Iran bất ngờ ra điều kiện để mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày, giá dầu quay đầu giảm

Iran được cho là đã đề xuất có thể mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò chiến lược đặc biệt quan trọng, trong vòng 7 ngày nếu Mỹ giảm sức ép quân sự và dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, theo truyền thông.

Khả năng nối lại hoạt động ngoại giao giữa Mỹ và Iran xuất hiện sau gần 7 tháng xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump những ngày gần đây đe dọa gia tăng các biện pháp gây sức ép kinh tế lên Tehran.

Hợp đồng tương lai các chỉ số chứng khoán Mỹ diễn biến trái chiều sau thông tin trên, trong khi giá dầu đảo chiều giảm sau khi tăng trước đó.

Hợp đồng tương lai dầu Brent giao tháng 11 giảm 2,6%, xuống 97,73 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ giao tháng 10 giảm 3,1%, xuống còn 92,40 USD/thùng.

Các thông tin trên xuất hiện ngay trước thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, trong bối cảnh sức ép trong nước ngày càng gia tăng liên quan đến quyết định phát động chiến sự với Iran của ông. Cuộc xung đột đã gây chấn động nền kinh tế toàn cầu.

Đầu tuần này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo Washington có thể “đóng cửa” toàn bộ các hãng hàng không Iran ngay từ thứ Tư (23/9).

Phát biểu trên chương trình “Squawk Box” của CNBC hôm thứ Hai (21/9), ông Bessent cho biết: “Chúng tôi làm điều đó như thế nào? Nếu họ hạ cánh, bạn không được cung cấp nhiên liệu cho họ. Bạn không được cung cấp dịch vụ hạ cánh, không được bán vé cho họ, nếu không bạn sẽ bị loại khỏi hệ thống đồng USD”.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết Washington đang gây sức ép lên Iran “chưa từng có”, đồng thời nói rằng Mỹ đang ngăn chặn các “bên hỗ trợ” Iran trên toàn thế giới, chẳng hạn thông qua việc áp đặt các lệnh trừng phạt đối với các ngân hàng.

Tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm vào VTB Bank, ngân hàng do nhà nước Nga kiểm soát, trong nỗ lực cô lập Iran về mặt kinh tế thông qua việc nhắm tới các đối tác kinh doanh và những bên hỗ trợ tài chính khác của Tehran.

G7 lên án các cuộc tấn công của Houthi

Ở một diễn biến khác, Nhóm G7 hôm thứ Hai đã kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công của lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn nhằm vào Yemen và Saudi Arabia, đồng thời lên án “các cuộc tấn công liên tiếp không thể chấp nhận được” của lực lượng này.

G7 cũng kêu gọi Houthi chấm dứt mọi hoạt động quân sự và các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền dân sự, đồng thời yêu cầu Iran chấm dứt hỗ trợ lực lượng nổi dậy này.

Houthi được cho là đã tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những địa điểm “nhạy cảm” tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia vào cuối tuần qua. Hình ảnh lửa và khói được ghi nhận gần sân bay của thành phố.

Lực lượng Houthi gần đây cũng đã chiếm đảo Perim của Yemen trên Biển Đỏ, qua đó củng cố quyền kiểm soát đối với eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này đặt Iran và các lực lượng đồng minh của nước này trước khả năng kiểm soát hai điểm nghẽn hàng hải đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ: Eo biển Bab el-Mandeb và eo biển Hormuz.

Eo biển Bab el-Mandeb là một tuyến đường thay thế quan trọng giúp các chuyến hàng dầu tránh eo biển Hormuz, đặc biệt đối với Saudi Arabia. Đường ống East-West của vương quốc này cho phép chuyển hướng một phần dòng dầu thô để xuất khẩu qua khu vực Biển Đỏ.

Tuyên bố của G7 được đưa ra sau khi Anh được cho là sẽ hỗ trợ Saudi Arabia đối phó với lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn, trong đó Không quân Hoàng gia Anh sẽ cung cấp dịch vụ tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay của Saudi Arabia.

Thủ tướng Anh Andy Burnham nói với các phóng viên rằng thỏa thuận này sẽ được triển khai trong vài tuần và tiếp tục được xem xét.

Động thái trên diễn ra sau khi Tổng thống Trump từ chối đề nghị hỗ trợ của Riyadh trong cuộc đối phó với lực lượng nổi dậy vào cuối tuần qua. Theo các nguồn tin, ông Trump đã hủy một cuộc không kích dự kiến.

Ông Burnham cho biết Anh đang “hành động để bảo vệ lợi ích của nước Anh và khu vực rộng lớn hơn, bởi Saudi Arabia đang phải hứng chịu các cuộc tấn công, đối mặt với nguy cơ gián đoạn tiếp diễn và chúng ta cần duy trì các tuyến đường này (đối với hoạt động vận chuyển dầu)”.

Theo The Associated Press, ông Burnham đưa ra phát biểu trên trong cuộc trao đổi với báo giới.

Tuần trước, Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát tín hiệu rằng các quốc gia châu Âu cũng có thể hỗ trợ Saudi Arabia. Trong một cuộc phỏng vấn, ông nói: “Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu một số cuộc điện đàm đang diễn ra giữa các đồng minh châu Âu - ‘chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào?’”.