Dự án cải tạo kênh dài nhất TP. HCM gặp khó, lùi tiến độ đến giữa năm 2027

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP. HCM, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên hiện đạt khoảng 75% khối lượng thi công. Tuy nhiên, cả 10 gói thầu đều chậm tiến độ so với kế hoạch, trong khi công tác giải phóng mặt bằng, xử lý đất đào, bùn nạo vét và biến động giá vật liệu tiếp tục gây khó khăn cho quá trình triển khai.

Trong số các gói thầu, XL-04, đoạn từ cống Hồng Ký đến cầu Tân Kỳ Tân Quý, có khối lượng thi công thấp nhất, đạt 60,1%. Ngược lại, gói XL-09, đoạn từ cầu Chợ Cầu đến cầu Trường Đai, đạt tiến độ cao nhất với 85,3%.

Về giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, dự án được giao 641 tỷ đồng và đã giải ngân 467,3 tỷ đồng, tương đương 72,91% kế hoạch. Lũy kế giải ngân toàn dự án đến nay đạt 5.974 tỷ đồng, bằng 66,16% tổng mức vốn được bố trí.

Theo Ban Quản lý dự án, một trong những vướng mắc lớn hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất. Toàn tuyến vẫn còn một trường hợp tại phường Bình Lợi Trung chưa bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng đến việc tổ chức thi công.

Ban đã kiến nghị UBND TP. HCM chỉ đạo địa phương khẩn trương thu hồi, bàn giao phần đất còn lại để nhà thầu có điều kiện triển khai các hạng mục.

Bên cạnh đó, việc xử lý đất đào và bùn nạo vét cũng chưa hoàn tất các thủ tục liên quan. Tổng khối lượng đất đào bờ kênh và nạo vét của dự án khoảng 3,9 triệu m3, trong đó có 3,3 triệu m3 bùn đất nạo vét lòng kênh và 600.000 m3 đất đào bờ kênh.

Chủ đầu tư đã nộp hồ sơ đăng ký thu hồi khoáng sản vào ngày 18/9/2026. Đến ngày 28/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường có văn bản phối hợp kiểm tra thực tế hồ sơ. Hiện các bên đang tiếp tục thực hiện những bước tiếp theo để tháo gỡ vướng mắc trong quá trình xử lý khối lượng đất, bùn phát sinh.

Một khó khăn khác đến từ biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Giá xăng dầu tăng khiến chi phí vận hành máy móc, thiết bị và vận chuyển vật tư gia tăng, trong khi giá bê tông nhựa tăng khoảng 40%, gây áp lực lên chi phí thi công và việc tập kết vật liệu của các nhà thầu.

Trước tình hình này, Ban Quản lý dự án đang rà soát biến động giá, hướng dẫn nhà thầu xác định chi phí chênh lệch theo hợp đồng và chỉ số giá xây dựng do cơ quan có thẩm quyền công bố, làm cơ sở xem xét điều chỉnh giá hợp đồng theo quy định.

Ngoài những khó khăn khách quan, năng lực thi công của một số nhà thầu cũng là nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ. Ban cho biết đã cảnh báo vi phạm hợp đồng, điều chuyển khối lượng giữa các thành viên liên danh, đồng thời yêu cầu bổ sung nhân sự, thiết bị và nguồn lực tài chính. Trường hợp nhà thầu không khắc phục, chủ đầu tư sẽ áp dụng các chế tài theo hợp đồng, tiếp tục điều chuyển khối lượng hoặc kiến nghị thay thế nhà thầu theo quy định.

Theo kế hoạch ban đầu, dự án dự kiến hoàn thành vào dịp 30/4/2025. Tuy nhiên, công trình liên tục chậm tiến độ, được điều chỉnh thời gian thực hiện đến năm 2026 và hiện tiếp tục lùi mốc hoàn thành sang giữa năm 2027, chậm khoảng 2 năm so với dự kiến ban đầu.

Được biết, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên được khởi công vào tháng 2/2023, với tổng mức đầu tư ban đầu khoảng 8.200 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh tăng lên hơn 9.000 tỷ đồng.

Tuyến kênh dài khoảng 32km, là một trong những tuyến kênh dài nhất TP. HCM, giữ vai trò quan trọng trong hệ thống thoát nước và điều tiết thủy văn khu vực phía Tây, Tây Bắc thành phố. Tuy nhiên, nhiều năm qua, tuyến kênh bị ô nhiễm nghiêm trọng, tình trạng lấn chiếm diễn ra tại nhiều nơi, trong khi hạ tầng dọc tuyến xuống cấp.

Sau khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng góp phần cải thiện năng lực thoát nước, giảm nguy cơ ngập úng, đồng thời hình thành hành lang giao thông, chỉnh trang cảnh quan và nâng cao chất lượng sống cho người dân dọc tuyến. Công trình cũng được kỳ vọng trở thành trục hạ tầng và cảnh quan quan trọng, góp phần cải thiện diện mạo đô thị khu vực phía Tây TP. HCM.