Hệ lụy từ nhà thầu Trung Quốc: Lợi nhuận một ông lớn thép giảm 43%, ôm 'gánh nặng' hơn 6.600 tỷ đồng
TISCO ghi nhận lãi quý II giảm 43% so với cùng kỳ, trong khi dự án mở rộng nhà máy giai đoạn 2 vẫn tạo gánh nặng lớn sau khi chấm dứt hợp tác với nhà thầu Trung Quốc.
Báo cáo tài chính quý II/2026 của CTCP Gang thép Thái Nguyên (TISCO, UPCoM: TIS) ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa kết quả hoạt động kinh doanh theo quý và lũy kế bán niên.
Cụ thể, doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp đạt 3.259,6 tỷ đồng, giảm 4,1% so với mức 3.399,2 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Cùng chiều với sự sụt giảm doanh thu, lợi nhuận sau thuế quý II/2026 chỉ đạt 8,24 tỷ đồng, giảm mạnh 43,3% so với con số 14,5 tỷ đồng của quý II/2025.

Tuy nhiên, bức tranh lũy kế 6 tháng lại mang màu sắc tích cực. Tổng doanh thu thuần 6 tháng đầu năm 2026 đạt 6.902 tỷ đồng, tăng gần 10,8% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế lũy kế đạt 23,2 tỷ đồng, tăng đột biến 331,7% (gấp hơn 4,3 lần) so với mức 5,37 tỷ đồng của 6 tháng đầu năm 2025.
Tính đến ngày 30/6, tổng nợ ngắn hạn phình to lên mức 6.431 tỷ đồng, hệ số nợ ngắn hạn trên tổng tài sản ngắn hạn lên tới 2,18 lần. Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản chiếm tới 86%.

Gánh nặng lớn nhất bào mòn tài chính của doanh nghiệp nằm ở chi phí xây dựng cơ bản dở dang, ghi nhận ở mức 6.660,9 tỷ đồng tính đến cuối quý II/2026, tăng thêm gần 95 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, phần lớn (6.639,4 tỷ đồng) nằm ở Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của nhà máy Gang thép Thái Nguyên, dự án đã "đắp chiếu" từ năm 2013 do những vướng mắc với tổng thầu là Tập đoàn Xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC).
Ban đầu, dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của TISCO được phê duyệt vào năm 2005 với tổng mức đầu tư là 3.843 tỷ đồng. TISCO đã ký hợp đồng EPC với nhà thầu MCC vào năm 2007 và trải qua nhiều lần ký phụ lục điều chỉnh, đến tháng 5/2013, tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt tăng vọt lên mức 8.104,9 tỷ đồng.
Sau khi nhận khoản tiền tạm ứng từ phía Việt Nam, MCC thi công rất chậm trễ. Khi tranh chấp nổ ra, thay vì ngồi lại giải quyết theo hợp đồng, MCC đã có hành động đơn phương rút toàn bộ chuyên gia và lực lượng thi công về nước. Đại diện Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) - nắm giữ 65% cổ phần của TISCO - từng thừa nhận tại thời điểm đó rằng phía nhà thầu Trung Quốc hoàn toàn không hợp tác và không đưa ra bất kỳ lời hứa hẹn cụ thể nào.
Theo hồ sơ, vào ngày 17/4/2025, TISCO và Tập đoàn MCC đã ký thỏa thuận chấm dứt và thanh lý hợp đồng EPC số 1.