Đề xuất gần 21 tỷ USD phát triển 7 tuyến đường sắt qua TP. HCM: Hòa Phát, THACO có cơ hội cung cấp thanh ray, đầu toa xe lửa

Theo dự thảo, mạng đường sắt khu vực TP. HCM hiện có tuyến Hà Nội - TP. HCM khổ 1.000mm, với đoạn nằm trong phạm vi nghiên cứu dài khoảng 34km, từ ga Trảng Bom đến ga An Bình.

Quy hoạch định hướng xây dựng 7 tuyến đường sắt mới, đường đôi, khổ 1.435mm, gồm An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng) - Tân Kiên; Biên Hòa - Vũng Tàu; TP. HCM - Lộc Ninh; TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau; đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; TP. HCM - Mộc Bài và tuyến kết nối cảng Hiệp Phước, cảng Long An.

Quy mô vận tải được dự báo tăng mạnh cùng với mạng lưới mới. Đến năm 2030, nhu cầu vận chuyển đạt khoảng 4,61 triệu tấn hàng hóa và 10,43 triệu hành khách. Con số này đến năm 2040 có thể tăng lên 17,1-17,75 triệu tấn hàng hóa và 34,93-42,95 triệu hành khách. Đến năm 2050, nhu cầu dự kiến đạt 41,28-45,34 triệu tấn hàng hóa và 85,03-102,17 triệu hành khách.

Để đáp ứng nhu cầu trên, tư vấn quy hoạch đề xuất tổng vốn thực hiện khoảng 544.231 tỷ đồng trong đó, giai đoạn đến năm 2030 cần khoảng 92.673 tỷ đồng, còn giai đoạn 2031-2050 cần khoảng 451.558 tỷ đồng.

Về lộ trình, đến năm 2030 dự kiến khởi công đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1 và tuyến TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau giai đoạn 1. Sau năm 2030, các tuyến An Bình - Sài Gòn - Tân Kiên, TP. HCM - Lộc Ninh, Biên Hòa - Vũng Tàu và TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau dự kiến tiếp tục được hoàn thiện, cùng với việc cải tạo tuyến Hà Nội - TP. HCM hiện hữu.

Không chỉ tạo dư địa cho các nhà thầu xây dựng, quy mô đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng còn mở ra một thị trường lớn cho ngành công nghiệp đường sắt trong nước. Khi các tuyến mới được triển khai, nhu cầu không chỉ nằm ở xây dựng nền đường, cầu, ga mà còn mở rộng sang thép ray, phụ kiện, đầu máy, toa xe và các thiết bị phục vụ vận hành.

Trong đó, Hòa Phát (HPG) đang là doanh nghiệp đáng chú ý ở mắt xích thép ray. Tập đoàn đầu tư nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Dung Quất với công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, tổng vốn hơn 10.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp đồng thời mở rộng sang sản xuất phụ kiện ray, hướng tới tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng đường sắt.

Ở mảng đầu máy, toa xe, THACO cũng đang xây dựng năng lực sản xuất trong nước thông qua hợp tác với Hyundai Rotem, trong đó có hợp đồng cung cấp 162 đầu máy, toa xe và chuyển giao công nghệ, nội địa hóa. Tập đoàn còn phát triển tổ hợp công nghiệp đường sắt và cơ khí đa dụng 320ha tại TP. HCM.

Như vậy, quy hoạch mới không chỉ mở ra câu chuyện đầu tư hạ tầng mà còn có thể thúc đẩy quá trình hình thành chuỗi công nghiệp đường sắt trong nước. Hòa Phát đang đặt cược vào thép ray và phụ kiện, trong khi THACO hướng tới đầu máy, toa xe và nội địa hóa sản xuất. Đây là những mắt xích có khả năng hưởng lợi khi Việt Nam bước sang giai đoạn đầu tư đường sắt quy mô lớn.