Giáo sư người Việt Nam được trực tiếp Tổng thống Mỹ giao nhiệm vụ quan trọng, đảm nhận thêm vị trí danh giá tại trường Đại học danh tiếng
Từ một du học sinh Việt Nam đến nhà khoa học từng làm việc tại NASA và giữ nhiều vị trí lãnh đạo trong giáo dục Mỹ, Giáo sư Charles Nguyễn Cường cho rằng hành trình thành công sau hơn 43 năm xa quê được tạo nên bởi ba giá trị cốt lõi: cần cù, trung thực và vị tha.
Sau 10 năm làm việc tại Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), tham gia phát triển cánh tay robot đầu tiên phục vụ xây dựng trạm không gian và từng được Tổng thống Mỹ bổ nhiệm vào Ban giám đốc Quỹ Giáo dục Việt Nam, Giáo sư Charles Nguyễn Cường tiếp tục ghi dấu ấn khi được trao Giải thưởng Di sản châu Á (Asian Heritage Award) năm 2014.
Theo giáo sư, hơn 40 năm học tập và làm việc ở nước ngoài đã giúp ông đúc kết ba yếu tố quan trọng tạo nên thành công, gồm sự chăm chỉ, tính trung thực và lòng vị tha.
Ông từng có 13 năm giữ cương vị Khoa trưởng Trường Kỹ thuật thuộc Đại học Công giáo Hoa Kỳ (Catholic University of America - CUA) tại Washington D.C., trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên, đồng thời là một trong số rất ít người Việt đảm nhiệm vị trí này tại một trường đại học ở Mỹ.
Sau đó, Giáo sư Charles Nguyễn Cường tiếp tục trở thành người Việt đầu tiên được bổ nhiệm làm hiệu trưởng một trường thành viên của đại học tại Mỹ khi đảm nhiệm vai trò lãnh đạo Trường Kỹ thuật thuộc CUA.
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, ông ghi dấu ấn với nhiều công trình về công nghệ kỹ thuật, đặc biệt là điều khiển robot trong sản xuất, đồng thời có những đóng góp ở các lĩnh vực liên quan như hàng không vũ trụ, toán học và y khoa.
Cuối tháng 11/2014, tại bang California (Mỹ), Giáo sư Nguyễn Cường được trao Giải thưởng Di sản châu Á. Hội đồng xét giải đánh giá ông là người đã vượt qua những khó khăn do chiến tranh để vươn lên thành công, đồng thời tạo thêm nhiều cơ hội cho các thế hệ sau.
Giải thưởng cũng ghi nhận những đóng góp của ông trong việc thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa Mỹ và các quốc gia châu Á, đặc biệt là Việt Nam. Đây là lần thứ hai ông được cộng đồng khoa học và giáo dục Mỹ vinh danh vì những cống hiến có sức lan tỏa trong và ngoài nước.
Thúc đẩy hợp tác giáo dục Việt - Mỹ
Sinh ra tại Đà Nẵng, Giáo sư Charles Nguyễn Cường sớm bộc lộ năng khiếu học tập. Năm 16 tuổi, ông nhận học bổng sang Đức du học và tốt nghiệp cử nhân ngành điện. Đến năm 1978, ông chuyển sang Mỹ định cư, tiếp tục theo học cao học và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ loại xuất sắc tại Đại học George Washington.
Gia nhập Đại học Công giáo Hoa Kỳ từ năm 1982, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí trợ lý giáo sư, phó giáo sư, giáo sư trước khi trở thành khoa trưởng vào năm 2001.
Nhiều năm qua, Giáo sư Nguyễn Cường tích cực kết nối các chương trình hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Mỹ. Tiêu biểu là mô hình đào tạo "2+2", cho phép sinh viên học hai năm đầu tại các trường đối tác ở Việt Nam, sau đó chuyển tiếp sang CUA hoàn thành hai năm cuối để nhận bằng kỹ sư.
Chương trình đã thu hút gần 70 sinh viên tham gia. Nhiều người sau đó tiếp tục theo học thạc sĩ, nghiên cứu sinh hoặc giành học bổng tại các trường đại học hàng đầu như MIT, Stanford và Đại học Illinois.
Ngoài ra, chương trình học bổng bán phần do ông và cộng sự triển khai cũng tạo điều kiện để nhiều sinh viên Việt Nam theo học bậc thạc sĩ, tiến sĩ tại CUA, đồng thời mở rộng hợp tác với nhiều trường đại học kỹ thuật ở Hà Nội.
Luôn hướng về thế hệ trẻ Việt Nam
Nhìn lại hơn bốn thập kỷ học tập và làm việc ở nước ngoài, Giáo sư Nguyễn Cường cho biết rào cản lớn nhất là ngôn ngữ và khả năng hòa nhập với môi trường mới. Theo ông, để vượt qua định kiến và đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo tại Mỹ, bản thân phải nỗ lực nhiều hơn so với đồng nghiệp bản xứ.
Từ kinh nghiệm hợp tác với các trường đại học trong nước, ông cho rằng giáo dục Việt Nam vẫn còn ba hạn chế lớn, gồm phương pháp giảng dạy chậm đổi mới, đội ngũ giảng viên thiếu thời gian dành cho nghiên cứu do áp lực mưu sinh và môi trường học thuật chưa thực sự coi trọng hoạt động nghiên cứu, công bố khoa học.
Bên cạnh sự nghiệp khoa học, Giáo sư Nguyễn Cường còn có nhiều sở thích như chơi guitar, tham gia các ban nhạc rock, chơi thể thao và từng đạt nhiều giải thưởng bóng bàn khi còn trẻ. Ông cũng tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, từng giữ chức Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam và hiện là cố vấn cho nhiều tổ chức văn hóa, khoa học và từ thiện.
Trong cuộc sống gia đình, ông luôn gìn giữ bản sắc Việt bằng việc sử dụng tiếng Việt trong sinh hoạt, dạy con cách xưng hô lễ phép và duy trì những nét văn hóa truyền thống.
Trước khi tham dự lễ trao Giải thưởng Di sản châu Á tại California năm 2014, Giáo sư Charles Nguyễn Cường chia sẻ rằng, dù đã xa quê hương hơn 40 năm, ông luôn xem mình là người Việt Nam và coi việc đóng góp cho đất nước, đặc biệt là hỗ trợ thế hệ trẻ tiếp cận cơ hội học tập quốc tế, là trách nhiệm của bản thân.
