Đề xuất tăng bội chi ngân sách lên 4,5% GDP: ‘Đòn bẩy’ tài khóa cho mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính), tổ chức chiều 26/12, bà Nguyễn Thị Hải Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước, cho biết năm 2025 là một năm đặc biệt với nhiều thay đổi về tổ chức, nhân sự sau hợp nhất, trong khi khối lượng công việc chuyên môn gia tăng mạnh. Tuy nhiên, Vụ đã hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ được giao, đóng vai trò quan trọng trong công tác tham mưu chính sách tài khóa cho Bộ Tài chính và Chính phủ.

Điểm nhấn nổi bật nhất trong năm là việc Vụ Ngân sách Nhà nước đã tham mưu trình Quốc hội quyết nghị các nghị quyết về bổ sung, điều chỉnh dự toán ngân sách Nhà nước năm 2025, trong đó có phương án cho phép tăng bội chi ngân sách lên 4–4,5% GDP trong trường hợp cần thiết.

Theo bà Hải Hà, đây là giải pháp tài chính mang tính đột phá, giúp nới rộng “không gian tài khóa”, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển, kích thích tổng cầu, hỗ trợ phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định.

Cùng với việc chủ động tham mưu chính sách, công tác điều hành ngân sách năm 2025 ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Thu ngân sách Nhà nước đã vượt 27% so với dự toán, nhờ sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thu và đà phục hồi của hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Song song đó, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế tiếp tục được triển khai kịp thời, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn, duy trì động lực tăng trưởng.

Đáng chú ý, Vụ Ngân sách Nhà nước đã tham mưu nhiều giải pháp quyết liệt nhằm thúc đẩy giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2025 đạt 100% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, coi đây là đòn bẩy then chốt cho tăng trưởng trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn quá lớn.

Không chỉ tập trung cho tăng trưởng, công tác điều hành ngân sách năm 2025 còn thể hiện rõ định hướng phát triển bao trùm và bền vững. Vụ Ngân sách Nhà nước đã tham mưu trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 196/2025/QH15, điều chỉnh dự toán ngân sách cho các nhiệm vụ cấp bách.

Nguồn lực được ưu tiên bố trí cho an sinh xã hội, miễn học phí, sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời dành tỷ trọng đáng kể cho khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Các chính sách chăm lo người có công, đối tượng yếu thế trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cũng được cân đối, bố trí kịp thời và thỏa đáng.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đánh giá cao vai trò của Vụ Ngân sách Nhà nước trong điều hành chính sách tài khóa, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Theo Thứ trưởng, năm 2026 sẽ là năm bản lề, mở đầu cho kế hoạch tài chính 5 năm 2026–2030, trong bối cảnh đất nước bước vào “kỷ nguyên mới” với mục tiêu tăng trưởng cao, thậm chí hướng tới tăng trưởng hai con số. Điều này đòi hỏi công tác tham mưu ngân sách phải có tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới và tính khả thi cao.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu ngân sách, nâng cao chất lượng phân tích và dự báo, phục vụ điều hành chính sách chủ động, linh hoạt và hiệu quả hơn.

“Cần tinh thần đổi mới, sáng tạo mạnh mẽ hơn nữa, đặc biệt trong xây dựng các kế hoạch tài chính quốc gia và đầu tư công trung hạn giai đoạn tới”, Thứ trưởng lưu ý.