EVN vẫn khó khăn

Tại Tọa đàm "Tiết kiệm điện mùa cao điểm: Trách nhiệm và giải pháp" do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức vào sáng 22/6, những thách thức của ngành điện đã được bóc tách chi tiết. Theo dữ liệu từ Bộ Công thương, công suất cực đại của hệ thống điện thời gian gần đây đã vượt ngưỡng 58.000MW, cá biệt có những ngày sản lượng tiêu thụ toàn quốc vượt mức 1 tỷ kWh.

Theo các chuyên gia, bên cạnh áp lực từ sự tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế nội địa và thời tiết cực đoan như El Nino, ngành điện đang phải đối mặt với những rủi ro khó lường từ bên ngoài. Những bất ổn địa chính trị toàn cầu và biến động giá nhiên liệu đang đe dọa trực tiếp đến khả năng cung ứng. Đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhận định, trong trường hợp chuỗi cung ứng bị đứt gãy, chi phí năng lượng đầu vào có thể đội lên từ 15-20%, thậm chí ở mức cao hơn.

Bài toán bổ sung nguồn cung cũng gặp rào cản lớn về thời gian và chi phí. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Ngô Sơn Hải cho biết, mỗi năm hệ thống quốc gia cần bổ sung khoảng 4.000 - 5.000MW công suất mới để đáp ứng đà tăng trưởng. Tuy nhiên, để đưa vào vận hành thêm 1.000MW điện khí LNG hoặc điện gió ngoài khơi, chủ đầu tư phải mất từ 3 đến 4 năm triển khai. Trong bối cảnh đó, nếu hệ thống có thể giảm được 2% công suất tiêu thụ thì hiệu quả mang lại sẽ tương đương với việc tiết kiệm chi phí đầu tư cho 1.000MW nguồn điện mới.

Không chỉ ngành điện, bản thân các doanh nghiệp sản xuất cũng đang đứng trước áp lực mang tên "chuyển đổi xanh". Các doanh nghiệp hiện đang phải đối mặt với các tiêu chuẩn khắt khe toàn cầu như thuế carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), tiêu chuẩn ESG và các hàng rào xanh áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu. Do tiêu thụ năng lượng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng phát thải carbon, việc tiết kiệm năng lượng đã không còn là câu chuyện giảm chi phí đơn thuần mà trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Kết thúc năm 2025, tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ hợp nhất của tập đoàn đạt 645.658 tỷ đồng.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất là mức lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 51.882 tỷ đồng. Nhờ khoản lãi đột biến này, EVN đã bù đắp hoàn toàn các khoản lỗ khổng lồ từ những năm trước, đưa chỉ tiêu "Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối" trên Bảng cân đối kế toán hợp nhất đảo chiều sang mức dương 5.533,5 tỷ đồng. Tổng lượng tiền, tương đương tiền và tiền gửi ngân hàng ngắn hạn tính đến cuối năm 2025 đạt mức 152.443 tỷ đồng.

Dù sở hữu lượng tiền lớn, EVN cho biết con số này vẫn chưa đủ để giải tỏa các áp lực tài chính ngắn hạn. Đặt trong tương quan với quy mô hoạt động, tính đến cuối năm 2025, số dư nợ ngắn hạn của EVN lên tới hơn 227.000 tỷ đồng. Trong đó, tập đoàn đang phải gánh khoản nợ thanh toán ngay cho các nhà cung cấp nhiên liệu (than, dầu, khí) và tiền mua điện từ các nhà máy ngoài EVN tổng cộng hơn 118.000 tỷ đồng. Đồng thời, số dư nợ vay đến hạn phải trả cũng ở mức hơn 47.000 tỷ đồng.

"Để đảm bảo cung ứng điện trong dài hạn, hiện nay, nhu cầu đầu tư xây dựng của EVN và các đơn vị là rất lớn, trong đó có nhiều dự án nguồn và lưới điện cấp bách, trọng điểm, yêu cầu vốn đầu tư đặc biệt lớn. Do đó, EVN và các đơn vị phải đảm bảo cung cấp đủ vốn theo kế hoạch, có dự phòng vốn trong trường hợp chậm giải ngân từ nguồn vốn tín dụng để đảm bảo tiến độ dự án đã được giao", EVN cho biết.