Loạt chuyên gia AI chấp nhận giảm 50% lương để rời Mỹ về quê hương: Chuyện gì đây?

Mỗi tháng, ông Aakrit Vaish, nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Activate tại Mumbai, đều nhận được từ 2 đến 3 cuộc liên hệ từ các nhà nghiên cứu AI gốc Ấn, trong độ tuổi 25 đến 35, đang làm việc tại Thung lũng Silicon. Câu hỏi họ đặt ra gần như giống nhau: “Làm thế nào để tôi có thể trở về Ấn Độ và tiếp tục phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực AI?”.

Theo vị CEO có trụ sở tại Mumbai, đây là tín hiệu cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý đang diễn ra trong ngành công nghệ. Các startup AI tại Ấn Độ hiện tích cực săn đón nhân tài từ nước ngoài, với kỳ vọng tận dụng làn sóng bùng nổ AI để xây dựng những doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Trong nhiều thập kỷ, được làm việc tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu của Mỹ luôn là đích đến mơ ước của giới kỹ sư Ấn Độ. Không chỉ mang lại mức thu nhập hấp dẫn và địa vị xã hội cao, những công việc này còn được xem như tấm vé bước vào tầng lớp lao động công nghệ hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, bức tranh đó đang dần thay đổi. Làn sóng cắt giảm nhân sự kéo dài trong ngành công nghệ, sự phát triển nhanh chóng của AI cùng các chính sách nhập cư ngày càng chặt chẽ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã làm suy giảm sức hút vốn gần như tuyệt đối của Thung lũng Silicon. Trong khi đó, hệ sinh thái AI tại Ấn Độ lại bùng nổ mạnh mẽ, với nhiều vị trí nghiên cứu và phát triển công nghệ cốt lõi thay vì chỉ đảm nhận các công việc hỗ trợ như trước đây.

Ông Vaish cho biết các startup AI giai đoạn đầu tại Ấn Độ hiện có thể trả mức lương bằng khoảng 50% đến 75% so với các tập đoàn công nghệ Mỹ cho cùng một vị trí. Dù vậy, nhiều kỹ sư vẫn sẵn sàng đánh đổi phần thu nhập hiện tại để lấy cơ hội sở hữu cổ phần và hưởng các khoản thưởng gắn với tăng trưởng của doanh nghiệp.

“Rất nhiều người chấp nhận giảm một nửa thu nhập hôm nay để đổi lấy phần thưởng lớn hơn nhiều trong tương lai”, ông nhận định.

Sức hấp dẫn của thị trường AI Ấn Độ lớn đến mức ngay cả OpenAI và Anthropic cũng đã bắt đầu mở rộng hoạt động kỹ thuật và nghiên cứu AI tại quốc gia Nam Á này.

Tuy nhiên, sự bùng nổ nhu cầu đang kéo theo tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng. Bà Neeti Sharma, CEO TeamLease Digital, cho biết nguồn cung nhân sự chất lượng cao hiện không theo kịp tốc độ phát triển của ngành.

“Ấn Độ hiện chỉ có khoảng 1 kỹ sư đủ năng lực cho mỗi 10 vị trí GenAI đang cần tuyển. Trong một thị trường khan hiếm như vậy, mọi doanh nghiệp đều đang cạnh tranh để giành cùng một nhóm ứng viên”, bà nói.

Ông Anuj Agrawal, nhà sáng lập kiêm CEO Zyoin Group, cho biết danh sách ứng viên tiềm năng thường xuất hiện đồng thời trên bàn tuyển dụng của cả các startup AI trong nước lẫn chi nhánh Ấn Độ của những tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Theo ông, Thung lũng Silicon vẫn giữ được sức hấp dẫn nhất định, nhưng các yếu tố kinh tế đã thay đổi đáng kể.

“Trước đây, Big Tech Mỹ mang đến cho nhân sự hai giá trị cốt lõi: cơ hội làm việc ở những dự án công nghệ tiên phong và sự ổn định nghề nghiệp. Nhưng các đợt sa thải kéo dài từ năm 2023 đến 2025, cùng sự bất định xoay quanh visa H-1B, đã làm suy yếu đáng kể yếu tố ổn định đó. Ngày nay, kỹ sư Ấn Độ phải tính đến rủi ro mất việc, nguy cơ về visa và những tác động đối với gia đình như những chi phí thực tế của việc làm việc tại Mỹ”, ông nói.

Kết quả khảo sát đối với 1.205 chuyên gia công nghệ Ấn Độ do ứng dụng đánh giá nhân viên ẩn danh Blind thực hiện từ ngày 27/4 đến 6/5 cho thấy nhiều nhân sự đang làm việc tại Microsoft, Amazon, Oracle và Google sẵn sàng chuyển sang các doanh nghiệp trong nước nếu mất việc tại Mỹ.

Ông Alex Han, phụ trách quan hệ công chúng của Blind, cho rằng đây chính là nhóm nhân tài mà các công ty Ấn Độ cần để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để biến sự quan tâm thành các thương vụ tuyển dụng thành công, doanh nghiệp trong nước vẫn cần cải thiện đáng kể môi trường và văn hóa làm việc.

Cuộc chiến nhân sự hiện đặc biệt gay gắt ở nhóm lao động có từ 5 đến 15 năm kinh nghiệm, vốn tập trung nhiều chuyên gia AI, học máy, điện toán đám mây, an ninh mạng và kiến trúc nền tảng. Theo ông Anshuman Das, CEO kiêm đồng sáng lập Careernet Group, đây là nhóm nhân lực được săn đón nhiều nhất trên thị trường.

Ông Rajesh Nambiar, Chủ tịch Nasscom, nhận định quan niệm cho rằng muốn đạt tới đỉnh cao đổi mới sáng tạo và xây dựng sự nghiệp toàn cầu thì nhất thiết phải đến Thung lũng Silicon đang dần thay đổi.

“Những gì chúng ta chứng kiến hiện nay là sự hình thành của một thị trường nhân tài toàn cầu kết nối chặt chẽ hơn, nơi cơ hội không còn tập trung ở một vài trung tâm công nghệ truyền thống”, ông nói.

Xu hướng này được thể hiện rõ qua hoạt động tuyển dụng của Sarvam, startup AI được xem là nỗ lực lớn nhất của Ấn Độ trong việc xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn nội địa. Gần đây, một trong những nhà đồng sáng lập công ty đã tổ chức sự kiện kết nối quy tụ khoảng 150 chuyên gia công nghệ tại khu vực Vịnh San Francisco.

Theo ông Vaish, mục tiêu của sự kiện rất rõ ràng: tìm kiếm và thuyết phục các chuyên gia AI người Ấn đang làm việc tại Mỹ trở về quê hương, tham gia vào tham vọng xây dựng ngành AI mang dấu ấn riêng của Ấn Độ.