Huy động cần cẩu siêu trọng 800 tấn để lắp đặt những nhịp vòm cao nhất lịch sử, Việt Nam hoàn thành cây cầu 1.900 tỷ mang tên một bậc đế vương
Cây cầu chính thức thông xe vào ngày 11/10/2023, sau 5 năm triển khai xây dựng.
Cầu Kinh Dương Vương trước đây có tên gọi ban đầu là cầu Phật Tích – Đại Đồng Thành. Dự án được khởi công vào tháng 1/2018, hợp long ngày 30/6/2022 và đến tháng 10/2023 chính thức thông xe kỹ thuật.
Công trình có tổng mức đầu tư hơn 1.900 tỷ đồng, do Ban Quản lý xây dựng giao thông tỉnh Bắc Ninh làm chủ đầu tư, quản lý khai thác và vận hành.
Cầu có tổng chiều dài hơn 1.518m, trong đó phần cầu chính vượt sông dài khoảng 1.215m. Mặt cầu rộng 22,5m, bố trí 4 làn xe cơ giới cùng hai lề dành cho người đi bộ, mỗi bên rộng 2m.
Đặc biệt, công trình được thiết kế theo dạng cầu vòm thép và từng được xác định là cầu vòm thép cao nhất Việt Nam tại thời điểm hoàn thành. Từ mặt cầu lên đỉnh vòm cao nhất khoảng 67m; nếu tính từ mặt nước sông Đuống, độ cao này khoảng 87m.
Năm vòm thép mang hình tượng đôi rồng thời Lý
Điểm đặc biệt nhất của cầu Kinh Dương Vương nằm ở hệ thống 5 vòm thép chịu lực. Các vòm được tạo hình theo hình tượng cặp rồng thời Lý, với thân rồng uốn lượn theo hình chữ S, tạo cảm giác mềm mại nhưng vẫn thể hiện sự mạnh mẽ của công trình.
Ở phần đỉnh, đầu của cặp rồng vươn cao và đối xứng qua một hòn ngọc đặt ở trung tâm. Theo ý tưởng thiết kế, hòn ngọc này tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời. Mỗi thân rồng có 12 vây, gợi liên tưởng đến 12 tháng trong năm.
Từ xa, những vòm thép khổng lồ tạo nên một hình ảnh nổi bật trên dòng Đuống. Khi điều kiện ánh sáng thuận lợi, bóng của hệ thống vòm in xuống mặt nước, tạo nên hình ảnh được ví như chiếc nón quai thao, một biểu tượng văn hóa quen thuộc của vùng Kinh Bắc.
Đằng sau vẻ ngoài ấn tượng đó là một hạng mục thi công có yêu cầu kỹ thuật cao. Để lắp dựng hệ thống vòm thép, nhà thầu từng phải huy động một cần cẩu tải trọng tới 800 tấn từ miền Nam, sau đó vận chuyển bằng đường thủy trong khoảng một tháng đến công trường.
Sau khoảng 5 năm triển khai, cây cầu chính thức thông xe vào ngày 11/10/2023, hoàn thiện thêm một công trình giao thông quy mô lớn trên sông Đuống.
Mở thêm kết nối giữa hai bờ sông Đuống
Cầu Kinh Dương Vương là cây cầu thứ 6 bắc qua sông Đuống, bên cạnh các cầu Đông Trù, Phù Đổng, Đuống, Hồ và Bình Than.
Không chỉ có ý nghĩa về giao thông, công trình còn góp phần hình thành mạng lưới kết nối giữa khu vực Bắc sông Đuống và Nam sông Đuống, qua đó tăng khả năng liên kết với các tỉnh, thành trong vùng Đồng bằng sông Hồng và khu vực phụ cận.
Thông qua các tuyến quốc lộ như Quốc lộ 1, Quốc lộ 38, Quốc lộ 5, Quốc lộ 17 cùng các tuyến tỉnh lộ 276, 287, cây cầu góp phần kết nối Bắc Ninh với Hà Nội, Thái Nguyên, Hưng Yên, Hải Phòng và các khu vực lân cận.
Đáng chú ý, tuyến đường qua cầu còn tạo điều kiện kết nối các điểm di tích lịch sử, văn hóa nằm ở hai bờ sông Đuống. Từ khu vực phía Nam với Lăng Kinh Dương Vương, chùa Dâu, chùa Bút Tháp đến phía Bắc với chùa Phật Tích, Đền Đô, hành trình di chuyển được rút ngắn và thuận lợi hơn.
Mang tên vị Thủy tổ theo truyền thuyết của người Việt
Tên gọi Kinh Dương Vương của cây cầu cũng mang ý nghĩa đặc biệt.
Theo truyền thuyết, Kinh Dương Vương được xem là Thủy tổ của dân tộc Việt Nam. Khu di tích Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương tại thôn Á Lữ, xã Đại Đồng Thành, thị xã Thuận Thành từ lâu là một địa điểm thờ phụng có giá trị đặc biệt trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người Việt.
Việc đặt tên Kinh Dương Vương cho cây cầu vượt sông Đuống vì thế không chỉ nhằm nhận diện một công trình giao thông, mà còn gắn công trình với không gian văn hóa và lịch sử lâu đời của vùng Kinh Bắc.
Giữa dòng sông Đuống, những vòm thép mang hình tượng rồng thời Lý vừa tạo dấu ấn kiến trúc hiện đại, vừa gửi gắm những biểu tượng văn hóa truyền thống. Cầu Kinh Dương Vương vì thế không đơn thuần là một tuyến giao thông mới, mà còn trở thành một điểm nhấn gợi nhớ về lịch sử, văn hóa và bản sắc của vùng đất Bắc Ninh.
