Đóng BHXH tự nguyện từ 330.000 đồng/tháng, được Nhà nước hỗ trợ tới 50%: Ai thuộc diện hưởng, điều kiện là gì?
Người tham gia BHXH tự nguyện năm 2026 chỉ cần đóng từ 330.000 đồng/tháng trước hỗ trợ và có thể được Nhà nước hỗ trợ 20-50% tùy nhóm đối tượng. Đáng chú ý, người thuộc hộ nghèo, người sống tại xã đảo, đặc khu có thể được hỗ trợ tới 50% trong tối đa 10 năm.
Ai được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện?
Theo Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, Nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng BHXH tự nguyện cho người tham gia. Mức hỗ trợ được tính theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn.
Cụ thể, người thuộc hộ nghèo; người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu được hỗ trợ 50%. Người thuộc hộ cận nghèo được hỗ trợ 40%; người dân tộc thiểu số được hỗ trợ 30%; các nhóm đối tượng khác được hỗ trợ 20%.
Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm được hưởng mức hỗ trợ khác nhau thì được áp dụng mức hỗ trợ cao nhất.
Thời gian Nhà nước hỗ trợ được tính theo thời gian tham gia thực tế nhưng tối đa 10 năm, tương đương 120 tháng. Ngoài khoản hỗ trợ từ ngân sách, Chính phủ cũng khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH tự nguyện cho người tham gia.
Đóng tối thiểu 330.000 đồng/tháng
Theo quy định, mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng do người tham gia lựa chọn trong giới hạn luật định.
Với mức thu nhập làm căn cứ đóng thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn là 1,5 triệu đồng/tháng, số tiền đóng tối thiểu trước khi được hỗ trợ là: 22% × 1,5 triệu đồng = 330.000 đồng/tháng.
Đây chưa phải số tiền thực tế mà tất cả người tham gia phải tự bỏ ra. Sau khi trừ khoản hỗ trợ của Nhà nước, số tiền người tham gia phải đóng sẽ thấp hơn, tùy thuộc vào nhóm đối tượng.
Chẳng hạn, với mức đóng 330.000 đồng/tháng, người thuộc nhóm được hỗ trợ 50% sẽ được ngân sách hỗ trợ 165.000 đồng, phần còn lại là 165.000 đồng/tháng. Với mức hỗ trợ 40%, số tiền được hỗ trợ là 132.000 đồng; hỗ trợ 30% tương ứng 99.000 đồng; còn nhóm được hỗ trợ 20% là 66.000 đồng.
Ở chiều ngược lại, mức đóng BHXH tự nguyện tối đa được xác định bằng 22% của 20 lần mức tham chiếu. Trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.
Theo mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026, mức đóng tối đa là khoảng 11,132 triệu đồng/tháng. Như vậy, người tham gia có thể chủ động lựa chọn mức đóng trong khoảng từ 330.000 đồng đến hơn 11,1 triệu đồng/tháng, trước khi tính khoản hỗ trợ của Nhà nước.
Có thể chọn cách đóng phù hợp thu nhập
Một điểm đáng chú ý của BHXH tự nguyện là người tham gia không nhất thiết phải đóng theo từng tháng. Theo khoản 2 Điều 36 Luật BHXH 2024, người tham gia có thể lựa chọn đóng hằng tháng, 3 tháng một lần, 6 tháng một lần hoặc 12 tháng một lần.
Ngoài ra, pháp luật còn cho phép đóng một lần cho nhiều năm về sau theo quy định; hoặc trong trường hợp đủ điều kiện, đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Quy định này đặc biệt phù hợp với nhóm lao động tự do, người kinh doanh nhỏ lẻ hoặc những người có thu nhập không ổn định, giúp họ chủ động cân đối dòng tiền và duy trì thời gian tham gia.
Theo Luật BHXH 2024, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không thuộc nhóm đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng theo quy định có thể tham gia BHXH tự nguyện.
Một số trường hợp đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc cũng có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu đáp ứng điều kiện pháp luật và không thuộc trường hợp đã thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH bắt buộc trong thời gian tạm hoãn.
