Đề xuất bỏ giá đất cụ thể: Người dân bị Nhà nước thu hồi đất được bồi thường ra sao?
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể, đồng thời bổ sung căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa gửi Bộ Tư pháp hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều nội dung đáng chú ý liên quan đến cơ chế định giá đất, tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, đồng thời sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
Một trong những thay đổi đáng chú ý là dự thảo luật đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể, theo đó giá đất sẽ do Nhà nước quyết định. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo đã luật hóa các quy định về nguyên tắc xác định giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất đang được quy định tại Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội.
Theo dự thảo, việc định giá đất phải bảo đảm bốn nguyên tắc gồm: trung thực, khách quan, công khai, minh bạch; tuân thủ đúng phương pháp, trình tự, thủ tục định giá đất; dựa trên dữ liệu đầy đủ; đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Dự thảo cũng đề xuất 5 căn cứ để định giá đất, bao gồm: mục đích sử dụng đất; thời hạn sử dụng đất; thông tin đầu vào để định giá đất; các yếu tố khác ảnh hưởng đến giá đất; và các quy định pháp luật có liên quan tại thời điểm định giá đất.
Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất sẽ được áp dụng để tính các khoản thu ngân sách từ đất đai theo quy định của Luật Đất đai (sửa đổi), đồng thời làm căn cứ xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Theo đề xuất, bảng giá đất được xây dựng theo từng loại đất, khu vực và vị trí. Hệ số điều chỉnh giá đất là tỷ lệ tăng hoặc giảm giá đất của từng loại đất tương ứng với khu vực, vị trí đã được quy định trong bảng giá đất. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng, trình HĐND cùng cấp quyết định, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất bổ sung các căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, đồng thời quy định về thời điểm định giá đất, thời điểm tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất.
Cụ thể, căn cứ tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất gồm diện tích đất; thời hạn sử dụng đất; mục đích sử dụng đất; giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất; chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; chi phí xây dựng hạ tầng được xác định theo quy định; cùng tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với từng loại đất theo đối tượng và hình thức sử dụng đất (nếu có).
Trong khi đó, căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm diện tích đất thu hồi; thời hạn sử dụng đất; mục đích sử dụng đất; hình thức sử dụng đất; giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất; cùng tỷ lệ bồi thường.
Ngoài các nội dung về định giá đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất bãi bỏ các quy định về tư vấn xác định giá đất và điều kiện hành nghề của tư vấn xác định giá đất. Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi này nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ quan có chức năng quản lý nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập trong việc xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) còn đề xuất bổ sung các chính sách tài chính về đất đai và thuế để điều tiết địa tô chênh lệch; quản lý, điều tiết hợp lý giá trị tăng thêm từ đất phát sinh do quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và mở rộng không gian đô thị, qua đó góp phần chống lợi ích nhóm, chống tham nhũng và tiêu cực.
