Khởi động dự án mở rộng đường sắt lớn nhất cả nước, vốn đầu tư hơn 976.000 tỷ đồng

Theo Agência SP và Ban Thư ký Đối tác Đầu tư bang São Paulo (PPI-SP), chương trình SP nos Trillhos đánh dấu chu kỳ đầu tư đường sắt lớn nhất trong lịch sử bang. Danh mục đầu tư dự án bao gồm các tuyến tàu liên đô thị, metro, tàu điện nhẹ (VLT), tàu đô thị cùng nhiều dự án nhượng quyền đường sắt, với tổng vốn đầu tư khoảng 190 tỷ real Brazil (R$), tương đương gần 976.000 tỷ đồng.

Chính quyền bang kỳ vọng chương trình sẽ tạo ra khoảng 150.000 việc làm, đồng thời kết nối vùng đô thị São Paulo với các khu vực nội địa và ven biển thông qua mạng lưới đường sắt hiện đại.

Điểm nhấn của chương trình là dự án TIC Eixo Norte, được giới thiệu là tuyến tàu hỏa tốc độ trung bình đầu tiên của Brazil.

Tuyến đường sẽ kết nối thành phố Campinas với thủ phủ São Paulo trong khoảng 60 phút, với tổng vốn đầu tư dự kiến 14,2 tỷ R$ và tạo hơn 10.000 việc làm trong quá trình xây dựng.

Dự án sẽ được tích hợp với tuyến tàu liên đô thị Campinas, Jundiaí và tuyến metro số 7 Rubi, tạo nên hành lang giao thông đường sắt xuyên suốt, giảm sự phụ thuộc vào ô tô và tăng cường kết nối tại một trong những khu vực kinh tế sôi động nhất Brazil.

Theo kế hoạch của chính quyền bang, dự án sẽ khởi công trong nửa đầu năm 2026. Tuyến tàu liên đô thị dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2029 nếu quá trình triển khai diễn ra đúng tiến độ.

Hơn 40 dự án trong một mạng lưới thống nhất

Không giống một dự án đơn lẻ, SP nos Trilhos là chương trình tổng thể quy tụ nhiều loại hình vận tải đường sắt.

Danh mục bao gồm các tuyến tàu liên tỉnh, tàu điện nhẹ, metro, tàu ngoại ô, các dự án nhượng quyền khai thác mạng lưới hiện có và cả các tuyến đường sắt phục vụ du lịch.

Theo PPI-SP, mục tiêu là xây dựng một hệ thống đường sắt đồng bộ thay vì phát triển các dự án rời rạc, qua đó kết hợp giữa nâng cấp giao thông đô thị, tăng cường kết nối vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế và thu hút nguồn vốn tư nhân.

Phần lớn nguồn vốn của chương trình sẽ đến từ mô hình đối tác công tư (PPP) và các hợp đồng nhượng quyền nhằm giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

Tuyến metro số 6 trở thành biểu tượng của chương trình

Một trong những dự án đạt tiến độ nhanh nhất là tuyến metro số 6 Orange.

Theo Agência SP, đến năm 2025 dự án đã hoàn thành hơn 75% khối lượng xây dựng, được chính quyền bang đánh giá là công trình giao thông đô thị lớn nhất Brazil hiện nay.

Tuyến metro dài khoảng 15km, gồm 15 nhà ga, kết nối khu vực Brasilândia ở phía bắc với ga São Joaquim tại trung tâm São Paulo.

Tổng vốn đầu tư khoảng 19 tỷ R$, đồng thời kết nối với các tuyến metro số 1 Blue, số 4 Yellow và tuyến tàu số 7 Rubi.

Đoạn đầu tiên gồm 6 nhà ga đã bắt đầu vận hành thử, trong khi toàn tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2027.

Mở rộng mạng lưới ra khắp bang

Chương trình không chỉ tập trung vào thành phố São Paulo mà còn mở rộng hệ thống đường sắt tới các khu vực nội địa và ven biển.

Trong đó, dự án TIC Sorocaba có vốn đầu tư khoảng 12 tỷ R$, dự kiến phục vụ tới 50.000 hành khách mỗi ngày.

Một dự án khác là TIC Eixo Sul, kết nối São Paulo với thành phố cảng Santos, có tổng vốn đầu tư lên tới 15 tỷ R$, chiều dài từ 80-115km và có thể tạo khoảng 13.000 việc làm.

Bên cạnh đó, bang cũng lên kế hoạch xây dựng các tuyến tàu điện nhẹ tại Sorocaba, Campinas và Baixada Santista nhằm cải thiện giao thông ở những hành lang có nhu cầu đi lại lớn.

Riêng tuyến VLT Sorocaba sẽ kết nối với thành phố Iperó, có vốn đầu tư khoảng 2,5 tỷ R$ và phục vụ hàng trăm nghìn cư dân trong khu vực.

Hàng chục tỷ real để nâng cấp mạng lưới hiện hữu

Ngoài việc xây dựng các tuyến mới, chương trình còn dành nguồn lực lớn để hiện đại hóa hệ thống đường sắt đang khai thác.

Gói nhượng quyền Alto Tietê, bao gồm các tuyến 11 Coral, 12 Safira và 13 Jade, dự kiến thu hút khoảng 14,3 tỷ R$ vốn đầu tư tư nhân.

Các hạng mục sẽ bao gồm nâng cấp nhà ga, mở rộng đường ray, hiện đại hóa hệ thống tín hiệu và bổ sung đoàn tàu mới.

Theo chính quyền bang, việc cải tạo các tuyến hiện hữu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì đây là những tuyến đang phục vụ lượng hành khách rất lớn. Quá trình triển khai phải đồng thời bảo đảm hoạt động khai thác, an toàn, chất lượng dịch vụ và khả năng kết nối với các phương thức vận tải khác.

Kỳ vọng tạo 150.000 việc làm

Theo Agência SP, chương trình có thể tạo khoảng 150.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp trong các lĩnh vực xây dựng, kỹ thuật, sản xuất thiết bị, dịch vụ, vận hành và bảo trì đường sắt.

Tác động kinh tế sẽ diễn ra trong nhiều năm khi các dự án lần lượt bước qua các giai đoạn nghiên cứu, đấu thầu, xây dựng và khai thác.

Không chỉ cải thiện giao thông, mạng lưới đường sắt mới được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian di chuyển, kết nối người lao động với các trung tâm việc làm, thúc đẩy du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư vào các đô thị ngoài thủ phủ São Paulo.

Đặc biệt, các tuyến tàu liên tỉnh nối Campinas, Sorocaba, Santos, São José dos Campos và nhiều thành phố khác với vùng đô thị São Paulo được kỳ vọng sẽ tạo ra một mạng lưới giao thông mới, góp phần tái định hình hoạt động kinh tế của bang lớn nhất Brazil.