'Một hàng phở làm sao chứng minh được những con gà có hóa đơn, chứng từ?'

Khắc phục tình trạng hỗ trợ dàn trải, phân tán

Sáng 28/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tại phiên họp, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo luật được thiết kế theo hướng chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm theo nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp.

Đồng thời, dự thảo đã bổ sung nhiều phương thức trao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong lựa chọn nội dung và đơn vị hỗ trợ, chuyển từ việc Nhà nước hỗ trợ cái mình có sang hỗ trợ thứ doanh nghiệp cần.

Dự thảo luật thiết kế hai nhóm chính sách hỗ trợ phát triển: Nhóm chính sách hỗ trợ chung tập trung vào các giải pháp để hỗ trợ khơi thông các điểm nghẽn đang cản trở hoạt động và phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là về tiếp cận vốn, mặt bằng, công nghệ và thị trường.

Cùng với đó là các chính sách hỗ trợ trọng tâm cho một số nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa ưu tiên phát triển. Trong đó, nhóm được lựa chọn ưu tiên hỗ trợ là các doanh nghiệp có khả năng tạo ra sự chuyển đổi rõ nét; có năng suất cao hơn, liên kết tốt hơn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra đề nghị xây dựng các cơ chế, chính sách tạo động lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển cả về quy mô và chất lượng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh cốt lõi, khả năng quản trị, đổi mới sáng tạo; khắc phục tình trạng hỗ trợ dàn trải, phân tán.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát các quy định bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, xác định rõ tiêu chí, điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ, không phát sinh thêm thủ tục hành chính, tránh cơ chế xét duyệt/ “xin - cho”.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, Chính phủ cần rà soát, cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ, cá nhân kinh doanh được hưởng mức thuế suất ưu đãi nhất theo quy định pháp luật về thuế.

Rào cản lớn nhất là tiếp cận vốn

Phát biểu thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý luật này khi ban hành cần có đột phá về chính sách. Chủ tịch Quốc hội quán triệt tinh thần phải thay đổi tiêu chí xác định và đối tượng ưu tiên; khơi thông điểm nghẽn về nguồn lực tài chính, tín dụng, đất đai, hạ tầng. Đồng thời, cần đổi mới phương thức hỗ trợ doanh nghiệp, tránh tình trạng “hỗ trợ cào bằng”.

“Rào cản lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay chính là tiếp cận vốn. Nếu cho vay dựa trên dữ liệu được thiết kế tốt và bảo lãnh tín dụng hiệu quả thì sẽ đảm bảo tăng trưởng lớn”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Từ góc độ của doanh nghiệp, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn đề xuất cho doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng được nộp thuế theo doanh thu.

Ông Đậu Anh Tuấn lý giải, doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng phải mở sổ sách kế toán, có đến 4 loại sổ sách và nộp thuế trên doanh thu trừ chi phí. Nhưng với doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh việc tính toán chi phí rất phức tạp. “Một hàng phở làm sao chứng minh được những con gà mua ở đâu mà có hóa đơn, chứng từ?”, ông Tuấn đặt vấn đề.

Theo đại diện VCCI, nếu cho nộp thuế trên doanh thu sẽ tác động đến 5 - 6 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, hiệu ứng xã hội sẽ rất lớn.

Giải trình sau đó, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa đang chiếm khoảng 98,4% tổng số doanh nghiệp của cả nước, nhưng tỷ lệ tiếp cận dư nợ tín dụng chỉ khoảng 19 - 20%, đây là mức rất nhỏ.

Theo ông, điều này cũng dễ hiểu, vì doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, quy mô nhỏ, uy tín chưa cao, tài sản thế chấp lại càng không có hoặc có rất ít, nên việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng rất khó khăn. Do vậy, bắt buộc phải tháo gỡ điểm nghẽn này.

Bộ trưởng cũng cho biết, Thủ tướng đang chỉ đạo rất quyết liệt việc rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính về thuế và hải quan, nhằm bảo đảm rút ngắn tối đa thời gian tuân thủ thủ tục và giảm thiểu chi phí cho doanh nghiệp.

Với những doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng sẽ được nộp thuế theo phương pháp đơn giản, tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trực tiếp trên doanh thu. Phương án này cơ bản đáp ứng đúng yêu cầu của cộng đồng doanh nghiệp.

“Quan trọng nhất với doanh nghiệp vẫn là đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế và giảm chi phí tuân thủ, còn về mức nộp thuế thì cơ bản hiện nay đã đáp ứng phù hợp”, ông Tuấn khẳng định.