Đổ 56 triệu m³ đất đá ra biển để xây sân bay quốc tế trên đảo nhân tạo rộng 580ha, vốn đầu tư gần 100.000 tỷ đồng

Ngoài khơi thành phố Tokoname, tỉnh Aichi, một hòn đảo nhân tạo rộng hàng trăm hecta đã được tạo mới giữa vịnh Ise để xây dựng Sân bay Quốc tế Chubu Centrair - một trong những cửa ngõ hàng không quan trọng của miền Trung Nhật Bản và vùng đô thị Nagoya.

Ý tưởng xây sân bay mới xuất phát từ những hạn chế của sân bay Nagoya cũ. Nằm giữa khu vực dân cư đông đúc, sân bay này bị giới hạn về tiếng ồn, thời gian hoạt động và khả năng mở rộng. Trong khi đó, nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa của vùng Chubu ngày càng tăng, đặc biệt khi đây là một trong những trung tâm công nghiệp và sản xuất lớn nhất Nhật Bản.

Giải pháp được lựa chọn là tạo một mặt bằng hoàn toàn mới ngoài khơi, đủ xa khu dân cư để sân bay có thể khai thác gần như liên tục và đủ lớn để bố trí đường băng, nhà ga, khu hàng hóa cùng hệ thống hạ tầng phụ trợ.

Biến bùn thải thành nền đất vững chắc

Phần sân bay được hình thành trên một đảo nhân tạo khoảng 470ha, nằm cách bờ Tokoname ít nhất khoảng 1,1km. Bao quanh khu vực là hệ thống đê và kè biển có tổng chiều dài khoảng 12km.

Để biến mặt biển thành nền đất có thể đặt một đường băng dài hàng kilomet lên trên, các nhà thầu phải thực hiện một chiến dịch san lấp quy mô lớn.

Theo Toa Corporation, khoảng 56 triệu m³ đất, cát và vật liệu san lấp đã được sử dụng để tạo nên mặt bằng đảo sân bay. Đây là một trong những con số đáng chú ý nhất của toàn bộ dự án.

Một phần đáng kể vật liệu được lấy từ đất đào và vật liệu nạo vét của các dự án khác, trong đó có bùn đất từ cảng Nagoya. Riêng tài liệu của Toa cho biết khoảng 8,63 triệu m³ vật liệu nạo vét từ cảng Nagoya đã được tái sử dụng cho công tác lấn biển.

Tuy nhiên, đất nạo vét từ đáy biển có hàm lượng nước lớn và sức chịu tải thấp, không thể đơn giản bơm vào khu vực san lấp rồi xây sân bay ngay phía trên.

Để xử lý, các kỹ sư sử dụng công nghệ trộn đất mềm với chất kết dính trong quá trình vận chuyển bằng khí nén. Phương pháp này giúp vật liệu nạo vét được gia cố ngay trên đường bơm tới khu vực lấn biển, sau đó đông cứng để tạo thành nền có khả năng chịu tải tốt hơn.

Nhờ đó, một lượng lớn bùn nạo vét vốn phải xử lý như chất thải có thể được biến thành vật liệu tạo đảo. Đây cũng là một trong những điểm kỹ thuật đáng chú ý của dự án: thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đất đá khai thác mới, công trường tận dụng chính vật liệu từ hoạt động nạo vét cảng để xây dựng sân bay.

Đường băng 24/7 và tiến độ thi công thần tốc

Sau khi đảo nhân tạo cơ bản thành hình, các hạng mục sân bay được triển khai trên mặt bằng mới. Công trình có một đường băng dài 3.500m, đủ khả năng phục vụ máy bay thân rộng và các đường bay quốc tế tầm xa. Chubu Centrair được thiết kế để khai thác 24 giờ, lợi thế trực tiếp của việc đặt sân bay ngoài biển và tách khỏi khu dân cư đông đúc.

Quá trình xây dựng phần đảo nhân tạo được triển khai mạnh từ đầu những năm 2000. Thay vì hoàn tất toàn bộ công tác lấn biển rồi mới xây nhà ga và đường băng, nhiều hạng mục được tổ chức song song để rút ngắn tiến độ.

Sân bay chính thức mở cửa ngày 17/2/2005, ngay trước thời điểm Expo 2005 Aichi diễn ra.

Kỳ tích tiết kiệm 22% ngân sách

Theo tài liệu kỷ niệm 20 năm của Centrair, nhiệm vụ ban đầu đặt ra là hoàn thành một sân bay ngoài biển trong khoảng 7 năm với ngân sách khoảng 768 tỷ yên, tương đương khoảng 128.100 tỷ đồng.

Tuy nhiên, chi phí thực tế để hoàn thành dự án sau đó được ghi nhận ở mức khoảng 595 tỷ yên, tương đương khoảng 99.200 tỷ đồng theo tỷ giá hiện tại, giảm hơn 22% so với mức dự toán ban đầu.

Việc tiết giảm chi phí được thực hiện thông qua điều chỉnh thiết kế, tổ chức nhiều hạng mục thi công đồng thời, tái sử dụng vật liệu nạo vét và kiểm soát chặt tiến độ để bảo đảm sân bay kịp khai trương trước Expo 2005.

Một trong những lợi thế nữa của dự án là mô hình tổ chức đầu tư có sự tham gia của cả khu vực công và tư nhân. Central Japan International Airport Co. được thành lập để phát triển và vận hành sân bay, với sự góp mặt của Chính phủ Nhật Bản, chính quyền địa phương và doanh nghiệp tư nhân.

Tiếp tục mở rộng sau hai thập kỷ

Hai thập kỷ sau ngày khai trương, dự án vẫn tiếp tục được mở rộng.

Chubu Centrair hiện triển khai kế hoạch xây thêm một đường băng thay thế nhằm duy trì khả năng khai thác khi đường băng hiện hữu phải bảo trì hoặc sửa chữa lớn.

Công tác xây dựng tại hiện trường đã bắt đầu từ tháng 4/2025 và tiếp tục được triển khai trong năm 2026.