khu đất, chủ thể giao khoán, loại đất và quá trình sử dụng thực tế, cũng như đối chiếu với các điều kiện tại Điều 181 Luật Đất đai năm 2024.
Đặc biệt, việc cấp Giấy chứng nhận nếu đủ điều kiện cũng không đồng nghĩa diện tích đất đương nhiên được xác định là đất ruộng hay đất trồng cây lâu năm. Loại đất được công nhận phải căn cứ vào nguồn gốc, mục đích sử dụng đất và hồ sơ quản lý đất đai tại địa phương, cùng các quy định pháp luật có liên quan tại thời điểm xem xét cấp giấy.
Vì vậy, đối với biên bản giao khoán ao từ năm 1997, người sử dụng đất nên cung cấp đầy đủ biên bản giao khoán, hồ sơ địa chính và các giấy tờ liên quan đến quá trình sử dụng đất cho cơ quan đăng ký đất đai để được xác định cụ thể nguồn gốc, mục đích sử dụng và khả năng được công nhận quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành.
