Đề án phát triển thép ray đường sắt được thẩm định, Hòa Phát (HPG) chờ cơ chế đặt hàng
Hòa Phát (HPG) là doanh nghiệp tiên phong nghiên cứu, sản xuất thép ray đường sắt tại Việt Nam khi xây dựng nhà máy tại Quảng Ngãi.
Theo Báo Đầu tư, Bộ Khoa học và Công nghệ vừa hoàn tất báo cáo thẩm định và gửi Bộ Xây dựng đối với nhiệm vụ "Nghiên cứu phát triển các kết cấu đường ray cho đường sắt tốc độ cao Việt Nam". Đây là bước chuẩn bị nhằm từng bước làm chủ công nghệ sản xuất ray đường sắt tốc độ cao trong nước.
Tại phiên họp ngày 29/6/2026, Hội đồng Thẩm định đã thống nhất thông qua hồ sơ đề xuất nhiệm vụ. Tuy nhiên, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 260/2026/NĐ-CP về phát triển công nghệ cao, Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị Bộ Xây dựng rà soát, bổ sung hồ sơ để đáp ứng các tiêu chí mới như tỷ lệ nội địa hóa, mức độ làm chủ công nghệ, phương án thương mại hóa và hệ thống chỉ tiêu đánh giá.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau khi hoàn thiện hồ sơ, Bộ Xây dựng sẽ phê duyệt nhiệm vụ theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm bảo đảm đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Bên cạnh đó, Bộ cũng đề xuất xây dựng cơ chế triển khai hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp, tránh thất thoát ngân sách; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, từng bước trở thành trung tâm của hệ sinh thái công nghệ đường sắt. Cơ quan quản lý cũng kiến nghị áp dụng cơ chế tài chính đặc thù gắn với kết quả đầu ra và chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ cao.
Hòa Phát tăng tốc dự án thép ray đường sắt
Hiện Hòa Phát (HoSE: HPG) là một trong những số ít doanh nghiệp trong nước đang nghiên cứu, đầu tư sản xuất thép ray đường sắt. Tập đoàn đang triển khai Nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất với công suất thiết kế 700.000 tấn/năm.
Sau khoảng 7 tháng kể từ ngày khởi công, dự án đã hoàn thành hơn 50% khối lượng xây dựng. Theo kế hoạch, Hòa Phát sẽ bắt đầu cung cấp sản phẩm ray đường sắt từ quý II/2027 nhằm phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm tại Việt Nam.
Trước đó, Hòa Phát nhiều lần kiến nghị cần có cơ chế đặt hàng từ Nhà nước để doanh nghiệp yên tâm đầu tư.
Cụ thể, vào tháng 2/2025, Chủ tịch Tập đoàn Trần Đình Long từng đưa ra kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ.
"Đây là một sản phẩm rất đặc thù, nếu không sử dụng cho dự án thì không biết bán cho ai. Cho nên chúng tôi rất mong có 1 văn bản như một nghị quyết để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư và sản xuất sản phẩm phục vụ dự án", ông Long nói và cam kết cung cấp đủ 10 triệu tấn thép chất lượng, giá thấp hơn giá nhập khẩu cho Tổng Công ty Đường sắt để làm dự án.
Hay tại Diễn đàn Kinh tế mới Việt Nam vào tháng 10/2025, ông Nguyễn Việt Thắng - Tổng Giám đốc Tập đoàn Hòa Phát cho biết: “Chúng tôi vẫn đầu tư, nhưng mong Chính phủ có chính sách rõ ràng hơn. Đặt hàng cụ thể thế nào, chi phí, giá cả, tiến độ ra sao thì doanh nghiệp mới yên tâm đồng hành lâu dài”.
Đáng chú ý, dù đến nay vẫn chưa có đơn hàng chính thức, Hòa Phát đã chủ động khởi công nhà máy sản xuất ray thép đường sắt để kịp tiến độ triển khai các dự án đường sắt trong thời gian tới. Đây được xem là bước đi chiến lược, thể hiện tinh thần chủ động của doanh nghiệp tư nhân trong việc tham gia phát triển hạ tầng quốc gia đồng thời đặt nền móng cho việc hình thành chuỗi cung ứng công nghiệp đường sắt nội địa.
