Giá dầu giảm hơn 2% bất chấp căng thẳng Trung Đông leo thang, thị trường đang lo ngại điều gì?

Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) kỳ hạn của Mỹ giảm 2,19%, xuống còn 101 USD/thùng, trong khi dầu Brent kỳ hạn giảm 1,89%, xuống mức 114,51 USD/thùng.

Đà giảm diễn ra sau phiên tăng mạnh hôm thứ Sáu tuần trước (23/10), khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen nhằm vào Saudi Arabia làm dấy lên trở lại những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Căng thẳng tiếp tục leo thang trong cuối tuần qua. Lực lượng Houthi tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào sân bay chính của Saudi Arabia tại thủ đô Riyadh cùng các cơ sở dầu mỏ của nước này trong ngày thứ Bảy (24/10).

Đến Chủ nhật (25/10), giới chức Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn thêm nhiều tên lửa và máy bay không người lái.

Bất chấp những thiệt hại từ các cuộc tấn công trước đó, Saudi Arabia đã nối lại một phần hoạt động tại sân bay chính vào Chủ nhật, trong khi lực lượng Houthi tiếp tục đe dọa tiến hành các đợt tập kích mới.

Các cuộc giao tranh kéo dài làm gia tăng lo ngại về mức độ dễ bị tổn thương của hệ thống cơ sở hạ tầng năng lượng Saudi Arabia. Giới giao dịch dầu mỏ ngày càng tập trung vào nguy cơ xảy ra gián đoạn nghiêm trọng tại các cơ sở khai thác, lọc dầu hoặc xuất khẩu của quốc gia này.

Trao đổi với CNBC, ông Michael Alfaro, Giám đốc đầu tư của Gallo Partners, ước tính những bất ổn địa chính trị đã khiến giá dầu tăng thêm khoảng 20 USD/thùng.

“Tôi cho rằng đặc điểm nổi bật của giai đoạn hiện nay là mức độ bất ổn đã vượt xa thông thường. Nếu xét phần bù rủi ro đang được phản ánh vào giá dầu, con số đó vào khoảng 20 USD/thùng”, ông Alfaro nhận định.

Theo chuyên gia này, một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào đường ống dẫn dầu Đông - Tây của Saudi Arabia hoặc các cơ sở lọc dầu khác có thể khiến giá dầu tăng vọt.

Tuy nhiên, giá dầu tiếp tục leo thang cũng có nguy cơ làm suy yếu nhu cầu tiêu thụ. “Nếu giá dầu Brent vượt các ngưỡng 120 USD, 130 USD hoặc 140 USD/thùng, chúng ta nhiều khả năng sẽ chứng kiến tình trạng nhu cầu bị phá hủy”, ông Alfaro cảnh báo.

Trong thị trường năng lượng, hiện tượng phá hủy nhu cầu (demand destruction) xảy ra khi giá nhiên liệu tăng quá cao, buộc người tiêu dùng và doanh nghiệp phải cắt giảm sử dụng, thay đổi hoạt động sản xuất hoặc chuyển sang các nguồn năng lượng thay thế.

Không chỉ đe dọa nguồn cung dầu thô trước mắt, những thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng lọc dầu còn có thể gây ra các vấn đề kéo dài đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

“Thách thức thực sự nằm ở công suất lọc dầu”, ông Alfaro nhấn mạnh.

Theo ông, những gián đoạn hiện tại có nguy cơ phát triển thành vấn đề mang tính cấu trúc dài hạn, kéo dài sang năm 2027 và thậm chí xa hơn.

Trong bối cảnh đó, Saudi Arabia đang tìm cách củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng dầu mỏ tại châu Á. Theo các Bộ trưởng phụ trách năng lượng của hai nước, Saudi Arabia có kế hoạch bắt đầu lưu trữ dầu thô tại Singapore từ nửa cuối năm 2027.

Động thái này nhằm tăng cường khả năng duy trì nguồn cung cho thị trường châu Á trước những rủi ro gián đoạn vận chuyển và biến động địa chính trị.

Tại Mỹ, Bộ Năng lượng hôm thứ Sáu đã cho phép xuất tối đa 400.000 thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) nhằm ứng phó với tình trạng gián đoạn nguồn cung tại một nhà máy lọc dầu ở bang Louisiana.

Tuy nhiên, triển vọng gia tăng nguồn cung từ các doanh nghiệp khai thác dầu của Mỹ vẫn chưa rõ ràng.

Các công ty dầu khí tỏ ra thận trọng trong việc cam kết những khoản đầu tư mới quy mô lớn, do giá dầu biến động mạnh và rủi ro địa chính trị tiếp tục gia tăng.

Ông Alfaro cho biết các nhà sản xuất dầu Mỹ đang bổ sung một số giàn khoan, nhưng vẫn dè dặt trước quyết định tăng mạnh chi tiêu vốn.

“Chúng tôi chưa thực sự thấy những khoản đầu tư vốn lớn để đưa thêm giàn khoan vào hoạt động hoặc bổ sung đáng kể sản lượng khai thác mới”, ông nói.

Điều này cho thấy dù giá dầu đang ở mức cao, các doanh nghiệp khai thác Mỹ vẫn chưa sẵn sàng mở rộng sản xuất mạnh mẽ, trong khi thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.