Kinh tế trưởng SSI: Việt Nam vào danh sách chờ nâng hạng MSCI tháng 6 là hoàn toàn khả thi

Chia sẻ tại chương trình Việt Nam & Các Chỉ Số, ông Phạm Lưu Hưng – Giám đốc Trung tâm Phân tích, Kinh tế trưởng CTCP Chứng khoán SSI, cho rằng, khả năng Việt Nam được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng ngay trong tháng 6 tới không phải là điều xa vời, nếu nhìn một cách thực chất vào những chuyển biến của thị trường thời gian qua.

Theo ông Phạm Lưu Hưng, không thể phủ nhận rằng Việt Nam hiện là câu chuyện tăng trưởng nổi bật nhất khu vực Đông Nam Á, thậm chí khó tìm được quốc gia nào có triển vọng tăng trưởng tốt hơn trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, việc nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng thời gian qua không đồng nghĩa với việc họ kém lạc quan về thị trường.

“Thị trường chứng khoán Việt Nam đã tăng rất mạnh. Với nhà đầu tư nước ngoài, tâm lý chốt lời và yêu cầu quản trị rủi ro danh mục là yếu tố mang tính nguyên tắc”, ông Hưng phân tích.

Khi một nhóm cổ phiếu hoặc một thị trường vượt quá tỷ trọng cho phép trong danh mục, chẳng hạn 20%, thì việc bán ra để đưa tỷ trọng về mức phù hợp là điều gần như bắt buộc.

Đáng chú ý, nếu nhìn vào giá trị tuyệt đối, danh mục của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam không hề suy giảm, mà ngược lại còn tăng nhanh nhờ mức tăng 40–50% của thị trường trong thời gian qua. Nói cách khác, hiện tượng bán ròng không phản ánh việc dòng vốn ngoại “rút lui”, mà chủ yếu là tái cơ cấu danh mục trong bối cảnh thị trường tăng mạnh.

Theo Kinh tế trưởng SSI, việc nâng hạng theo FTSE Russell tuy quan trọng nhưng chưa phải câu chuyện quyết định. Thị trường đang kỳ vọng nhiều hơn vào MSCI, bởi đây mới là yếu tố có thể tạo ra sự thay đổi căn bản về dòng vốn chủ động trong trung và dài hạn.

Ông Hưng cho biết, hiện Việt Nam đã đáp ứng 10/18 tiêu chí của MSCI. Trong giai đoạn 2026, khi triển khai cơ chế CCP, thị trường có thể hoàn thành thêm khoảng 3 tiêu chí, nâng tổng số lên 13 –một bước tiến đáng kể trong lộ trình nâng hạng.

Một trong những điểm thường bị cho là “nút thắt khó gỡ” của Việt Nam là room sở hữu nước ngoài. Tuy nhiên, theo ông Phạm Lưu Hưng, thực tế đang diễn ra theo hướng tích cực hơn nhiều so với nhận định phổ biến.

Nếu tính theo cách tiếp cận hiệu quả, room ngoại của toàn thị trường Việt Nam đã tăng từ khoảng 39,6% cuối năm 2024 lên 40,6% trong thời gian gần đây, tức “nở” thêm khoảng 1%. Điều này không đến từ việc nhà đầu tư nước ngoài mua ròng, mà chủ yếu nhờ nhiều doanh nghiệp lớn mới được niêm yết, tạo thêm dư địa room; một số doanh nghiệp chủ động mở room lên 100%; cơ cấu thị trường thay đổi theo hướng thân thiện hơn với nhà đầu tư nước ngoài.

“MSCI hoàn toàn có thể nhìn thấy diễn biến này và đánh giá rằng room ngoại của Việt Nam đang thực chất được cải thiện”, ông Hưng nhấn mạnh.

Bên cạnh room ngoại, hai tiêu chí quan trọng khác của MSCI là minh bạch thông tin và đối xử bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài cũng đang có chuyển biến tích cực.

Theo ông Hưng, hiện nay Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã công bố rất nhiều văn bản, định hướng bằng tiếng Anh, giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thông tin trực tiếp, nhanh chóng và đầy đủ hơn, một bước tiến lớn so với trước đây.

Về tiêu chí tự do hóa thị trường ngoại hối - vốn được coi là rào cản lớn, ông Phạm Lưu Hưng cho rằng đây là vấn đề nhạy cảm, nhưng không phải điều kiện tiên quyết để được xếp vào thị trường mới nổi.

“Nhiều thị trường mới nổi như Thái Lan, Hàn Quốc, Ấn Độ hay Trung Quốc cũng không đáp ứng tiêu chí này một cách đầy đủ, nhưng vẫn được MSCI xếp hạng”, ông Hưng phân tích.

Từ những phân tích trên, Kinh tế trưởng SSI cho rằng khả năng Việt Nam được MSCI đưa vào danh sách chờ nâng hạng trong tháng 6 tới là hoàn toàn khả thi, chứ không phải kỳ vọng quá đà.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng dòng tiền lớn từ các quỹ chủ động sẽ không đến ngay lập tức, mà nhiều khả năng rơi vào nửa cuối năm 2026, sau khi quá trình nâng hạng được định hình rõ ràng hơn.

Trong thời gian chờ đợi, nhà đầu tư trong nước vẫn giữ vai trò dẫn dắt thị trường, thậm chí có nhiều giai đoạn đi trước cả các quỹ tổ chức. “Chờ đợi cũng là một chiến lược đầu tư”, ông Hưng nhấn mạnh, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đang ở giai đoạn bản lề của quá trình nâng hạng.