Hơn 1.300 hộ dân sắp bị thu hồi đất, nhường chỗ làm tuyến cao tốc hơn 63.000 tỷ với yêu cầu kỹ thuật phức tạp nhất vùng Tây Bắc

Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu đang bước vào giai đoạn chuẩn bị đầu tư, trong đó giải phóng mặt bằng được xác định là một trong những phần việc cần triển khai sớm.

Chiều 23/9, Ban Chỉ đạo thực hiện xây dựng dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13) đã tổ chức phiên họp lần thứ 2 để nghe báo cáo về công tác chuẩn bị đầu tư và phương án giải phóng mặt bằng. Ông Lê Minh Ngân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì cuộc họp.

Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu đang bước vào giai đoạn chuẩn bị đầu tư, trong đó giải phóng mặt bằng được xác định là một trong những phần việc cần triển khai sớm.

Chiều 23/9, Ban Chỉ đạo thực hiện xây dựng dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13) đã tổ chức phiên họp lần thứ 2 để nghe báo cáo về công tác chuẩn bị đầu tư và phương án giải phóng mặt bằng. Ông Lê Minh Ngân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì cuộc họp.

Theo phương án nghiên cứu, toàn dự án đoạn từ Bảo Hà đến trung tâm hành chính tỉnh Lai Châu dài khoảng 119km, trong đó 49,5km qua Lào Cai và 69,5km qua Lai Châu. Tuyến được nghiên cứu theo quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế 100km/h, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2031. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng hơn 63.000 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương.

Gần 1.000ha đất nằm trong phạm vi dự án

Trên địa bàn Lai Châu, tuyến đi qua 9 xã, phường gồm Mường Than, Pắc Ta, Tân Uyên, Mường Khoa, Bản Bo, Bình Lư, Khun Há, Tả Lèng và Tân Phong.

Theo phương án hiện được nghiên cứu, tổng diện tích đất dự kiến bị chiếm dụng cho toàn dự án khoảng 944,64ha. Trong đó, phần thuộc địa phận Lai Châu khoảng 550,38ha, gồm nhiều loại đất như đất ở, đất trồng lúa, đất trồng cây hằng năm, đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp, đất giao thông, thủy lợi và một số loại đất khác.

Phạm vi giải phóng mặt bằng vì vậy liên quan trực tiếp đến đời sống của một lượng lớn người dân. Dự kiến khoảng 1.320 hộ bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 660 hộ phải tái định cư.

Các địa phương đang tiếp tục rà soát, cập nhật hiện trạng đất đai, tài sản, công trình và nhu cầu tái định cư theo phạm vi đầu tư sau điều chỉnh. Đây là cơ sở để hoàn thiện số liệu phục vụ bước lập dự án đầu tư. Để chủ động cho công tác giải phóng mặt bằng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu đã hoàn thành cắm cọc giải phóng mặt bằng và bàn giao cho chính quyền các xã, phường có tuyến đi qua quản lý từ ngày 30/7/2026.

Tỉnh Lai Châu dự kiến bố trí khoảng 2.004 tỷ đồng từ ngân sách địa phương cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với phần dự án đi qua địa bàn.

Tuyến cao tốc xuyên địa hình phức tạp, có 7 hầm và 122 cầu

Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu là một phần của tuyến kết nối từ cao tốc Hà Nội - Lào Cai tới cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng.

Theo thông tin từ Chính phủ, toàn tuyến được nghiên cứu dài khoảng 163km, quy mô 4 làn xe và được xác định đầu tư trước năm 2030 theo quy hoạch mạng lưới đường bộ được công bố năm 2026. Đây cũng là dự án có điều kiện thi công phức tạp do phần lớn tuyến đi qua khu vực đồi núi. Theo phương án của đơn vị tư vấn, toàn tuyến dự kiến có tới 122 cầu và 7 hầm xuyên núi, trong đó có hầm vượt đèo Khau Co, tạo kết nối giữa Lào Cai và Lai Châu.

Phương án tuyến được nghiên cứu theo hướng hạn chế tối đa ảnh hưởng tới khu dân cư, đất sản xuất, đất rừng và các công trình hiện hữu, đồng thời cân đối giữa yêu cầu kỹ thuật, hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác lâu dài.

Tại Lào Cai, tuyến đi qua 8 xã, cơ bản bám theo hành lang Quốc lộ 279 trước khi vượt đèo Khau Co bằng hầm đường bộ.

Tại Lai Châu, theo phương án được đơn vị tư vấn lựa chọn, tuyến đi qua 12 xã, phường, chủ yếu chạy song song với Quốc lộ 32, sau đó kết nối với Quốc lộ 4D và Quốc lộ 12 để hướng tới cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng.

Mở thêm hành lang kết nối cho Lai Châu và Tây Bắc

Nếu được triển khai theo phương án nghiên cứu, cao tốc Bảo Hà - Lai Châu sẽ tạo thêm một trục giao thông tốc độ cao kết nối Lai Châu với mạng lưới cao tốc quốc gia.

Tuyến không chỉ hướng tới kết nối các trung tâm kinh tế và đô thị mà còn đi qua các khu vực có tiềm năng về du lịch, khai thác khoáng sản, trong đó có khu vực đất hiếm Đông Pao.

Về tổng thể, tuyến cao tốc dài khoảng 163km được kỳ vọng hình thành hành lang kết nối từ Hà Nội qua Lào Cai đến Lai Châu và cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng. Qua đó, tuyến có thể tăng cường liên kết giữa khu vực Tây Bắc với vùng Thủ đô, hệ thống cảng biển phía Bắc và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế cửa khẩu.

Với Lai Châu, tác động của dự án không chỉ nằm ở một tuyến đường mới. Việc hình thành trục cao tốc qua địa bàn đồng nghĩa địa phương phải đồng thời xử lý một khối lượng lớn công việc về đất đai, bồi thường và tái định cư.

Trong giai đoạn hiện nay, khi phạm vi tuyến vẫn đang được tiếp tục rà soát, cập nhật để phục vụ bước lập dự án đầu tư, công tác xác định chính xác diện tích đất bị ảnh hưởng, số hộ phải di chuyển và nhu cầu tái định cư sẽ là cơ sở quan trọng để địa phương chuẩn bị nguồn lực và tổ chức giải phóng mặt bằng.