Một ngân hàng khóa toàn bộ tài khoản: 3 triệu khách hàng không thể rút/chuyển tiền, hơn 21.800 tỷ đồng bị mắc kẹt

Theo AP, ngày 3/11, Ngân hàng Trung ương Paraguay (BCP) đã tiếp quản Ueno Bank, một trong những ngân hàng số lớn nhất nước này, có quan hệ kinh doanh với Tổng thống Santiago Peña. Sự việc khiến hàng triệu khách hàng không thể tiếp cận tiền gửi, đồng thời làm gia tăng căng thẳng chính trị tại quốc gia Nam Mỹ.

Theo thông báo của BCP, Hội đồng quản trị cơ quan này đã nhất trí đưa Ueno Bank vào quy trình xử lý ngân hàng từ tối 2/11 (giờ địa phương), chuyển quyền quản lý cho các quan chức phụ trách đánh giá tình hình tài chính và bảo vệ tài sản.

Quyết định được đưa ra sau khi tỷ lệ an toàn vốn của Ueno Bank giảm xuống dưới 50% mức tối thiểu theo quy định. Quy trình xử lý cho phép cơ quan quản lý chuyển tiền gửi sang các tổ chức tín dụng khác trước khi thanh lý tài sản còn lại.

Ueno Bank hiện có khoảng 3 triệu khách hàng, tương đương gần 60% dân số trưởng thành Paraguay. Ngân hàng cũng quản lý khoảng 800-850 triệu USD (tương đương 20.546-21.830 tỷ đồng) nguồn vốn công, bao gồm 380 triệu USD (tương đương 9.759 tỷ đồng) từ quỹ hưu trí và bảo hiểm y tế Nhà nước.

Hàng triệu khách hàng không thể rút tiền

Sau quyết định tiếp quản, ứng dụng Ueno Bank ngừng cho phép khách hàng truy cập tài khoản. Nhiều chi nhánh đóng cửa, trong khi người gửi tiền tập trung bên ngoài để yêu cầu giải thích. Cảnh sát được triển khai bảo vệ tại các địa điểm này.

Trong ngày 3/11, khách hàng không thể rút hoặc chuyển tiền. Tuy nhiên, phần lớn thuộc diện được bảo vệ theo cơ chế bảo hiểm tiền gửi.

Theo BCP, quỹ bảo hiểm tiền gửi bảo đảm chi trả tối đa 228,3 triệu guaraní, khoảng 38.000 USD/người (976 triệu đồng/người). Ước tính sơ bộ cho thấy hạn mức này đủ bảo hiểm toàn bộ tiền gửi của khoảng 97% khách hàng Ueno Bank.

Pháp luật Paraguay quy định tiền bảo hiểm phải được thanh toán trong vòng 15 ngày kể từ khi ngân hàng bị tiếp quản và có thể gia hạn một lần.

Trước mắt, BCP dự kiến chi trả tối đa 10 triệu guaraní, khoảng 1.700 USD (gần 44 triệu đồng) cho mỗi người gửi tiền sau khi khấu trừ các khoản nợ tại Ueno Bank. Thời điểm giải ngân chưa được công bố.

Với khách hàng có số dư lớn hơn hạn mức bảo hiểm, khả năng thu hồi toàn bộ tiền gửi vẫn chưa rõ ràng. BCP chỉ cam kết tìm cách bảo vệ quyền lợi người gửi tiền "ở mức cao nhất có thể".

Quỹ hưu trí Nhà nước khẳng định việc chi trả lương hưu vẫn diễn ra bình thường, đồng thời chuyển khoảng 32.000 người đang nhận lương hưu qua Ueno Bank sang ngân hàng khác. Quỹ cũng dự kiến khởi kiện để thu hồi khoản đầu tư.

"Điều này thực sự làm tổn hại đến danh tiếng của đất nước", ông Víctor González, một khách hàng đến trụ sở ngân hàng tìm hiểu về khoản tiết kiệm chia sẻ.

Lãnh đạo ngân hàng bị điều tra, Thống đốc BCP từ chức

Cơ quan công tố Paraguay đã ra lệnh bắt giữ 8 người, trong đó có Chủ tịch Ueno Bank Juan Manuel Gustale và Tổng Giám đốc Federico Miguel Vázquez Villasanti, để điều tra nghi vấn vi phạm nghĩa vụ tín nhiệm cùng các hành vi phạm pháp khác. Đến chiều 3/11, thêm 2 thành viên ban lãnh đạo ngân hàng đã bị bắt giữ.

Tổng thống Santiago Peña hủy chuyến công tác tới Tây Ban Nha và yêu cầu Thống đốc BCP Carlos Carvallo từ chức. Ông cũng thống nhất với lãnh đạo Quốc hội về việc đẩy nhanh thông qua quy định nhằm rút ngắn thời gian chi trả tiền gửi và bảo đảm hoàn trả nguồn vốn công.

"Những người chịu trách nhiệm sẽ phải trả lời trước tòa án, không có ngoại lệ hay đặc quyền", ông Peña tuyên bố.

Ông Carvallo xác nhận đã ký đơn từ chức nhưng sẽ tiếp tục giám sát quá trình tiếp quản, bởi "Ngân hàng Trung ương cần sự bình tĩnh để thực hiện nhiệm vụ của mình".

Ueno Bank từng được cảnh báo về rủi ro tài chính

Mối quan hệ giữa Tổng thống Peña và Ueno Bank từng gây tranh cãi. Ông Peña là đối tác kinh doanh của Grupo Vázquez, tập đoàn sở hữu ngân hàng cho đến tháng 3/2025.

Sau khi nhậm chức năm 2023, ông bổ nhiệm Carlos Carvallo, người từng điều hành tổ chức tiền thân của Ueno Bank làm Thống đốc BCP. Quyết định bị chỉ trích có nguy cơ xung đột lợi ích, dù cơ quan quản lý khẳng định ông Carvallo không tham gia các quyết định liên quan Ueno Bank.

Trong thời gian này, nhiều cơ quan Chính phủ và quỹ Nhà nước gửi tiền vào Ueno Bank. Theo công bố tháng 10/2026, nguồn vốn công chiếm khoảng 25% tổng tiền gửi ngân hàng.

Chưa đầy một tuần trước khi bị tiếp quản, Ueno Bank còn công bố kế hoạch tăng vốn thêm 100 triệu USD (khoảng 2.568 tỷ đồng), chia đều giữa công ty mẹ và các nhà đầu tư tư nhân trong nước.

Trước đó, Fitch Ratings đã điều chỉnh triển vọng tín nhiệm của ngân hàng xuống tiêu cực, viện dẫn tốc độ mở rộng bảng cân đối kế toán nhanh và tỷ trọng tài sản vô hình cao.

BCP cũng cho biết đã cảnh báo Ueno Bank từ tháng 6/2026 về việc cấp tín dụng quá lớn cho doanh nghiệp liên quan đến chủ sở hữu.

"Các quy định tài chính và ngân hàng đã được áp dụng rất linh hoạt, cho phép tổ chức này phát triển cực kỳ nhanh chóng", nhà kinh tế Paraguay Luis Rojas nhận định. Ông cho rằng sự đối xử ưu ái đã làm dấy lên nhiều nghi ngờ.

Khủng hoảng Ueno Bank tiếp tục gây sức ép lên Tổng thống Peña khi các thượng nghị sĩ đối lập tuyên bố thúc đẩy thủ tục luận tội liên quan đến việc quản lý nguồn tiền công. Tuy nhiên, động thái này cần sự ủng hộ từ Đảng Colorado đang kiểm soát cả hai viện Quốc hội.

Trong nội bộ đảng, Phó Chủ tịch Rodolfo Friedmann kêu gọi khai trừ ông Peña, trong khi Chủ tịch Thượng viện Basilio Núñez bảo vệ Tổng thống và quy trách nhiệm cho BCP.

Theo AP