Hàng triệu người dân cần biết: Từ 15/12, bãi bỏ hàng loạt quy định về bảo hiểm, phí và lệ phí
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 158/2026/TT-BTC, bãi bỏ toàn bộ 54 thông tư và 2 quyết định thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Các văn bản bị bãi bỏ trải rộng từ ngân sách, bảo hiểm, phí và lệ phí đến chính sách hỗ trợ, khoa học - công nghệ và tổ chức hải quan.

Nhiều quy định về bảo hiểm, phí và lệ phí bị bãi bỏ
Trong nhóm văn bản liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động bảo hiểm, Thông tư 158 bãi bỏ một loạt quy định đã được ban hành từ nhiều năm trước.
Cụ thể, danh mục có Thông tư số 76/2003/TT-BTC hướng dẫn về bảo hiểm trong đầu tư và xây dựng; Thông tư số 52/2005/TT-BTC hướng dẫn việc thành lập, tổ chức và hoạt động của tổ chức bảo hiểm tương hỗ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp.
Thông tư số 13/2012/TT-BTC quy định về bảo hiểm bắt buộc đối với tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ cũng được đưa vào danh mục bãi bỏ.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đồng thời bãi bỏ Thông tư số 04/2021/TT-BTC, Thông tư số 14/2022/TT-BTC và Thông tư số 50/2022/TT-BTC liên quan đến bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, kinh doanh bảo hiểm và bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng.
Ở lĩnh vực phí, lệ phí, hai văn bản gồm Thông tư số 186/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý phí, lệ phí và Thông tư số 74/2022/TT-BTC quy định về hình thức, thời hạn thu, nộp, kê khai các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quy định của Bộ Tài chính cũng bị bãi bỏ.
Việc đưa các văn bản này ra khỏi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện cùng với nhiều văn bản khác thuộc các lĩnh vực quản lý tài chính, ngân sách và chính sách hỗ trợ.
Từ tiền nghỉ phép đến chính sách hỗ trợ tiền điện
Một nhóm quy định khác đáng chú ý liên quan đến chế độ chi và chính sách hỗ trợ.
Thông tư 158 bãi bỏ Thông tư số 141/2011/TT-BTC về chế độ thanh toán tiền nghỉ phép hằng năm đối với cán bộ, công chức, viên chức và lao động hợp đồng làm việc trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập. Thông tư số 57/2014/TT-BTC sửa đổi, bổ sung văn bản này cũng được bãi bỏ.
Bên cạnh đó là các quy định về chế độ dinh dưỡng đặc thù đối với huấn luyện viên, vận động viên thể thao thành tích cao và kinh phí chi trả tiền bồi dưỡng giám định tư pháp của các cơ quan tiến hành tố tụng.
Trong nhóm chính sách hỗ trợ, danh mục bãi bỏ có các văn bản hướng dẫn thực hiện chính sách hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo và hộ chính sách xã hội; hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng; hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt tại khu vực miền Trung.
Các quy định về hỗ trợ nâng cao hiệu quả chăn nuôi nông hộ và quản lý, sử dụng kinh phí thực hiện Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025 cũng nằm trong danh sách.
Tuy nhiên, cần lưu ý, việc một văn bản bị bãi bỏ không đồng nghĩa mọi chính sách, chế độ từng được quy định trong văn bản đó đương nhiên chấm dứt. Việc áp dụng quyền lợi, nghĩa vụ cụ thể còn phải căn cứ vào văn bản thay thế, quy định mới hoặc các quy định pháp luật có liên quan.

Loạt quy định về ngân sách, ODA cũng được “dọn” khỏi hệ thống
Phạm vi bãi bỏ lần này còn rất rộng trong lĩnh vực tài chính - ngân sách. Bộ Tài chính bãi bỏ Thông tư số 107/2008/TT-BTC và Thông tư số 196/2013/TT-BTC sửa đổi, bổ sung; Thông tư số 69/2017/TT-BTC hướng dẫn lập kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước 3 năm.
Các văn bản hướng dẫn xây dựng dự toán ngân sách nhà nước, kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước như Thông tư số 38/2019/TT-BTC, Thông tư số 61/2021/TT-BTC và Thông tư số 47/2022/TT-BTC cũng được bãi bỏ.
Ngoài ra, Thông tư số 78/2022/TT-BTC quy định về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023 cũng nằm trong danh mục.
Đối với nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài, Bộ Tài chính bãi bỏ các Thông tư số 108/2003/TT-BTC, 08/2008/TT-BTC và 111/2016/TT-BTC về cơ chế tài chính và quản lý tài chính đối với chương trình, dự án sử dụng các nguồn vốn này.
54 thông tư, 2 quyết định cùng được bãi bỏ
Không chỉ các quy định về ngân sách, bảo hiểm hay chính sách hỗ trợ, Thông tư 158 còn bãi bỏ nhiều văn bản liên quan đến khoa học và công nghệ.
Trong đó có Thông tư số 03/2023/TT-BTC về lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cùng Thông tư số 65/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung văn bản này.
Thông tư số 45/2019/TT-BTC quy định quản lý tài chính thực hiện Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” cũng thuộc danh mục.
Ở lĩnh vực hải quan, Bộ Tài chính bãi bỏ 2 quyết định được ban hành từ trước. Đó là Quyết định số 34/2006/QĐ-BTC ngày 6/6/2006 về việc thành lập Chi cục Kiểm tra sau thông quan trực thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố và Quyết định số 16/2007/QĐ-BTC ngày 20/3/2007 về việc thành lập Đội Kiểm soát phòng, chống ma túy trực thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố.
Như vậy, tổng cộng 56 văn bản, gồm 54 thông tư và 2 quyết định, sẽ được bãi bỏ theo Thông tư số 158/2026/TT-BTC.
Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2026. Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tài chính cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành.
