Động thái của 'đại gia kim cương' Chu Đăng Khoa khi được triệu tập đến phiên tòa xét xử mẹ
Được triệu tập đến phiên tòa xét xử mẹ ruột Chu Thị Thành, Chu Đăng Khoa đã có đơn xin vắng mặt. Trước đó, Bộ Ngoại giao xác nhận người này bị bắt tại Nam Phi.
Sáng 2/11, TAND TP. Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Chu Thị Thành, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức (Tập đoàn Thiên Minh Đức) cùng 22 bị cáo khác liên quan đến sai phạm trong hoạt động kinh doanh xăng dầu và quản lý, sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Tại phiên tòa, HĐXX thông báo bị cáo Trương Đình Hải, Chủ tịch HĐQT Công ty Ngân Tín chi nhánh Hà Nội và Đỗ Thế Năng, Giám đốc Công ty BMT, có đơn xin xét xử vắng mặt vì lý do sức khỏe. Đại diện theo ủy quyền của công ty và luật sư của bị cáo Hải đều có mặt.
Về phía những người bị hại, tòa triệu tập Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Công ty Cổ phần Xăng dầu Vũng Áng. Đại diện theo ủy quyền của Bộ Tài chính có mặt tại phiên tòa, trong khi Bộ Công Thương có văn bản xin xét xử vắng mặt. Công ty Cổ phần Xăng dầu Vũng Áng có Phó Giám đốc cùng 2 người đại diện theo ủy quyền tham dự.
Ngoài ra, ông Chu Đức Hòa - chồng bị cáo Chu Thị Thành có mặt theo giấy triệu tập của HĐXX. Con trai bà Thành là Chu Đăng Khoa (tức “Khoa kim cương” hoặc “Khoa Nam Phi”) được triệu tập nhưng có đơn xin vắng mặt. Trước đó, hồi tháng 3, Bộ Ngoại giao xác nhận thông tin Chu Đăng Khoa bị bắt tại Nam Phi liên quan đến hành vi buôn lậu sừng tê giác.
Trước tình trạng một số bị cáo, bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, đại diện Viện Kiểm sát nêu quan điểm cho rằng phiên tòa vẫn có thể tiếp tục.
Theo đại diện Viện Kiểm sát, trước ngày xét xử, hai bị cáo Trương Đình Hải và Đỗ Thế Năng đều có đơn xin xét xử vắng mặt, kèm xác nhận của cơ quan chức năng về tình trạng sức khỏe không bảo đảm. Việc vắng mặt của hai bị cáo được xác định có lý do chính đáng, đồng thời cả hai đã có lời khai trong quá trình điều tra.
Đối với đại diện Bộ Công Thương và những người liên quan không tham dự phiên tòa, các kiểm sát viên cho rằng quá trình xét xử dự kiến diễn ra trong nhiều ngày. Vì vậy, nếu xét thấy cần thiết, HĐXX có thể tiếp tục triệu tập những người này và đề nghị phiên tòa được tiến hành.
Sau khi hội ý tại chỗ, HĐXX quyết định tiếp tục xét xử. Theo nhận định của HĐXX, sự vắng mặt của các bị cáo, bị hại và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không gây trở ngại cho quá trình xét xử, đồng thời không ảnh hưởng đến quyền lợi của các bị cáo.
Theo cáo trạng, Tập đoàn Thiên Minh Đức được thành lập năm 2001 với 2 cổ đông chính là Chu Thị Thành, sở hữu hơn 77% vốn và con trai bà là Chu Đăng Khoa, sở hữu hơn 22%. Sau khi được cấp phép hoạt động với tư cách thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp sử dụng các tài khoản mở tại BIDV và Vietcombank để thực hiện việc trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG).
Đầu năm 2020, hoạt động kinh doanh xăng dầu gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Trước tình hình này, Chu Thị Thành chỉ đạo cấp dưới bán xăng dầu nhưng không xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) với đơn giá thấp hơn mức giá bán có xuất hóa đơn. Theo cáo trạng, cách thức này nhằm thu tiền ngay để đầu tư vào các dự án của doanh nghiệp, đồng thời tránh phải trích lập Quỹ BOG tại những thời điểm mức trích quỹ cao.
Sau đó, Tập đoàn Thiên Minh Đức tìm kiếm những khách hàng có nhu cầu mua hóa đơn để xuất hóa đơn khống tại thời điểm doanh nghiệp được chi sử dụng Quỹ BOG hoặc có mức trích lập quỹ thấp. Việc này vừa nhằm hợp thức hóa lượng xăng dầu đã bán nhưng không xuất hóa đơn trước đó, vừa tạo điều kiện rút tiền từ Quỹ BOG để sử dụng.
Để che giấu hành vi chiếm đoạt tiền từ quỹ, Chu Thị Thành cùng các đồng phạm còn lập báo cáo định kỳ hằng tháng về tình hình hoạt động của Quỹ BOG tại doanh nghiệp với số liệu không phản ánh đúng sản lượng xăng dầu bán ra thực tế.
Cơ quan điều tra xác định, bằng những thủ đoạn trên, Chu Thị Thành giữ vai trò chủ mưu, cùng các cấp dưới chiếm đoạt hơn 79 tỷ đồng từ Quỹ BOG. Nhóm này còn thực hiện hành vi bán khống 150 hóa đơn, thu lợi bất chính hơn 20 tỷ đồng.
Trong quá trình điều tra, Chu Thị Thành và các bị can khác đã chủ động nộp hơn 100 tỷ đồng để khắc phục toàn bộ thiệt hại của vụ án liên quan đến Tập đoàn Thiên Minh Đức. Trong đó, riêng bị cáo Chu Thị Thành đã nộp hơn 99 tỷ đồng.
