Không thể cạnh tranh với cồn giá rẻ từ Mỹ, Hóa chất Đức Giang (DGC) 'bỏ cuộc' với nhà máy 50.000 tấn/năm

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 diễn ra ngày 13/8, Ban lãnh đạo CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) đã chính thức lên tiếng về “số phận” của nhà máy cồn - một dự án từng được kỳ vọng sẽ đón đầu làn sóng nhiên liệu sinh học nhưng nay đã được đưa vào danh mục thoái vốn chiến lược.

Chấp nhận thực tế "nghiệt ngã" từ thị trường quốc tế

Quyết định rút lui khỏi mảng sản xuất cồn không phải là một sự lựa chọn nhất thời mà là kết quả của quá trình đánh giá lại năng lực cốt lõi và bối cảnh địa chính trị, kinh tế. Ban lãnh đạo DGC thẳng thắn thừa nhận rằng sản xuất cồn chưa bao giờ là thế mạnh đặc thù của Tập đoàn.

Từng kỳ vọng sẽ đón đầu thị trường khi xăng ethanol (như E5, E10) được triển khai rộng rãi, song tính toán của Đức Giang đã vấp phải một rào cản lớn từ các hiệp định thương mại, đặc biệt là với thị trường Mỹ. Sau khi Việt Nam ký kết các thỏa thuận thương mại, nguồn cồn ethanol giá rẻ từ Mỹ đã tràn vào thị trường nội địa với mức giá cạnh tranh đến mức sản xuất trong nước khó lòng đối ứng.

Cụ thể, từ ngày 31/3/2025, Việt Nam đã giảm thuế nhập khẩu ưu đãi tối huệ quốc (MFN) đối với ethanol từ 10% xuống 5%, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động nhập khẩu.

Thuế MFN là thuế suất áp dụng cho các quốc gia thành viên WTO. Dự kiến, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) sẽ mang lại lợi ích cho nhiều mặt hàng, đặc biệt từ Mỹ. Thực tế, trong năm 2025, Mỹ là nhà cung cấp ethanol lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch 4,3 triệu USD, chiếm 58% thị phần.

Bên cạnh đó, lãnh đạo DGC cũng cho biết điểm mấu chốt nằm ở quy mô và công nghệ. Các nhà sản xuất Mỹ sử dụng nguyên liệu từ ngô biến đổi gen (GMO) với quy mô công nghiệp khổng lồ để xuất khẩu đi khắp thế giới.

Điều này tạo ra một nghịch lý về giá tại thị trường Việt Nam: Giá cồn 99% (cồn công nghiệp) nhập khẩu từ Mỹ thậm chí còn thấp hơn giá cồn thực phẩm 96% sản xuất trong nước. Đối với Đức Giang, việc đầu tư thêm dây chuyền để tinh chế từ cồn 96% lên 99% không mang lại hiệu quả kinh tế khi biên lợi nhuận thu về không đủ bù đắp chi phí và công sức theo đuổi.

Thoái vốn trong thế chủ động: Bảo toàn nguồn vốn cho cổ đông

Dù dừng bước tại dự án này, Ban lãnh đạo Đức Giang khẳng định đây là một cuộc rút lui trong thế chủ động và đảm bảo lợi ích cho nhà đầu tư. “Khoản đầu tư này không lỗ”, đó là lời khẳng định từ phía Tập đoàn nhằm trấn an cổ đông.

Lãnh đạo Hóa chất Đức Giang nhận định rằng dù biên lợi nhuận của mảng cồn nhỏ đối với quy mô của Tập đoàn, nhưng dự án này vẫn có sức hấp dẫn với các đơn vị khác có mô hình hoạt động phù hợp hơn.

Hiện tại, tiến trình thoái vốn đang diễn ra tích cực. Tập đoàn thông báo đã tìm kiếm được đối tác phù hợp và hai bên đang trong giai đoạn thương thảo hợp đồng chuyển nhượng. Ban lãnh đạo kỳ vọng sẽ hoàn tất toàn bộ giao dịch này ngay trong năm 2026.