Đề xuất cho các dự án APEC 2027 tại Phú Quốc tiếp tục thi công trước, hoàn thiện thủ tục sau

Sáng 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội nghe Chính phủ trình và cơ quan thẩm tra báo cáo về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết nghị quyết chỉ áp dụng đối với các dự án, công trình phục vụ APEC 2027 đã tổ chức thi công trong giai đoạn từ tháng 5/2025 đến trước ngày 18/7/2026, khi chưa hoàn tất đầy đủ thủ tục pháp lý.

Theo Chính phủ, APEC 2027 là sự kiện chính trị, đối ngoại đặc biệt quan trọng. Toàn bộ công trình phục vụ hội nghị phải hoàn thành trước thời điểm diễn ra từ 3-6 tháng để vận hành thử nghiệm, kiểm tra và bảo đảm các tiêu chuẩn tổ chức theo thông lệ quốc tế.

Trong khi đó, nếu thực hiện đầy đủ các trình tự về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và môi trường theo quy định hiện hành, thời gian hoàn tất thủ tục có thể kéo dài từ 18 đến 36 tháng, thậm chí lâu hơn, không đáp ứng yêu cầu tiến độ.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, Chính phủ đề xuất cho phép các dự án tiếp tục thi công đồng thời với quá trình hoàn thiện thủ tục pháp lý; ghi nhận khối lượng đã thi công; áp dụng quy trình đơn giản, rút gọn đối với một số thủ tục và áp dụng cơ chế giao đất từng phần đối với các dự án BT.

Dự thảo cũng đưa ra cơ chế xử lý nhiều vướng mắc liên quan đến quy hoạch, kiến trúc, đất đai, khai thác khoáng sản, đổ thải chất thải xây dựng, đầu tư công, đầu tư PPP, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán công trình.

Đối với chất thải xây dựng phát sinh trong quá trình thi công, dự thảo cho phép đổ thải tạm thời tại các vị trí do cơ quan có thẩm quyền lựa chọn, đồng thời yêu cầu giám sát chặt chẽ và hoàn trả mặt bằng sau khi công trình hoàn thành.

Với các dự án đã thi công nhưng chưa hoàn tất thủ tục, dự thảo cho phép áp dụng quy trình rút gọn hoặc cơ chế đặc biệt, bao gồm điều chỉnh quy hoạch theo thủ tục rút gọn, không phải tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc và ghi nhận khối lượng công trình đã thực hiện để làm căn cứ nghiệm thu, giải ngân, thanh toán và quyết toán.

Theo tờ trình, nghị quyết chỉ nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các dự án phục vụ APEC 2027 đã triển khai trước đó, không hợp pháp hóa các sai phạm có tính chất vụ lợi, không làm phát sinh sai phạm mới và không loại trừ trách nhiệm đối với các cá nhân có hành vi vi phạm.

Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét, thông qua nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn ngay trong kỳ họp không thường lệ tháng 8 nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách về tiến độ các công trình phục vụ APEC 2027.