Mỗi hãng bay chi 200-300 triệu USD ra nước ngoài, Vietjet muốn phát triển chuỗi giá trị hàng không để 'giữ tiền' ngay tại Việt Nam

Chia sẻ tại tọa đàm “Kiến tạo nguồn lực tăng trưởng quốc gia: Vai trò của doanh nghiệp dẫn đầu trong kỷ nguyên mới” ngày 15/9, bà Hồ Ngọc Yến Phương, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietjet, cho biết hãng đang hướng tới mở rộng chuỗi giá trị hàng không tại Việt Nam, thay vì chỉ tập trung vào vận chuyển hành khách.

Theo bà Phương, lợi nhuận ngành hàng không khá mỏng, chỉ khoảng 3-5%, trong khi doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí tài chính và đầu tư lớn. Vì vậy, Vietjet đang từng bước mở rộng sang các lĩnh vực phụ trợ như đào tạo, bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay và động cơ, dịch vụ mặt đất, logistics và cho thuê máy bay.

Vietjet hiện có cơ sở đào tạo tiếp viên, phi công cùng 4 buồng lái mô phỏng phục vụ đào tạo phi công, kỹ thuật viên và chuyên gia kỹ thuật sửa chữa máy bay với sự hỗ trợ của Airbus và Boeing. Hãng cũng đang xây dựng cơ sở bảo dưỡng tàu bay tại Long Thành.

Đáng chú ý, Vietjet muốn hợp tác với các nhà sản xuất động cơ lớn trên thế giới như Pratt & Whitney và CFM để từng bước phát triển năng lực bảo dưỡng, sửa chữa tại Việt Nam.

“Mỗi năm, một hãng hàng không phải chi trả 200 đến 300 triệu USD ra nước ngoài; tại sao chúng ta không thu hút nguồn lực đó ở trong nước, hợp tác để giữ số ngoại tệ đó tại Việt Nam?”, bà Phương đặt vấn đề.

Theo bà, việc phát triển các hoạt động này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí mà còn tạo điều kiện tận dụng nguồn nhân lực kỹ thuật, từng bước hình thành đội ngũ kỹ sư hàng không và phi công trong nước.

Đằng sau giá vé hợp lý là bài toán vốn và năng lực kỹ thuật

Nhìn lại quá trình phát triển của Vietjet, bà Phương cho biết một trong những định hướng ban đầu của hãng là phục vụ đông đảo người dân với mức chi phí hợp lý, trong bối cảnh hàng không trước đó chủ yếu phục vụ nhóm khách hàng có thu nhập cao như chuyên gia, doanh nhân.

Để duy trì giá vé hợp lý, Vietjet nâng thời gian khai thác máy bay lên khoảng 16 giờ mỗi ngày, trong mùa cao điểm có thể đạt 16-17 giờ. Hãng cũng bố trí nhiều ghế hơn và cung cấp thức ăn, dịch vụ theo nhu cầu của hành khách.

Tuy nhiên, theo bà Phương, phía sau hoạt động khai thác là nhu cầu vốn rất lớn. Đầu tư vào ngành hàng không có thể lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD. Doanh nghiệp phải đặt hàng trước để bảo đảm nguồn tàu bay, đồng thời đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, hãng phải liên tục đầu tư cho đội ngũ kỹ thuật để chủ động sửa chữa, bảo dưỡng máy bay. Những hạng mục lớn như thay động cơ hay sửa chữa chuyên sâu vẫn cần các đối tác chuyên môn, song nhiều công việc khác được kỳ vọng từng bước thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật trong nước. Quản trị tài chính quốc tế và khả năng thu hút nguồn vốn quốc tế vì thế cũng là những bài toán quan trọng đối với doanh nghiệp hàng không.

Trong 10 năm tới, Vietjet dự kiến có khoảng 100 tàu bay thân rộng và 300-400 tàu bay thân hẹp. Hãng đặt mục tiêu không chỉ kết nối Việt Nam với thế giới mà còn tham gia khai thác thị trường nội địa tại các quốc gia sở tại.

Bà Phương cho rằng quy mô đội tàu bay hay doanh thu không phải yếu tố duy nhất quyết định một doanh nghiệp có thể trở thành doanh nghiệp kiến tạo giá trị cho quốc gia.

“Doanh nghiệp kiến tạo ra giá trị cho quốc gia phải vượt qua bảng cân đối kế toán và vượt qua giá trị của chính doanh nghiệp đó”, bà nói.

Theo bà, Vietjet hướng tới xây dựng những chuỗi giá trị dài hạn, từ đào tạo kỹ sư hàng không, làm chủ các ngành công nghiệp như sản xuất động cơ cho tới mục tiêu xa hơn là có thể sản xuất máy bay. Đây là những mục tiêu cần nhiều thế hệ, thậm chí vài thập kỷ để hình thành.

Song song với kế hoạch mở rộng đội bay, Vietjet đang xây dựng học viện hàng không theo hướng đào tạo nhân lực không chỉ cho hãng mà còn cho các hãng bay khác, đồng thời mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp du lịch trong và ngoài nước.