Ngày mai, Việt Nam chính thức có thêm thành phố trực thuộc Trung ương mới, là tỉnh duy nhất của cả nước có cả đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc
Từ 1/9, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của Việt Nam.
Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 24/8, từ ngày 1/9, thành phố Quảng Ninh chính thức được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Thành phố mới có diện tích hơn 6.231 km², dân số khoảng 1,52 triệu người.
Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu, tiếp giáp Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông. Không gian hành chính mới bao quát từ đô thị, nông thôn đến biển, đảo và khu vực biên giới, tạo nên một cấu trúc phát triển có quy mô và tính liên kết lớn.
Việc chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương không làm gián đoạn hoạt động quản lý hay đời sống người dân. Các giấy tờ, văn bản được cấp trước thời điểm thành lập nếu còn thời hạn hoặc chưa hết hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng. Những cơ chế, chính sách đặc thù đang được áp dụng cũng được duy trì theo thời hạn hoặc cho đến khi cơ quan có thẩm quyền quyết định thay đổi.
Trọng tâm trong giai đoạn chuyển tiếp là kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động của chính quyền được liên tục, đồng thời tạo nền tảng để Quảng Ninh bước vào một giai đoạn phát triển mới với vị thế cao hơn.
Không gian phát triển rộng, vị trí chiến lược
Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, địa phương thứ 8 của cả nước, không chỉ là sự thay đổi về mô hình tổ chức hành chính mà còn mở ra cơ hội để Quảng Ninh phát huy đầy đủ hơn các lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng, kinh tế biển, thương mại và du lịch.
Quảng Ninh sở hữu vị trí địa chiến lược khi là địa phương duy nhất của Việt Nam có cả đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc. Tỉnh đồng thời có hệ thống cửa khẩu quốc tế, cảng biển, sân bay quốc tế và mạng lưới đường bộ cao tốc kết nối liên vùng.
Những điều kiện này giúp Quảng Ninh trở thành một trong những cửa ngõ quan trọng của Việt Nam trong giao thương với khu vực và quốc tế, đồng thời giữ vai trò kết nối các trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc với không gian kinh tế biển và khu vực Đông Bắc.
Đặc biệt, hệ thống hạ tầng giao thông của Quảng Ninh được đầu tư tương đối đồng bộ, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển. Đây là địa phương có hệ thống đường cao tốc do địa phương tự đầu tư dài nhất cả nước, với tổng chiều dài gần 200 km.
Trong đó, tuyến cao tốc Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn góp phần rút ngắn đáng kể thời gian kết nối từ Hà Nội, Hải Phòng đến Hạ Long và khu vực Vân Đồn. Cao tốc Vân Đồn - Móng Cái tiếp tục mở rộng không gian kết nối đến cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đồng thời liên thông với mạng lưới cao tốc quốc gia.
Cùng với cao tốc, các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ được đầu tư nâng cấp, mở rộng, góp phần tăng khả năng kết nối giữa các khu vực trong thành phố Quảng Ninh mới với Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn và các địa phương khác.
Hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức
Không chỉ dựa vào đường bộ, Quảng Ninh còn sở hữu hệ thống hạ tầng hàng không, đường biển và logistics ngày càng hoàn thiện.
Sân bay quốc tế Vân Đồn giữ vai trò quan trọng trong kết nối Quảng Ninh với các thị trường trong nước và quốc tế, qua đó hỗ trợ thu hút du khách, nhà đầu tư và thúc đẩy các loại hình dịch vụ, du lịch cao cấp.
Trong khi đó, hệ thống cảng biển, cảng và bến phục vụ vận tải, du lịch mở ra dư địa lớn cho phát triển kinh tế biển, logistics và dịch vụ hậu cần cảng. Các cảng tàu khách quốc tế như Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long và Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu cũng tạo điều kiện phát triển du lịch đường biển, đặc biệt là các hành trình tham quan vịnh Hạ Long.
Sự kết hợp giữa đường bộ, hàng không và đường biển đang từng bước hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức, giúp nâng cao khả năng kết nối của Quảng Ninh với các trung tâm kinh tế trong nước và quốc tế.
Dư địa lớn cho mô hình kinh tế đa dạng
Bên cạnh lợi thế về hạ tầng và vị trí địa lý, Quảng Ninh còn sở hữu hệ thống tài nguyên, di sản và không gian phát triển đặc sắc. Nổi bật là vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới, Yên Tử - Di sản văn hóa thế giới, vịnh Bái Tử Long cùng hệ thống biển, đảo phong phú.
Địa phương cũng có khu vực biên giới, hệ thống cửa khẩu, truyền thống công nghiệp khai khoáng, các đô thị đang phát triển nhanh và không gian văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Những lợi thế này tạo nền tảng để thành phố Quảng Ninh định hình mô hình tăng trưởng đa dạng hơn, giảm sự phụ thuộc vào một số ngành truyền thống và tăng vai trò của các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.
Trong tương lai, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, kinh tế biển, logistics, thương mại cùng các ngành dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng trở thành những trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế của thành phố mới.
Với không gian phát triển rộng, hạ tầng ngày càng đồng bộ, vị trí kết nối chiến lược cùng hệ thống tài nguyên và di sản đặc sắc, Quảng Ninh có nhiều điều kiện để củng cố vai trò là một cực tăng trưởng quan trọng của phía Bắc, hạt nhân liên kết của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và trung tâm công nghiệp, logistics, thương mại, du lịch, kinh tế biển và kết nối quốc tế.
