Hang động kỳ bí giữa 'rừng Ma' ở Thái Nguyên: Nằm ở độ cao 350m, sở hữu đại sảnh khổng lồ, gắn với truyền thuyết vị tướng hành quân đánh giặc

Động Hua Mạ hiện thuộc xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên, nằm trong vùng du lịch Ba Bể. Nơi đây hiện là một trong những điểm du lịch nổi bật của địa phương và thường được kết nối trong hành trình khám phá hồ Ba Bể.

Hang nằm ở lưng chừng núi Cô Đơn, ở độ cao khoảng 350m so với mực nước biển. Du khách đến được động phải vượt hơn 300 bậc đá men theo sườn núi.

Truyền thuyết kỳ bí giữa “rừng Ma”

Hang động Hua Mạ còn gắn với câu chuyện được người dân địa phương truyền lại về khu rừng xung quanh, xưa kia có tên là Lèo Pèn, thường được nhắc đến như một vùng rừng Ma.

Vào mỗi buổi chiều tối, từ khu vực hang thường vọng ra những tiếng kêu, tiếng hú khiến nhiều người khiếp sợ và không dám đi qua khi trời đã tối.

Tương truyền rằng, một vị tướng cùng đoàn quân trong lần hành quân qua vùng này đã dừng chân bên sông Lèng khi trời sắp tối. Khi xuống sông, con ngựa của vị tướng bất ngờ quay đầu, hí vang nhiều lần như báo hiệu điều bất thường. Cùng lúc đó, từ phía hang động vọng ra những tiếng kêu la bí ẩn.

Người dân địa phương kể với vị tướng rằng đó là tiếng than khóc của những oan hồn dân binh từng tham gia chống giặc. Sau khi thất thế, họ cố thủ trong hang nhưng bị đối phương bịt cửa, không thể thoát ra ngoài.

Nghe câu chuyện, vị tướng cho quân hạ trại bên bờ sông và mổ ngựa làm lễ tế trời đất. Sau nghi lễ, những tiếng kêu trong hang dần im bặt và từ đó không còn ai nghe thấy âm thanh bất thường nào.

Vì thế sơn động được gọi là Hua Mạ, giải nghĩa là Đầu Ngựa, gắn với câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Chính lớp truyền thuyết này góp phần tạo cho Hua Mạ một sắc thái khác biệt.

Nếu câu chuyện về rừng Ma tạo nên lớp màn huyền bí bên ngoài thì không gian phía trong Hua Mạ lại khiến du khách ấn tượng bởi vẻ đẹp huyền bí của hang động.

Hang dài hơn 700m, diện tích khoảng 1ha, trần hang có nơi cao tới 40-50m. Quy mô ấy đã tạo nên khoảng không rộng như một “đại sảnh” tự nhiên giữa lòng núi. Đây cũng được đánh giá là một trong những thắng cảnh hang động tiêu biểu của vùng Ba Bể.

Càng đi sâu, cảnh quan trong hang động càng thay đổi với hệ thống nhũ đá, măng đá và cột đá hình thành trong quá trình địa chất lâu dài xuất hiện với nhiều hình dạng khác nhau. Có nơi, bề mặt đá uốn thành từng lớp, gợi liên tưởng đến những thửa ruộng bậc thang; nơi khác là các cột đá lớn vươn thẳng từ nền lên trần hang.

Đáng chú ý, giữa lòng động là những cột đá cao khoảng 10-15m. Với hình dáng và đường nét tự nhiên trên bề mặt, chúng khiến nhiều người liên tưởng đến những cột trụ trong các công trình cổ.

Bên cạnh đó, nhiều khối nhũ đá mang hình thù độc đáo, gợi liên tưởng đến hoa sen, cảnh thầy trò Đường Tăng đi thỉnh kinh hay một buổi thiết triều với văn võ bá quan. Khi kết hợp với hệ thống đèn chiếu, các rèm đá, cột đá và măng đá hiện lên nổi bật trong không gian tối, tạo cảm giác cảnh vật biến đổi theo từng góc nhìn.

Khám phá văn hóa đặc sắc nơi đây

Một trong những lợi thế của Hua Mạ là nằm trong không gian du lịch giàu bản sắc văn hóa của vùng Ba Bể.

Du khách cũng có thể kết hợp tham quan hồ Ba Bể, bản Pác Ngòi, động Puông, Ao Tiên, đền An Mạ cùng nhiều điểm tham quan trong khu vực. Cách xây dựng hành trình theo cụm giúp du khách có thêm thời gian khám phá cảnh quan tự nhiên và đời sống văn hóa thay vì chỉ ghé một điểm rồi rời đi.

Với hành trình phải leo hàng trăm bậc đá trước khi vào hang, điều kiện thời tiết là yếu tố du khách nên lưu ý.

Mùa thu, mùa đông và đầu xuân có thời tiết tương đối mát, phù hợp với hoạt động đi bộ, tham quan hang động và kết hợp khám phá các điểm quanh hồ Ba Bể.

Vào mùa hè, lòng động vẫn mang lại cảm giác mát mẻ, vì vậy Hua Mạ cũng là lựa chọn đáng cân nhắc trong hành trình tránh nóng vùng Đông Bắc.

Trong những đợt mưa lớn (khoảng tháng 5-8), đường và các bậc đá có thể trơn trượt. Du khách nên theo dõi dự báo thời tiết, sử dụng giày thể thao hoặc giày có độ bám tốt, hạn chế mang hành lý cồng kềnh và tuân thủ hướng dẫn tại điểm tham quan.

Đặc biệt, nhũ đá và măng đá là sản phẩm của quá trình kiến tạo tự nhiên kéo dài rất lâu. Khi tham quan, du khách không nên bẻ, khắc lên đá hoặc tác động vào các cấu trúc tự nhiên trong hang.

Từ một hang động từng lặng lẽ giữa núi rừng, Hua Mạ ngày nay đã trở thành một mắt xích đáng chú ý trên bản đồ du lịch vùng Ba Bể. Giá trị của điểm đến không chỉ nằm ở những cột đá cao hàng chục mét hay các lớp nhũ đá kỳ ảo mà còn ở câu chuyện dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ.