Cuộc đua giành thị phần trên 'miếng bánh' 5,9 triệu tỷ đồng của các ông lớn bán lẻ

Chứng khoán NH Việt Nam (NHSV) vừa công bố báo cáo cập nhật ngành bén lẻ Việt Nam quý III/2026. Kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp bán lẻ lớn cho thấy một bức tranh tăng trưởng sôi động, với doanh thu và lợi nhuận của nhiều công ty tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Điển hình, Thế Giới Di Động (MWG) ghi nhận doanh thu quý III đạt 52.614 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.094 tỷ đồng, tăng 75%.

Cùng hệ thống, Điện Máy Xanh (DMX) báo doanh thu đạt 34.180 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế bất ngờ đạt gấp đôi, lên 2.825 tỷ đồng.

Ở nhóm bán lẻ công nghệ và dược phẩm, CTCP Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail - mã chứng khoán FRT) ghi nhận doanh thu 17.530 tỷ đồng, tăng 43,6%so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 440 tỷ đồng, tăng gấp đôi.

CTCP Thế Giới Số (Digiworld - mã chứng khoán DGW) cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao. Theo đó, riêng quý III, doanh thu đạt 11.022 tỷ đồng, tăng 49% so với cùng kỳ và lợi nhuận sau thuế đạt 276 tỷ đồng, tăng 66%.

CTCP Dịch vụ Phân phối Tổng hợp Dầu khí (PSD) cũng có quý kinh doanh khởi sắc khi doanh thu thuần đạt 3.509 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ. Còn lợi nhuận sau thuế đạt 65 tỷ đồng, tăng ấn tượng 48%.

Trong khi đó, Tập đoàn Masan (MSN) vừa có quý III đột biến, bứt phá cả về doanh thu và lợi nhuận. Cụ thể, doanh thu quý III đạt 36.981 tỷ đồng, tăng 75% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.671 tỷ đồng, tăng 204%. Đây là kết quả hợp nhất của tập đoàn đa ngành, trong đó bán lẻ tiêu dùng là một trong những lĩnh vực hoạt động quan trọng.

Ở chiều ngược lại, CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã PNJ) là doanh nghiệp duy nhất bị đánh giá tiêu cực, công ty chứng khoán không đưa ra mức đánh giá. Đây là kết quả sau hơn 1 quý biến động mạnh của doanh nghiệp này. Báo cáo ghi nhận doanh thu quý III đạt 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ và lỗ sau thuế 257 tỷ đồng. PNJ cũng là doanh nghiệp duy nhất thuộc nhóm bán lẻ ghi lỗ quý III.

Những con số trên cho thấy ngay trong cùng một thị trường đang mở rộng, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp có sự khác biệt đáng kể. Sức mua phục hồi tạo điều kiện gia tăng doanh thu, nhưng khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận còn phụ thuộc vào cơ cấu ngành hàng, quy mô hệ thống và hiệu quả vận hành của từng doanh nghiệp.

Miếng bánh thị phần của thị trường tiêu dùng 5,9 triệu tỷ đồng

Sự tăng trưởng của các doanh nghiệp bán lẻ diễn ra trong bối cảnh quy mô thị trường tiêu dùng Việt Nam tiếp tục mở rộng.

Theo số liệu của Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 5,92 triệu tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%.

Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 4,46 triệu tỷ đồng, chiếm 75,3%. Phần còn lại, khoảng 1,46 triệu tỷ đồng, đến từ các mảng dịch vụ tiêu dùng.

Còn riêng quý III/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 2 triệu tỷ đồng, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước.

Quy mô thị trường tiếp tục mở rộng tạo thêm dư địa cho các doanh nghiệp bán lẻ, song tốc độ tăng trưởng và khả năng khai thác sức mua lại khác nhau giữa từng phân khúc.

Trong khi các doanh nghiệp điện máy, công nghệ cạnh tranh về quy mô hệ thống và hiệu quả kinh doanh, lĩnh vực thực phẩm, hàng tiêu dùng thiết yếu chứng kiến cuộc đua mở rộng độ phủ điểm bán. Ở những thị trường chuyên biệt như dược phẩm hay trang sức, lợi thế cạnh tranh lại gắn với đặc thù sản phẩm, mạng lưới phân phối và khả năng duy trì khách hàng.

Điện máy và công nghệ: Cuộc đua tăng doanh thu trên từng cửa hàng

Trong lĩnh vực điện máy và công nghệ, Điện Máy Xanh và FPT Shop cùng ghi nhận tăng trưởng doanh thu ở mức cao trong 9 tháng đầu năm 2026, nhưng quy mô và chiến lược vận hành có sự khác biệt đáng kể.

Điện Máy Xanh ghi nhận doanh thu hợp nhất 9 tháng đầu năm đạt 99.460 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ và hoàn thành 81% kế hoạch năm. Doanh thu tại các cửa hàng hiện hữu tăng 30%, trong khi mạng lưới trong nước tiếp tục được tinh gọn. Đến cuối tháng 9, ba chuỗi Điện Máy Xanh, Thế Giới Di Động và TopZone có tổng cộng 3.340 cửa hàng.

Ở phía FPT Retail, chuỗi FPT Shop đạt doanh thu 15.014 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 30% so với cùng kỳ. Đến cuối tháng 9, hệ thống có 622 cửa hàng trên toàn quốc.

Doanh thu bình quân mỗi cửa hàng FPT Shop trong quý III đạt khoảng 3 tỷ đồng/tháng, tăng 28% so với cùng kỳ. Theo doanh nghiệp, kết quả này có đóng góp từ nhóm laptop trong mùa tựu trường, cùng các sản phẩm phụ kiện và dịch vụ gia tăng.

Nhìn từ tốc độ tăng trưởng, Điện Máy Xanh và FPT Shop đang có diễn biến khá tương đồng, cùng đạt mức tăng doanh thu khoảng 29–30% sau 9 tháng dù Điện Máy Xanh có quy mô lớn hơn nhiều lần FPT Shop và còn bao gồm các hoạt động kinh doanh khác trong hệ thống.

Ở khâu phân phối, Digiworld và CTCP Dịch vụ Phân phối Tổng hợp Dầu khí (PSD) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực. Riêng quý III, doanh thu Digiworld đạt 11.022 tỷ đồng, tăng 49%, còn PSD đạt 3.509 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ. Tăng trưởng doanh thu của Digiworld và PSD phản ánh sự mở rộng hoạt động phân phối, không đồng nghĩa với mức tăng thị phần bán lẻ cuối cùng.

Bán lẻ thực phẩm: Bách Hóa Xanh và WinCommerce tăng tốc mở rộng mạng lưới

Trong lĩnh vực thực phẩm và hàng tiêu dùng thiết yếu, Bách Hóa Xanh và WinCommerce đang tạo nên cuộc cạnh tranh đáng chú ý về quy mô doanh thu, độ phủ cửa hàng và hiệu quả vận hành.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Bách Hóa Xanh đạt 45.900 tỷ đồng doanh thu, tăng gần 34% so với cùng kỳ. Tính đến cuối tháng 9, hệ thống Bách Hóa Xanh có 3.904 cửa hàng.

Ở phía Masan, WinCommerce đạt 35.767 tỷ đồng doanh thu trong 9 tháng đầu năm, tăng 25,7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số đạt 670 tỷ đồng, gấp khoảng 2,8 lần cùng kỳ năm trước.

Khác biệt đáng chú ý nằm ở chiến lược mở rộng mạng lưới. Trong 9 tháng, WinCommerce mở mới ròng 894 cửa hàng, nâng tổng số điểm bán lên 5.486 vào cuối tháng 9. Riêng quý III, doanh nghiệp mở mới ròng 345 cửa hàng.

Khu vực nông thôn đang là một trong những địa bàn mở rộng trọng tâm của WinCommerce. Theo Masan, các cửa hàng tại khu vực này ghi nhận biên EBITDA cao nhất toàn hệ thống, với thời gian hoàn vốn dưới 3 năm. Doanh thu trên cùng cửa hàng của WinCommerce cũng tăng 11,4% trong 9 tháng đầu năm.

Đặt cạnh nhau, Bách Hóa Xanh hiện có quy mô doanh thu 9 tháng lớn hơn WinCommerce khoảng 10.100 tỷ đồng và tốc độ tăng trưởng doanh thu cũng cao hơn. Ngược lại, WinCommerce có mạng lưới điểm bán lớn hơn.

Nhà thuốc: Long Châu mở rộng khoảng cách về quy mô với An Khang

Trong lĩnh vực bán lẻ dược phẩm, Long Châu tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất của FPT Retail.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu ghi nhận doanh thu 33.408 tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ, đóng góp khoảng 69% doanh thu hợp nhất của FPT Retail.

Đến cuối tháng 9, Long Châu có 2.741 nhà thuốc và 244 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc. Doanh thu bình quân mỗi nhà thuốc trong 9 tháng đạt khoảng 1,3 tỷ đồng/tháng.

Trong khi đó, chuỗi nhà thuốc An Khang thuộc hệ sinh thái Thế Giới Di Động có 438 nhà thuốc vào cuối tháng 9. Doanh thu 9 tháng tăng 22% so với cùng kỳ.

Như vậy, xét riêng số lượng nhà thuốc, quy mô mạng lưới Long Châu lớn hơn An Khang hơn 6 lần. Tốc độ tăng trưởng doanh thu của Long Châu cũng cao hơn.

Tuy nhiên, Thế Giới Di Động chưa công bố chi tiết về doanh thu và lợi nhuận riêng của An Khang để có thể so sánh trực tiếp hiệu quả tài chính của hai chuỗi.

Trang sức: PNJ đối mặt bài toán riêng sau biến động thị trường kim cương

Trái ngược với kết quả tăng trưởng của nhiều doanh nghiệp bán lẻ, PNJ ghi nhận quý III/2026 với doanh thu thuần 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ và lỗ sau thuế khoảng 258 tỷ đồng.

Theo thông tin được Chứng khoán Vietcap tổng hợp từ buổi gặp gỡ cổ đông của PNJ, quý III, doanh thu vàng 24K giảm 41%, trong khi doanh thu bán sỉ tăng 69%.

Diễn biến này xảy ra sau những biến động liên quan đến thị trường kim cương và chính sách thu đổi sản phẩm của PNJ.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, PNJ vẫn đạt 32.704 tỷ đồng doanh thu, tăng 29% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm khoảng 71%, còn 471 tỷ đồng.

Kết quả này cho thấy tăng trưởng doanh thu không đồng nghĩa với cải thiện lợi nhuận, đặc biệt trong những ngành hàng chịu ảnh hưởng lớn từ giá nguyên liệu, chính sách thu đổi và biến động giá trị hàng tồn kho.