Đề xuất cắt điện, nước, internet với người không chấp hành xử phạt hành chính: Cần quy định rõ từng trường hợp

Đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế mới

Theo tờ trình của Chính phủ, việc sửa đổi, bổ sung Luật Xử lý vi phạm hành chính nhằm tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động xử lý vi phạm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đáng chú ý, dự thảo Luật đề xuất bổ sung một loạt biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Trong đó, cá nhân hoặc người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu xét thấy cần ngăn chặn ngay nguy cơ bỏ trốn.

Dự thảo cũng bổ sung biện pháp niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Biện pháp này được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Một đề xuất đáng chú ý khác là yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Biện pháp này cũng được đặt ra nhằm cưỡng chế thi hành các quyết định tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Trong lĩnh vực giao thông, Chính phủ đề xuất bổ sung các biện pháp tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện và tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện. Các biện pháp này được áp dụng để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trong những lĩnh vực như giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không dân dụng.

Trên môi trường điện tử, dự thảo đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, hạ tầng số hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định pháp luật.

Cần cân nhắc kỹ để không ảnh hưởng đến người không vi phạm

Dù đồng tình với nhiều nội dung của dự thảo Luật, một số ý kiến đề nghị thận trọng khi bổ sung các biện pháp như tạm hoãn xuất cảnh, ngừng cung cấp điện, nước, internet và dịch vụ viễn thông. Theo các ý kiến này, việc cưỡng chế cần được thiết kế phù hợp để tránh tạo ra những hệ quả vượt quá phạm vi cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm.

Thực tế, việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê nhà, các hộ gia đình cùng sinh sống hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng nhưng không liên quan đến vi phạm. Tương tự, việc cắt dịch vụ viễn thông, internet có thể làm gián đoạn hoạt động giao dịch, học tập và kinh doanh của các chủ thể khác.

Ông Phạm Trường Dân, Phó Chủ tịch Hội Cựu Công an nhân dân TP Đà Nẵng, bày tỏ quan điểm ủng hộ việc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ viễn thông và tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Tuy nhiên, đối với việc cắt điện, nước, internet, ông đề nghị cần phân loại, đánh giá đối tượng trước khi áp dụng.

Theo ông Dân, nếu người vi phạm sống một mình và cố tình chây ì, không chấp hành quyết định xử phạt, có thể xem xét áp dụng các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ. Ngược lại, nếu người đó sống cùng gia đình, cơ quan chức năng cần cân nhắc để tránh ảnh hưởng đến người thứ ba ngay tình, bảo đảm nguyên tắc “ai vi phạm, người đó bị xử lý”.

Cùng quan điểm thận trọng, luật sư Nguyễn Hữu Danh, nguyên Ủy viên Hội đồng tư vấn về Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho rằng cần cân nhắc kỹ việc sử dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cắt điện, nước, internet đối với người không chấp hành xử phạt vi phạm hành chính. Theo ông, không nên để các biện pháp này tác động rộng đến những người sử dụng dịch vụ khác hoặc bên thứ ba không có lỗi.

Qua rà soát dự thảo, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng nhận thấy một số biện pháp cưỡng chế mới được đề xuất, như ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc ngừng cung cấp internet, viễn thông, hạ tầng số và chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân, chủ yếu nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm. Theo cơ quan này, những biện pháp đó chưa thực sự phù hợp với tính chất của biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Đối với đề xuất tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện và cấp giấy phép điều khiển phương tiện, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cho rằng các biện pháp này chủ yếu tác động đến phương tiện, tài sản, thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm. Vì vậy, ông đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định để bảo đảm tính phù hợp và khả thi.

Trong khi đó, ông Trần Ngọc Vinh, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, cho rằng cưỡng chế đối với người không chấp hành xử phạt vi phạm hành chính chỉ nên được tiến hành như giải pháp cuối cùng, sau khi đã tuyên truyền, nhắc nhở nhiều lần nhưng người vi phạm vẫn không chấp hành.

Ông Vinh cũng đề nghị xem xét cụ thể từng trường hợp trước khi áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cũng như ngừng cung cấp internet và dịch vụ viễn thông đối với tổ chức, cá nhân.