Liệt sĩ 18 tuổi bắn hạ máy bay địch, 19 tuổi trở thành Dũng sĩ diệt xe cơ giới, được truy tặng danh hiệu Anh hùng sau hơn 50 năm hy sinh

Tham gia bảo vệ sân bay khi chưa đủ tuổi nhập ngũ

Liệt sĩ Đinh Văn Kiên sinh năm 1950 tại xã Nghi Liên, huyện Nghi Lộc, nay thuộc phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An. Gia đình ông có 9 anh chị em, mẹ mất sớm, bố đi bước nữa. Tuổi thơ của ông Kiên gắn với công việc đồng áng và việc phụ giúp gia đình.

Năm 1966, khi chiến tranh phá hoại miền Bắc diễn ra, ông Đinh Văn Kiên tham gia Trung đội dân quân tự vệ xã Nghi Liên. Lúc đó, ông mới 16 tuổi.

Đơn vị ông có nhiệm vụ phối hợp bảo vệ sân bay Nghi Liên, một mục tiêu thường xuyên bị không quân Mỹ đánh phá. Khẩu đội dân quân được trang bị súng máy 12,7mm và bố trí trận địa ở phía tây sân bay.

Ngày 7/6/1968, một máy bay F4 bay thấp về phía sân bay. Khi mục tiêu vào tầm, ông Kiên ở vị trí xạ thủ số 1 khai hỏa, khiến cho máy bay trúng đạn ở phần đuôi, bốc khói rồi bay về hướng biển.

Đây là chiến công đáng chú ý trong thời gian ông Kiên tham gia dân quân. Không lâu sau, ông xin nhập ngũ. Theo gia đình, liệt sĩ Đinh Văn Kiên sinh năm 1951 nhưng khai năm sinh 1950 để đủ điều kiện tuyển quân.

Sau huấn luyện, ông Kiên được biên chế vào Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 27, Sư đoàn 390 và vào chiến trường Quảng Trị. Tháng 3/1969, ông được giao nhiệm vụ Tiểu đội phó Tiểu đội 1, Trung đội 1, Đại đội 1, Tiểu đoàn 1.

Những chiến công ở chiến trường Quảng Trị

Tại Quảng Trị, ông Kiên chiến đấu trong các tổ hỏa lực sử dụng B40, loại vũ khí được bộ đội sử dụng để chống xe tăng và xe cơ giới.

Một trong những trận đánh được ghi lại qua thư ông gửi về gia đình diễn ra tại điểm cao 122, thuộc huyện Cam Lộ cũ, vào tháng 6/1969. Theo nội dung lá thư, tổ hỏa lực của Tiểu đoàn 1 tiêu diệt 9 xe cơ giới, trong đó ông Kiên được ghi nhận hạ 3 xe.

Thành tích này giúp ông được công nhận danh hiệu Dũng sĩ diệt xe cơ giới. Đơn vị đồng thời bình xét ông Kiên là chiến sĩ tiêu biểu và dự kiến cử ông ra Hà Nội báo công. Nhưng kế hoạch chưa được thực hiện thì ông Kiên tiếp tục tham gia chiến đấu tại Quảng Trị.

Đêm 1/10/1969, đơn vị tổ chức tiến công tại cao điểm Đồi Dù, huyện Cam Lộ. Trận đánh diễn ra trong điều kiện đối phương có xe tăng yểm trợ.

Ông Đinh Văn Kiên bị thương nặng với vết thương xuyên từ bụng ra sau lưng. Theo lời kể của ông Nguyễn Đình Túc, người cùng quê và cùng đơn vị, sau khi được sơ cứu, ông Kiên vẫn xin ở lại trận địa vì còn một quả đạn B40. Ông tiếp tục chiến đấu và sử dụng quả đạn cuối cùng để bắn vào một xe tăng đang tiến vào trận địa. Chiếc xe bị trúng đạn, nhưng ông Kiên cũng gục xuống sau phát bắn.

Trận đánh tại Đồi Dù ngày 1/10/1969 trở thành cuộc chiến cuối cùng của người lính trẻ. Ông Kiên hy sinh vào ngày hôm sau, khi chưa tròn 20 tuổi.

Gia đình nhận danh hiệu Anh hùng sau hơn 50 năm

Những tháng cuối đời, ông Kiên vẫn gửi thư về gia đình. Lá thư tháng 6/1969 ghi lại thành tích tại điểm cao 122 và việc ông được đơn vị bình xét là chiến sĩ tiêu biểu.

Gia đình từng chờ ông trở về để chuẩn bị cho chuyến báo công tại Hà Nội. Tuy nhiên, đến tháng 8 rồi tháng 9/1969, ông Kiên vẫn không xuất hiện. Sau đó, người thân nhận giấy báo tử.

Theo ông Đinh Văn Hùng, em trai liệt sĩ, lần cuối gia đình gặp ông Kiên diễn ra vào cuối năm 1968. Khi đơn vị dừng chân tại Hưng Lộc, cách nhà khoảng 20km, ông được chỉ huy cho phép tranh thủ về thăm nhà. Không có phương tiện, ông Kiên chạy bộ về rồi trở lại đơn vị.

Sau khi hy sinh, liệt sĩ Đinh Văn Kiên được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì năm 1970 và Huân chương Kháng chiến hạng Ba năm 1987.

Ngày 18/9 vừa qua, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tình, Phó Chính ủy Quân đoàn 12, trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho gia đình liệt sĩ Đinh Văn Kiên.

Liệt sĩ Đinh Văn Kiên hy sinh khi chưa tròn 20 tuổi. Trong hồ sơ và những tư liệu gia đình lưu giữ, chặng đường quân ngũ của ông chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn nhưng gắn với nhiều dấu mốc lịch sử. Từ trận địa phòng không tại quê nhà, đến những trận đánh chống xe cơ giới ở Quảng Trị và trận chiến cuối cùng tại Đồi Dù.

Việc truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân là sự ghi nhận chính thức đối với những thành tích của liệt sĩ Đinh Văn Kiên trong thời gian chiến đấu. Hơn 50 năm sau ngày ông hy sinh, gia đình tiếp tục lưu giữ những lá thư, hình ảnh và kỷ vật như những tư liệu về một người lính đã dành những năm tháng tuổi trẻ cho chiến trường.

Bài viết sử dụng thông tin tham khảo từ các nguồn:

- Dũng sĩ là xạ thủ B40 - Báo Quân đội Nhân dân

- Trung đoàn 27: Hội thảo làm rõ chiến công, đề nghị truy tặng danh hiệu Anh hùng cho liệt sĩ Đinh Văn Kiên - Báo Quân đội Nhân dân