Mercedes tích hợp AI chạy trực tiếp trên xe: Nhanh hơn, riêng tư hơn, mất sóng vẫn trò chuyện

Mercedes-Benz đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) hội thoại thế hệ mới vào xe, sử dụng các mô hình nền tảng của Liquid AI, công ty khởi nghiệp tách ra từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Các mô hình này được thiết kế để chạy ngay trên thiết bị (edge computing), tức là trực tiếp trên xe, không cần xử lý qua đám mây.

Liquid AI ký thỏa thuận với Mercedes hồi tháng 4. Từ tháng 10, hãng xe Đức bắt đầu triển khai các mô hình của Liquid trên một số xe tại Bắc Mỹ qua cập nhật phần mềm từ xa (over-the-air).

Hãng xe sang đặt cược rằng người lái muốn trò chuyện với chiếc xe của mình. Mục đích không nhất thiết là điều khiển việc lái xe, mà để chỉnh các tính năng như sưởi hay hệ thống thông tin giải trí. Theo Mercedes, đây là khả năng có thể thu hút khách hàng trong một thị trường ngày càng khó khăn.

Tháng trước, Mercedes đã hạ dự báo cả năm. Hãng cảnh báo thị trường Trung Quốc xấu đi và chi phí quý IV tăng, trong đó có chi phí nguyên vật liệu. Mercedes cho biết đang áp dụng AI trên toàn bộ hoạt động kinh doanh để nâng cao hiệu quả.

“Với nhiều sản phẩm mới sắp ra mắt và AI đang thay đổi cách chúng tôi làm việc, chúng tôi tập trung xây dựng một Mercedes-Benz nhanh hơn, hiệu quả hơn và cạnh tranh hơn nữa”, Giám đốc điều hành Ola Källenius nói trong cuộc họp báo cáo thu nhập tháng 10.

Bộ phận Mercedes tại Mỹ đã trang bị AI hội thoại chạy trên nền tảng điện toán đám mây cho xe từ năm 2023. Nay hãng hợp tác với Liquid AI, có trụ sở tại Cambridge, bang Massachusetts, để mang lại trải nghiệm mà theo hãng là tốt hơn, nhanh hơn và trực quan hơn.

“Một hệ thống dựa trên AI cho phép tương tác hội thoại tự do hơn là điều chúng tôi tin chắc là ưu tiên hàng đầu của khách hàng”, ông Jason Hoff, Giám đốc điều hành Mercedes-Benz Bắc Mỹ, nói.

Lộ trình triển khai

Mercedes bắt đầu triển khai hệ thống AI hội thoại mới tại Bắc Mỹ trên các mẫu xe đời 2027 như E-Class và CLE. Hệ thống cũng được trang bị cho một số mẫu xe cũ hơn, tùy thuộc vào thế hệ và cấu hình của xe.

Hãng dự kiến mở rộng sang toàn bộ dòng xe, gồm S-Class 2027, GLC Electric và GLE, vào quý II/2027. Khách hàng không phải trả thêm phí hay đăng ký dịch vụ.

Theo ông Hoff, những lệnh phổ biến nhất gồm dẫn đường, điều chỉnh ghế (kể cả bật chức năng massage), điều khiển nhạc và gọi điện thoại. Nếu người lái đặt câu hỏi vượt quá phạm vi của các mô hình Liquid, chẳng hạn xin gợi ý nhà hàng địa phương, hệ thống sẽ chuyển câu hỏi lên các mô hình lớn hơn trên đám mây để trả lời.

Mercedes cũng đang đầu tư vào khả năng lái xe tự động cao hơn. Tuy nhiên, ông Hoff cho biết đây là những sáng kiến riêng biệt, với các đối tác khác nhau. “Đây chủ yếu là về giao diện người dùng và trải nghiệm người dùng bên trong xe”, ông nói.

Ưu điểm so với AI trên đám mây

Theo ông Hoff, các mô hình của Liquid có nhiều ưu điểm so với hệ thống AI trên đám mây, gồm tính riêng tư, tốc độ và khả năng hoạt động mà không cần kết nối mạng liên tục. Ông cho biết thêm các mô hình này hiểu giọng vùng miền và giọng nước ngoài tốt hơn.

Mercedes cho biết hệ thống của Liquid an toàn hơn do ít tương tác giữa đám mây và xe hơn. Hãng nói đã thiết kế theo tiêu chí bảo vệ quyền riêng tư ngay từ đầu để toàn bộ hệ thống an toàn và bảo mật.

Xe hơi là lĩnh vực mà AI chạy trên thiết bị có lợi thế rõ rệt. Xe không thể trông cậy vào kết nối đám mây ổn định. Một số chức năng cũng cần phản hồi nhanh, không phụ thuộc vào việc truyền dữ liệu đến trung tâm dữ liệu rồi quay lại. Việc xử lý ngay trên xe còn giúp giữ dữ liệu nhạy cảm ở nội bộ.

Liquid AI và cơ hội ngoài ngành ô tô

Liquid AI do các nhà nghiên cứu MIT sáng lập năm 2023. Công ty phát minh ra kiến trúc mạng nơ-ron lỏng (liquid neural networks), là các hệ thống thích ứng và hiệu quả, lấy cảm hứng từ hoạt động thần kinh của loài giun tròn có tên khoa học là C. elegans. Công ty cung cấp các mô hình AI chạy trực tiếp trên thiết bị thay vì trên đám mây, cách làm hứa hẹn tính riêng tư cao hơn và độ trễ thấp hơn.

Gần đây nhất, Liquid AI huy động 250 triệu USD trong vòng gọi vốn Series A vào tháng 12/2024, do nhà thiết kế chip Advanced Micro Devices (AMD) dẫn dắt. Ngoài trụ sở tại Cambridge, công ty còn có văn phòng tại San Francisco và Tokyo.

Hãng nghiên cứu và tư vấn Gartner dự báo đến năm 2029, các mô hình AI chạy trên thiết bị sẽ xử lý 30% tổng số tác vụ AI do người dùng khởi tạo trong các ứng dụng doanh nghiệp. Tỷ lệ này gần như bằng 0 vào năm 2026.

Số lượng thiết bị có thể chạy các mô hình này cũng tăng nhanh. Theo Gartner, từ năm 2024 đến 2026 sẽ có 1,6 tỷ thiết bị biên có khả năng chạy AI được xuất xưởng, gồm các mẫu iPhone đời mới và điện thoại Android. Lượng xuất xưởng dự kiến tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 20,4% trong giai đoạn 2025-2030.

Theo ông Craig Roth, phó chủ tịch nghiên cứu của Gartner, khả năng chạy mô hình AI trên điện thoại thông minh, máy tính xách tay và cả xe hơi mang lại nhiều triển vọng cho doanh nghiệp, trong đó có lợi ích về chi phí và quyền riêng tư.

Tuy nhiên, các ứng dụng doanh nghiệp khác vẫn chưa phổ biến. Dù Liquid và các nhà cung cấp mô hình AI tiên phong khác đều có những mô hình nhỏ hơn, được tối ưu để chạy trên thiết bị, phần lớn ứng dụng doanh nghiệp hiện mặc định dùng mô hình đám mây. Theo ông Roth, lợi ích về chi phí và quyền riêng tư chưa đủ để thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư xây dựng giải pháp riêng dựa trên các mô hình chạy trên thiết bị. Dù vậy, ông cho rằng điều này có thể thay đổi vào một thời điểm nào đó.

Khi điều đó xảy ra, đó là cơ hội mà Liquid AI muốn nắm bắt.

“Có thời điểm và hoàn cảnh phù hợp để chạy AI cục bộ ngay trên thiết bị, ngay trong tầm tay người dùng… Và chúng tôi đang giải quyết đúng điều đó”, ông Jeffrey Li, Giám đốc vận hành của Liquid AI, nói.