Nhật Bản có nguy cơ hứng 14 cơn bão đổ bộ trực tiếp vào đất liền, ngành du lịch đứng trước phép thử lớn

Theo Weathernews, công ty khí tượng tư nhân có trụ sở tại Tokyo chuyên cung cấp các dự báo dài hạn tại châu Á, Nhật Bản có thể hứng chịu tới 28 cơn bão nhiệt đới trong năm nay, trong đó khoảng 14 cơn có khả năng đổ bộ trực tiếp vào đất liền.

Con số này cao hơn đáng kể so với mức thông thường và tiệm cận các kỷ lục lịch sử. Trung bình mỗi năm có khoảng 25 cơn bão hình thành trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, nhưng chưa tới 3 cơn thường đổ bộ vào các đảo chính của Nhật Bản.

Kỷ lục về số lượng bão hình thành trong một năm là 33 cơn vào năm 1994, trong khi số bão đổ bộ nhiều nhất từng ghi nhận là 10 cơn vào năm 2004.

Nếu dự báo trở thành hiện thực, nhiều khu vực của Nhật Bản có thể phải liên tiếp hứng chịu thời tiết cực đoan từ mùa hè đến đầu mùa thu.

Cơn bão đầu mùa đã phát đi tín hiệu cảnh báo

Những tác động từ bão Jangmi hồi đầu tháng này được xem là lời cảnh báo sớm về mức độ dễ tổn thương của hệ thống giao thông và du lịch Nhật Bản.

Sau khi đổ bộ vào tỉnh Wakayama rạng sáng ngày 3/6, bão Jangmi gây mưa lớn và ngập lụt trên diện rộng. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã phát cảnh báo khẩn cấp cấp độ 5 đối với nguy cơ lũ lụt tại nhiều con sông ở Wakayama, đồng thời kêu gọi người dân sơ tán lên khu vực cao hơn.

Tokyo, Kanagawa và 7 tỉnh khác ở miền Đông Nhật Bản cũng nhận cảnh báo cấp độ 4 về lũ lụt và sạt lở đất.

Bão khiến 524 chuyến bay nội địa bị hủy, trong khi nhiều tuyến tàu cao tốc Shinkansen, đường sắt thông thường và tàu điện ngầm bị đình chỉ hoặc chậm chuyến.

Tại thành phố Owase thuộc tỉnh Mie, lượng mưa trong 24 giờ tính đến 9 giờ sáng ngày 3/6 đạt 52,6 cm, mức cao kỷ lục trong tháng.

Weathernews cho biết từ đầu năm đến nay đã xuất hiện 6 cơn bão, cao hơn mức trung bình cùng kỳ, cho thấy mùa bão năm nay có khả năng vượt xa thông lệ.

"Chỉ riêng trong tháng 6 đã xuất hiện 6 cơn bão, trong khi mức trung bình của tháng này chỉ khoảng 3 cơn", giáo sư khí tượng Hironori Fudeyasu thuộc Đại học Quốc gia Yokohama nhận định.

El Nino có thể khiến bão mạnh hơn

Theo ông Fudeyasu, các cơn bão ảnh hưởng đến Nhật Bản đang ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn và có cường độ mạnh hơn.

Ông cho rằng hiện tượng El Nino đang hình thành trên Thái Bình Dương sẽ đóng vai trò quan trọng trong mùa bão năm nay.

Nhiều chuyên gia khí hậu dự báo đợt El Nino hiện tại có thể trở thành một trong những sự kiện mạnh nhất từng được ghi nhận, khi nhiệt độ mặt nước biển tăng bất thường trên diện rộng.

Một số nhà khoa học thậm chí cảnh báo nhiệt độ toàn cầu có thể lập các kỷ lục mới trong giai đoạn cuối năm 2026 và kéo dài sang năm 2027.

Theo ông Fudeyasu, các hình thái thời tiết đang phát triển trên Ấn Độ Dương cùng sự gia tăng của các luồng gió Tây sẽ thúc đẩy sự hình thành các hệ thống bão ở phía đông Philippines và Biển Đông trước khi chúng di chuyển lên phía Bắc.

Khác với những năm trước, khi gió mùa thường đẩy bão về phía lục địa châu Á, các mô hình dự báo hiện cho thấy đường đi của bão đang có xu hướng cong lên phía Nhật Bản.

Tham vọng "khai thác" sức mạnh của bão

Bên cạnh việc nghiên cứu bão, ông Fudeyasu hiện đứng đầu dự án "Typhoonshot", chương trình tìm cách làm suy yếu sức mạnh của bão bằng cách thả một lượng lớn băng hoặc vật liệu làm lạnh vào tâm bão.

Một hướng nghiên cứu khác là khai thác năng lượng từ chính các cơn bão.

Một đề xuất đang được xem xét là triển khai đội tàu không người lái điều khiển từ xa tiến vào vùng bão để thu thập và lưu trữ năng lượng gió.

Một số nghiên cứu cho rằng năng lượng tạo ra từ một siêu bão lớn có thể đủ cung cấp điện cho toàn thế giới trong vòng một tháng.

Dù vậy, ông Fudeyasu tin rằng Nhật Bản hiện đã chuẩn bị tốt hơn nhiều so với trước đây nhờ hệ thống cảnh báo và sơ tán mới được nâng cấp.

"Nếu hỏi tôi cách đây hơn 10 năm, tôi sẽ nói Nhật Bản chưa sẵn sàng. Nhưng hiện nay mọi thứ đã khác. Người dân và các doanh nghiệp đều có kế hoạch ứng phó rõ ràng hơn khi bão lớn xuất hiện", ông nói.

Ngành du lịch đối mặt nguy cơ bị tê liệt

Tuy nhiên, không phải ai cũng lạc quan về khả năng chống chịu của mọi lĩnh vực kinh tế.

Ashley Harvey, chuyên gia phân tích tiếp thị du lịch với hơn 15 năm kinh nghiệm tại Nhật Bản, cho rằng ngành du lịch nước này đang trở nên dễ tổn thương hơn trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Ông chỉ ra rằng lượng khách quốc tế tăng mạnh trong những năm gần đây đã khiến hệ thống giao thông, khách sạn và dịch vụ du lịch hoạt động gần như hết công suất.

"Trước đây vẫn có sự linh hoạt nhất định. Du khách có thể mua vé Shinkansen trong ngày hoặc dễ dàng tìm phòng khách sạn. Nhưng hiện nay, chỉ cần một cơn bão lớn cũng có thể khiến toàn bộ hệ thống rơi vào tình trạng tê liệt", Harvey nhận định.

Theo ông, nếu các chuyến tàu phải ngừng hoạt động, khách du lịch có thể mắc kẹt giữa hành trình nhưng lại không thể tiếp tục lưu trú do khách sạn đã kín phòng cho các lượt đặt tiếp theo.

Tình trạng này sẽ kéo theo hiệu ứng dây chuyền đối với các công ty lữ hành, nhà hàng, hướng dẫn viên và toàn bộ chuỗi dịch vụ du lịch.

Bài học từ thảm họa lịch sử

Cơn bão tàn khốc nhất từng tấn công Nhật Bản là Vera vào tháng 9/1959.

Với sức gió lên tới 305 km/h, Vera đổ bộ vào tỉnh Wakayama, phá hủy các công trình phòng thủ ven biển, làm hư hại hệ thống đường sắt và đánh chìm nhiều tàu thuyền.

Hơn 5.000 người thiệt mạng, phần lớn do các tuyến đê biển tại vịnh Ise bị vỡ khiến nhiều khu dân cư vùng thấp bị nhấn chìm trong nước.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, giới chuyên gia lo ngại Nhật Bản có thể phải đối mặt với những mùa bão dữ dội hơn trong tương lai, đặt ra thách thức ngày càng lớn cho cả nền kinh tế lẫn đời sống xã hội của quốc gia này.

Theo SCMP