Khoan thông đường hầm đầu tiên cho dự án đường sắt xuyên 3 quốc gia châu Á: Dài hơn 500km, vốn đầu tư 122.000 tỷ đồng

Được lên ý tưởng từ năm 1997, tuyến đường sắt Trung Quốc - Kyrgyzstan - Uzbekistan (CKU) dài hơn 500km sẽ tạo ra tuyến đường bộ ngắn nhất kết nối Trung Quốc với Trung Đông và châu Âu.

Ngay sau chuyến thăm Kyrgyzstan của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, các quan chức phụ trách dự án thông báo đã hoàn tất khoan một đường hầm quan trọng trên tuyến đường sắt Trung Quốc - Kyrgyzstan - Uzbekistan, dự án vốn đình trệ trong nhiều năm.

Đây là cột mốc đầu tiên của dự án hạ tầng trọng điểm thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh, đồng thời mở ra một hành lang thương mại quan trọng giúp Trung Quốc vận chuyển hàng hóa mà không phải đi qua Nga.

Theo CCTV, đường hầm dài 210m là hầm đầu tiên được khoan thông suốt tại phần tuyến thuộc Kyrgyzstan kể từ khi dự án bước vào giai đoạn thi công toàn diện hồi tháng 6/2025. Tiến độ tổng thể của đoạn tuyến này đã đạt 17%.

Tuyến đường sắt CKU dài hơn 500km, trong đó khoảng 305km chạy qua lãnh thổ Kyrgyzstan. Tuyến bắt đầu từ Kashgar, thuộc khu tự trị Tân Cương ở miền Tây Trung Quốc, đi qua vùng núi Kyrgyzstan trước khi kết thúc tại Andijan, Uzbekistan.

Khi hoàn thành, tuyến CKU sẽ trở thành tuyến đường bộ ngắn nhất từ Trung Quốc tới Trung Đông và châu Âu, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển tới 8 ngày so với tuyến Tàu tốc hành Trung Quốc - châu Âu.

Cả ba tuyến chính của mạng lưới này hiện đều đi qua Nga hoặc Kazakhstan.

Theo Xinhua, công tác xây dựng đã được triển khai đối với 27 đường hầm, 43 cây cầu và 88 đoạn nền đường. Việc xây dựng 20 nhà ga cũng đang được tiến hành.

Giải bài toán khổ đường ray

Để tháo gỡ những trở ngại kỹ thuật kéo dài nhiều năm, dự án CKU đã lựa chọn phương án sử dụng hai loại khổ đường ray.

Đoạn dài 167,5km từ biên giới Trung Quốc tới Makmal ở Kyrgyzstan sẽ sử dụng khổ đường tiêu chuẩn của Trung Quốc.

Trong khi đó, gần 140km còn lại hướng tới Uzbekistan sẽ giữ khổ đường rộng từ thời Liên Xô, với một trung tâm trung chuyển hàng hóa được xây dựng tại Makmal.

“Ý nghĩa của phương án này là khổ đường tiêu chuẩn của Trung Quốc lần đầu tiên tiến vào trung tâm Trung Á”, ông Li Lifan, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) thuộc Học viện Khoa học Xã hội Thượng Hải, nói.

Xi Jihong, kỹ sư trưởng của dự án, cho biết tuyến đường sắt CKU nhiều khả năng sẽ sẵn sàng khai thác vào tháng 6/2031.

Tuy nhiên, Uzbekistan đang thúc đẩy tiến độ nhanh hơn. Thứ trưởng Giao thông nước này Jasurbek Choriev hồi tháng 6 chia sẻ rằng Uzbekistan đặt mục tiêu đẩy nhanh thi công để hoàn thành tuyến đường sắt vào năm 2028.

Tổng vốn đầu tư dự án đường sắt rơi vào khoảng 4,7 tỷ USD (tương đương 122.400 tỷ đồng), trong đó phần tuyến qua Kyrgyzstan chiếm tỷ trọng lớn do địa hình và điều kiện thi công phức tạp